II SA/Rz 76/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-03-12

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała znaczący obrót i posiada kapitał zakładowy oraz środki trwałe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, mimo przedstawienia dowodów na ujemne saldo na rachunku bankowym i poniesienie straty w ostatnim roku obrotowym?
Ratio decidendi
Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała ona, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Pomimo ujemnego salda na rachunku bankowym i straty w ostatnim roku obrotowym, spółka dysponuje znacznym kapitałem zakładowym, środkami trwałymi oraz generuje wysoki obrót, co świadczy o możliwościach finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. Spółka argumentowała, że jej sytuacja finansowa znacznie się pogorszyła, eksploatuje znacznie mniej automatów, a jej miesięczne wydatki przekraczają możliwości finansowe. Przedstawiła dane dotyczące kapitału zakładowego (1 000 000 zł), środków trwałych (731 612,58 zł), straty w ostatnim roku obrotowym (20 267,47 zł), dochodów z lat 2011-2012, wysokich obrotów w ostatnich miesiącach 2013 r. i na początku 2014 r. oraz ujemnego salda na rachunku bankowym.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wydania zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wydania zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] "A." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła, na urzędowym formularzu PPPr, o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła w nim, że jest prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne, w związku z czym nie może ona swobodnie dysponować środkami pieniężnymi i jest zobowiązana realizować dokonane przez organ egzekucyjny zajęcia. Wskazała, że jej sytuacja finansowa od początku 2010 r. znacznie się pogorszyła; eksploatuje obecnie ok. 90 % automatów mniej niż pod koniec 2009 r., w konsekwencji czego brak jest środków na bieżącą działalność. Spółka zwróciła uwagę, że łączna miesięczna wysokości wydatków, do których poniesienia jest zobowiązana znacząco przekraczaj jej możliwości finansowe. Podniosła, że środki trwałe to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć ani w Polsce ani za granicą. W rubryce wniosku zatytułowanej: "Oświadczenie o majątku i dochodach" pod poz. 6 oznaczoną jako "Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" Spółka wpisała kwotę 1 000.000 zł. Jako wartość środków trwałych wskazała kwotę 731 612,58 zł. Zaznaczyła także, że poniosła w ostatnim roku obrotowym stratę w wysokości 20 267,47 zł. Z nadesłanych na dodatkowe wezwanie dokumentów wynika ponadto, że w 2011 r. Spółka uzyskała dochód w kwocie 187 768,33 zł, zaś w 2012 r. 52 924,25 zł, przy przychodach odpowiednio w kwotach: 1 588 866,49 zł oraz 3 297 774,09 zł. W listopadzie i grudniu 2013 r. oraz styczniu 2014 r. Spółka dokonała dostawy towarów oraz świadczyła usługi na kwoty odpowiednio: 201 050 zł, 243 635 zł oraz 215 700 zł. W okresie od listopada 2013 r. do stycznia 2014 r. Spółka miała nadwyżkę podatku (od towarów i usług) naliczonego nad należnym, która nie podlegała zwrotowi, lecz przeniesieniu na następny okres rozliczeniowy. Z przedłożonego natomiast wyciągu z rachunku bankowego Spółki wynika ujemne saldo. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: "A." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, które wchodzi w zakres tzw. częściowego prawa pomocy, na co wskazuje treść art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Ustawodawca w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przewidział, że osobie prawnej może zostać przyznane prawo pomocy w powyższych granicach w sytuacji, gdy nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie w tym ostatnim przepisie zaznaczone zostało, że wykazanie wymienionej w nim sytuacji należy do składającego wniosek o sfinansowanie przez Państwo kosztów udziału wnioskodawcy w danym postępowaniu. Fakt spoczywania na wnioskodawcy ciężaru dowodu w odniesieniu do okoliczności decydujących o uwzględnieniu jego żądania znajduje potwierdzenie w brzmieniu art. 199 P.p.s.a., który ustanawia zasadę ponoszenia przez strony postępowania sądowego jego kosztów. Wyjątki w tym zakresie nie mogą zaś podlegać rozszerzającej interpretacji. Związane jest to z okolicznością w postaci pokrywania tego rodzaju kosztów ze środków publicznych, a zatem pochodzących od wszystkich podatników. Ich wydatkowanie w takim celu powinno więc występować w sytuacjach, gdy brak jest wątpliwości co do tego, że strona wnioskująca o pomoc rzeczywiście spełnia kryteria jej przyznania. Mając powyższe na uwadze uznano, że sytuacja przedstawiona przez Spółkę we wniosku, jak też wynikająca z przedłożonych przez nią dokumentów nie wskazuje w żadnym razie na niemożność poniesienia przez Skarżącą pełnych kosztów postępowania. Przemawia za tym fakt, iż kapitał zakładowy, majątek lub środki finansowe Spółki to kwota 1 000 000 zł, a środki trwałe to 731 612,58 zł. Wprawdzie Spółka podnosi, że są to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których nie da się w obecnych warunkach zbyć, jednakże już z samego tego twierdzenia wynika, że w ramach środków trwałych mieszczą się także inne pozycje. Spółka zwraca także uwagę na znaczne pogorszenie jej sytuacji finansowej od 2010 r. Powołuje się jednak na stratę w prowadzonej działalności dopiero w 2013 r., natomiast przedstawione przez nią dokumenty dowodzą, że w 2011 r. oraz w 2012 r. uzyskała ona dochód w kwotach odpowiednio: 187 768,33 zł i 52 924,25 zł. Należy także podkreślić, że sama strata nie przesądza jeszcze o nieposiadaniu przez stronę środków finansowych, a jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami. Nadto, dołączony przez Spółkę wyciąg z rachunku bankowego wskazuje wprawdzie na ujemne saldo, jednak z kolei deklaracje dla podatku od towarów i usług świadczą o dużym obrocie Spółki, który nie znajduje jednakże odbicia w tym wyciągu. Świadczy to o tym, że Spółka dysponuje środkami z tego tytułu. Podkreślić także trzeba, że koszty sądowe wiążą się nieodłącznie z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem stanowią zwykły koszt takiej działalności, co powoduje, że muszą być uwzględniane w planowaniu wydatków. Ponadto, Spółka mimo trudności, na jakie się powołuje nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Musi się zatem liczyć z koniecznością ponoszenia wszelkich kosztów z tym związanych. Prawo pomocy, jak już wyżej zaznaczono, może być bowiem przyznane tylko w sytuacji wyjątkowej, w której w ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, wnioskodawczyni się nie znajduje. Lakoniczne zaś i mało precyzyjne twierdzenie, że łączna wysokość wydatków, do których poniesienia Spółka jest zobowiązana znacząco przekracza jej możliwości finansowe nie jest wystarczające dla uznania szczególnej sytuacji tj. wskazującej na potrzebę wsparcia Spółki ze środków publicznych. Mając zatem na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności świadczące o globalnej sytuacji Spółki przyjęto, że nie wykazała ona, że poza jej możliwościami płatniczymi leży uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie, jak też ewentualnych dalszych kosztów postępowania. Dlatego też odmówiono uwzględnienia jej wniosku, działając na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło