II SA/Rz 755/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. S. H. wezwany do uiszczenia wpisu od swej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność jego odwołania od zarządzenia Starosty [...] w przedmiocie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniósł (na urzędowym formularzu PPF) o zwolnienie od kosztów sądowych. W rubryce tego formularza przy żądaniu ustanowienia pełnomocnika tzn. adwokata lub radcy prawnego postawił natomiast znak zapytania. Ponadto nadesłany formularz był niekompletny, bowiem nie zawierał rubryk oznaczonych nr 6 i 7. Skarżący podał jedynie we wniosku, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną M. H., a ich dochód stanowią świadczenia emerytalne w kwotach odpowiednio: 1876,35 zł oraz 1816,73 zł (w obydwu wypadkach netto). Do wniosku skarżący dołączył pismo, w którym podniósł, że "nie jest bogatym emerytem", a sprawa dotyczy wszystkich osób niepełnosprawnych słuchowo. Zaznaczył także, iż jego stan majątkowy nie ma w takim przypadku znaczenia. Wobec stwierdzonych podanych wyżej braków przesłano skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego kompletnego uzupełnienia. Zaznaczono jednocześnie, że kryterium majątkowe stanowi jedyne, w oparciu o które dokonuje się oceny tego rodzaju wniosku. Wskazano także zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i częściowym. Zaznaczono, że wypełniony formularz PPF należy przesłać w terminie 7 dni od daty jego otrzymania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dotychczas przedstawionych danych oraz przyjęcia, że wnioskodawca domaga się wyłącznie zwolnienia od kosztów sądowych. Wezwanie powyższe doręczone zostało S. H. w dniu 9 września 2013 r. i do dnia 16 września 2013 r. nie zostało wykonane. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek S. H. podlega merytorycznemu rozpoznaniu, mimo, że skarżący nie nadesłał kompletnego formularza PPF. Powyższe związane jest z tym, że wnioskodawca w piśmie stanowiącym załącznik wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że jego stan majątkowy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Świadczy to o świadomym działaniu wyżej wymienionego w zakresie braku zamiaru podania okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej. Znajduje to zresztą potwierdzenie w fakcie, iż pomimo stosownego wezwania, skarżący nadal nie zobrazował okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy, które to przesłanki we wskazanym wezwaniu zostały mu przedstawione. Jak już zaznaczono, S. H. na urzędowym formularzu złożonego wniosku zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast przy żądaniu ustanowienia adwokata bądź radcy prawnego postawił znak zapytania. Wobec powyższego przyjęto, że przedmiot wniosku stanowi jedynie żądanie odnoszące się do zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższy zakres świadczy, iż wnioskodawca ubiega się o prawo pomocy w częściowym zakresie, na co wskazuje art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.". Udzielenie pomocy w powyższym wymiarze uzależnione zostało w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. od wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To zatem do wnioskodawcy należy wyczerpujące przedstawienie własnej sytuacji rodzinnej i bytowo-materialnej celem umożliwienia rozpoznającemu wniosek jej właściwą ocenę. Wnioskodawca S. H., uchylając się od rzetelnego przedstawienia okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy, uniemożliwił tym samym ocenę jego wniosku. W takiej sytuacji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega bowiem ocenie przez porównanie comiesięcznych obciążeń finansowych strony (z tytułu wydatków na utrzymanie własne, mieszkania oraz na zaspokojenie innych podstawowych potrzeb jak np. leczenia) z dochodami strony i posiadanym majątkiem w aspekcie możliwości poniesienia przez nią kosztów postępowania. Brak podstawowych danych w tym przedmiocie czyni tego rodzaju analizę niemożliwą. Ponadto, należy podkreślić, że wnioskodawca wraz żoną uzyskują miesięcznie dochód w kwocie 3693 zł netto, co w zestawieniu z wysokością wpisu w niniejszej sprawie – 100 zł (na obecnym etapie postępowania jest to jedyna kwota, do której uiszczenia zobowiązany jest skarżący) pozwala przyjąć, że jest on zdolny do jego poniesienia. Przy niepodaniu zatem jakichkolwiek danych dotyczących wydatków strony i przy uwzględnieniu podanej wyżej wysokości dochodu rodziny, brak jest podstaw do przyjęcia możliwości powstania jakiegokolwiek uszczerbku w koniecznym utrzymaniu tej rodziny. Należy jeszcze w tym miejscu podkreślić wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy, pozwalającej na wyłączenie w odniesieniu do konkretnej strony - wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. - zasady ponoszenia przez nią kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Oznacza to, że może mieć ona zastosowanie tylko wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że wnioskujący faktycznie spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Brak wykazania takich przesłanek, a zatem w niniejszej sprawie brak wykazania zagrożenia uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu w związku z koniecznością opłacenia swego udziału w postępowaniu, musi skutkować koniecznością odmowy uwzględnienia wniosku. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 257 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.