II SA/Rz 754/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-07-22

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie uzupełniła wezwania organu o dodatkowe informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, może zostać uznana za spełniającą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Strona, która nie uzupełniła wezwania organu o dodatkowe informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, nie wykazała spełnienia ustawowej przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar udowodnienia trudnej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, a brak odpowiedzi na wezwanie uniemożliwia dokonanie oceny jego możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
R. T. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że nie prowadzi już działalności gospodarczej i nie uzyskuje dochodów, a jego środki są zajmowane na poczet zadłużenia. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące dochodów żony i córki, wydatków, posiadanych pojazdów i nieruchomości, a także do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych. R. T. nie odpowiedział na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2015 r. nr [....] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. R. T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Do skargi tej składający ją załączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zaznaczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i córką. Od dnia 31 sierpnia 2015 r. nie prowadzi już natomiast działalności gospodarczej, w związku z czym nie uzyskuje żadnych odchodów. Jednocześnie stale ponosi koszty postępowań sądowych. Jakiekolwiek wpływy na jego rachunek bankowy są od razu zabezpieczane przez urzędy celne w całej Polsce na poczet spłaty zadłużenia. Zwrócił także uwagę na fakt zajęcia urządzeń do gier. Skarżący wskazał, że z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej. Z uwagi na tak lakoniczne dane, wezwano wnioskodawcę do ich uzupełnienia poprzez podanie średniego miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez jego żonę, statusu córki i wysokości uzyskiwanych przez nią ewentualnie dochodów, wysokości comiesięcznych wydatków na wyżywienie, utrzymanie zajmowanego mieszkania (domu), z tytułu korzystania z telefonu i Internetu, posiadanych pojazdów mechanicznych i kosztów ich utrzymania, statusu majątkowego żony i córki (w zakresie posiadanych przez nie nieruchomości i wartościowych przedmiotów), źródła pokrycia wpisów od skarg w innych sprawach zarejestrowanych przed tut. Sądem oraz wskazania, czy jest właścicielem mieszkania (w związku z brakiem uzupełnienia stosownej rubryki wniosku w tym zakresie). Wezwanie dotyczyło także wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy informacjami zawartymi w uzasadnieniu skargi, dotyczącymi wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z których wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą a danymi zawartymi w złożonym wniosku o prawo pomocy, wskazującymi, że działalność taka nie jest prowadzona od 31 sierpnia 2015 r., a nadto przedłożenia wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę, jego żonę i córkę rachunków bankowych za wskazany okres. R. T. nie odpowiedział na powyższe wezwanie pomimo upływu terminu w tym zakresie (co miało miejsce dnia 6 lipca 2016 r.) Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie R. T. nie może zostać uwzględnione, bowiem wymieniony poprzez swoją bierną postawę wobec skierowanego do niego wezwania o uzupełnienie danych wniosku o prawo pomocy, nie wykazał, by spełniał ustawową przesłankę przyznania powyższego. Jak już wyżej wskazano, informacji przedstawionych przez stronę w jej wniosku było zbyt mało, aby na ich podstawie możliwa była rzetelna ocena jej sytuacji w aspekcie przesłanki prawa pomocy dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych. Te zaś dotychczas podane budziły nadto wątpliwości. Skarżący wskazał bowiem, że zakończył prowadzenie działalności gospodarczej i nie uzyskuje obecnie żadnego dochodu. Wskazał jednocześnie, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i córką, jednak nie przedstawił żadnych informacji dotyczących osiąganych przez te osoby dochodów. Zaznaczył jedynie, że z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Poza tym, złożona w sprawie skarga zawiera wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej nią decyzji z uzasadnieniem wskazującym na doprowadzenia przez wykonanie decyzji do zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec powyższych danych powstały wątpliwości co do tego, czy skarżący nadal działalność tę prowadzi, jak też co stanowi źródło pokrycia wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem jego i jego rodziny, jak też lokalu, w którym mieszkają. Powyższe spotęgował fakt, że strona uiściła tytułem wpisów od kilku innych skarg przed tut. Sądem stosowne należności, a zatem powstało pytanie, skąd czerpała na to środki. Częściowym potwierdzeniem sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego domowników miały być wyciągi z ich rachunków bankowych. Jednak pomimo skierowania do skarżącego szczegółowego wezwania mającego na celu uzyskanie tych wyciągów, jak i wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia złożonego wniosku o prawo pomocy okoliczności, jego adresat nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny, czy znajduje się w sytuacji uzasadniającej udzielenie mu wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w częściowym zakresie tj. np. dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych adresowane jest do strony, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że to na wnoszącym o wsparcie Państwa spoczywa ciężar udowodnienia swojej trudnej sytuacji rodzinno-materialnej. Jeśli więc strona, zwłaszcza ta wzywana o dodatkowe oświadczenie i dodatkowe dokumenty, nie wykaże, że spełnia powyższą przesłankę, brak jest podstaw do uwzględnienia jej żądania. Skoro więc R. T., nie udzielając odpowiedzi na kierowane do niego wezwanie, nie wyjaśnił powstałych wątpliwości co do jego rzeczywistych możliwości płatniczych, nie było możliwe zwolnienie go od kosztów sądowych. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło