II SA/Rz 760/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-08-07
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba fizyczna, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną, dochody, wydatki oraz zadłużenie?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnił przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, w tym niskie dochody, wysokie wydatki na utrzymanie siebie i syna, brak oszczędności oraz zajęty rachunek bankowy z powodu zadłużenia, uniemożliwiają mu pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wymóg wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych wiązałby się ze znacznymi trudnościami lub pozbawieniem prawa do sądowej kontroli decyzji.Stan faktyczny
L. W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jego miesięczne dochody (ok. 1200 zł netto) nie pozwalają na pokrycie kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i 15-letniego syna. Wyjaśnił, że miesięczne wydatki wynoszą ok. 750 zł, czynsz za dzierżawę domu 200 zł, a wydatki na telefon 120 zł. Posiada zadłużenie wobec ZUS na kwotę ok. 15 tys. zł, a jego rachunek bankowy został zajęty.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
L. W. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych; wniosek w tym zakresie podtrzymał w złożonym następnie urzędowym formularzu PPF mającym zastosowanie do osób fizycznych ubiegających się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wskazał, że uzyskiwane przez niego z działalności gospodarczej dochody
(ok. 1200 zł miesięcznie netto) nie pozwalają mu na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i pozostającego na jego utrzymaniu
15-letniego syna.
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia wyjaśnił, że średnie miesięczne wydatki związane z ich utrzymaniem wynoszą ok. 750 zł, zaś domu dzierżawionego od PKP – Zakład [...] - 200 zł (energia elektryczna – 50 zł, kanalizacja – 20 zł, wywóz śmieci – 30 zł, opał – 100 zł). Wydatki na telefon jego i syna to 120 zł. Nie dysponuje pojazdami mechanicznymi, nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Posiadany w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą rachunek bankowy został zajęty przez Urząd Skarbowy z uwagi na zaległości płatnicze względem ZUS na kwotę ok. 15 tys. zł. Załączony wyciąg z tego rachunku za okres 18 maj – 14 lipiec 2015 r. wykazywał saldo początkowe 3 zł, zaś końcowe 19 zł.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Głównym kryterium decydującym o przyznaniu prawa pomocy jest zatem sytuacja materialna osoby wnioskującej (oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli takie są), w tym przede wszystkim osiągane dochody i wydatki związane z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze całokształt sytuacji materialno – bytowej wnioskodawcy uznano, że przesłanka ta została przez niego spełniona, a uzyskiwane przez niego obecnie dochody nie pozwalają chociażby na częściowe partycypowanie w kosztach postępowania. Punktem wyjścia do takiego stwierdzenia jest zestawienie tych dochodów z ponoszonymi wydatkami, z których zdecydowana większość – bezpośrednio lub pośrednio - dotyczy zabezpieczenia bieżących potrzeb życiowych jego i syna. O tym, że wydatki te praktycznie wyczerpują całość pozostających
w dyspozycji skarżącego dochodów, przekonuje stan jego rachunku bankowego oraz brak oszczędności i przedstawiających większą wartość składników majątkowych (własnego domu, pojazdów mechanicznych). W tej sytuacji wymóg wygospodarowania w krótkim okresie czasu środków na opłacenie całości kosztów sądowych, w tym przede wszystkim warunkującego merytoryczne rozpoznanie skargi wpisu, bez wątpienia wiązałby się dla niego i syna bądź ze znacznymi trudnościami (skutkując uszczerbkiem w ich koniecznym utrzymaniu), lub pozbawieniem go prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. W tym zakresie nie można pominąć prowadzonej względem skarżącego egzekucji zaległości finansowych względem ZUS oraz że wpis w takiej samej kwocie obciąża go w toczącej się równolegle analogicznej sprawie z jego skargi, oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 759/15.
Uznając w przedstawionej sytuacji wniosek L. W. za uzasadniony w całości, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3, art. 255 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło