II SA/Rz 753/09
WyrokWSA w Rzeszowie2010-04-27
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Zbigniew Czarnik, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych pozytywnie uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie upoważnienia organu pierwszej instancji do wydania postanowienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 § 1 k.p.a.). Kluczowe było niewyjaśnienie przez SKO kwestii upoważnienia Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych do wydania postanowienia uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy. Brak takiego upoważnienia mógł skutkować wadą prawną postanowienia organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. B.-K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych pozytywnie uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowlanej. Skarżąca kwestionowała zasadność uzgodnienia, wskazując m.in. na brak przylegania działki do drogi powiatowej oraz problemy z ustanowioną służebnością. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie SKO i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przyznano również wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi R. B.-K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie na rzecz adwokata M. K. w kwocie 309,80 zł /słownie: trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy/ tytułem zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy oraz uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: SKO / utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w Rz. z dnia [...] maja 2009 r., [...] pozytywnie uzgadniające projekt decyzji Wójta Gminy H. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą: budowa budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną i zbiornika bezodpływowego na ścieki na działce nr ewid. 14 położonej w miejscowości H. dla L. J. W podstawie prawnej postanowienia SKO wskazało art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. oraz art. 123 § 1 i art. 144 tej ustawy oraz art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm./.
W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że zażalenie R. B.-K. nie mogło być uwzględnione, gdyż rozstrzygnięcie Wójta Gminy H. spełnia wymogi prawa. Przepisy wymagają uzgodnienia przyszłej inwestycji, dla której ustalane są warunki zabudowy z zarządcą drogi, jeżeli decyzja taka dotyczy obszarów przyległych do pasa drogowego. W sprawie będącej przedmiotem zażalenia taki warunek jest spełniony, co oznacza, że uzgodnienie objęte postępowaniem zażaleniowym jest warunkiem koniecznym dla ustalenia warunków zabudowy. Uwagi żalącej się związane z przebiegiem służebności na jej działce nie mogą być brane pod rozwagę organu, gdyż nie wpływają one na sposób ustalania warunków zabudowy. Mogą mieć wpływ przy wydawaniu pozwolenia na budowę, jednak ustalenie warunków zabudowy nie jest częścią takiego postępowania i w tym zakresie te reguły nie mają zastosowania.
Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodziła się R. B.-K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła skarżącemu postanowieniem naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 53 ust. 3 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W jej ocenie zarządca drogi jest zobowiązany do uzgadniania projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy tylko w sytuacjach, gdy decyzja taka dotyczy obszarów przyległych do pasa drogowego. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Działka nr 14, na której mają być ustalane warunki zabudowy nie przylega do drogi powiatowej, zatem nie jest położona /przyległa/ do pasa drogowego. Ustanowiona w akcie notarialnym służebność drogi koniecznej na działce skarżącej, umożliwiająca korzystanie z działki nr 14 jest niewykonalna, gdyż nie ma określonego istniejącego szlaku drożnego o szerokości 5 m, po którym ma być wykonywana służebność już sam fakt istnienia tej służebności potwierdza stanowisko, zgodnie z którym działka, co do której następuje ustalenie warunków nie znajduje się w obszarze pasa drogowego. Zdaniem skarżącej te fakty wynikają wprost z przedstawionych dokumentów i są zawarte w aktach administracyjnych. Ich nie uwzględnianie musi prowadzić do uznania, że skarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem prawa. Wskazując na towarzyszące sprawie administracyjnej okoliczności, skarżąca stwierdziła, że sposób prowadzenia postępowania przez organy administracji wskazuje na działanie bezprawne, w ramach którego nie chroni się jej praw. Wskazując powyższe zarzuty skarżąca wniosła o przychylne rozpoznanie jej skargi.
SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie wskazując na argumentację podniesioną w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Skarga R. B.-K. podlega uwzględnieniu jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zdaniem Sądu postanowienie SKO wydane zostało z naruszeniem art. 7 i art. 77 oraz art. 107 § 1 k.p.a. Wprawdzie naruszenia prawa procesowego, a z takim mamy do czynienia w tej sprawie, mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia tylko wtedy, gdy mają one wpływ na wynik sprawy, zatem nie każde naruszenie prawa formalnego musi skutkować uchyleniem postanowienie. Jednak stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa może mieć wpływ na wynik sprawy, z tego też powodu Sąd był zobowiązany uchylić skarżone postanowienie.
Naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia działanie Sądu związane jest z niewyjaśnieniem kwestii upoważnienia dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w Rz. Akta organu pierwszej instancji zawierają postanowienie z dnia [...] maja 2009 r., [...]. Z pieczęci nagłówkowej wynika, że postanowienie to pochodzi od Zarządu Dróg Powiatowych w Rz. To rozstrzygnięcie podpisuje dyrektor tej jednostki wskazując, że działa z upoważnienia Zarządu Powiatu Rz. Akta sprawy takiego upoważnienia nie zawierają, a SKO nie wyjaśnia tej sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Zatem Sąd nie potrafi rozstrzygnąć, czy postanowienie organu pierwszej instancji pochodzi od organu i jest podpisane przez pracownika upoważnionego zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a.
Wątpliwości Sąd wynikają stąd, że stosownie do treści art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 19, z 2007 r. poz. 115 ze zm./ organem zarządzającym drogami powiatowymi jest zarząd powiatu. Oznacza to, że ten organ powinien uzgadniać warunki zjazdu na drogę powiatową. Zarząd Dróg Powiatowych jest jednostką organizacyjną Powiatu Rz., której zakres działania może obejmować sprawy związane z eksploatacją drogi, jej utrzymaniem i.t.p. Jednostka taka nie jest zarządem jednostki samorządowej. Z tego też tytułu nie ma ustawowo przypisanych kompetencji organu wykonawczego powiatu.
Istnienie takiej normatywnej regulacji statusu Zarządu Dróg Powiatowych w Rz. nie wyklucza upoważnienia dyrektora tej jednostki do działania w imieniu organu. Jednak takie upoważnienie musiałoby wyraźnie wskazywać określoną osobę do działania w imieniu zarządu. Jest tak dlatego, że dyrektor nie jest podmiotem, który z mocy prawa ma tytuł do działania z organu. Kwestia powyższa jest istotna, a SKO jej nie wyjaśniło. W przypadku braku upoważnienia postanowienie organu pierwszej instancji byłoby obciążone wadą prawną i musiałoby zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło