II SA/Rz 761/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ SO (del.) Tomasz Smoleń Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 761/09 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi A. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2009 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z [...].03.2009 r., znak [...], o skierowaniu A. P. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. Pismem z 17.02.2009 r. znak [...], Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. skierował do Starosty Powiatu wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie A. P. w celu stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu tego wniosku wyjaśniono, iż w toku postępowania sądowego [...] uzyskano opinię biegłych lekarzy, w której rozpoznano u niego uzależnienie od alkoholu. Na tej podstawie Prokuratura Rejonowa w M. prowadziła postępowanie cywilne sygn. akt [...] o zastosowaniu wobec A. P. obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego zakończone skierowaniem do Sądu wniosku o objęcie go leczeniem odwykowym. Decyzją z dnia [...].03 2009 r. nr [...], Starosta Powiatu skierował na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. A. P. posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji podano iż w oparciu o powołaną przez Prokuraturę Rejonową w M. opinię lekarską w której stwierdzono istnienie choroby alkoholowej istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Rozstrzygnięcie nakazujące A. P. przeprowadzenie badań lekarskich wydano m.in. na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 P.r.d. Według tej regulacji, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega kierujący skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierującego. W pouczeniu do decyzji zobowiązano stronę do zgłoszenia się Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. ul. H., w terminie 30 dni od otrzymanie niniejszej decyzji. Decyzję Starosty w administracyjnym toku instancji zaskarżył do SKO A. P. wnosząc o uchylenie decyzji, ponieważ wniosek Prokuratury o objęcie go leczeniem odwykowymi został przez Sąd Rejonowy w M. oddalony. Wyrok w tej sprawie został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w T. Starosta w uzasadnieniu swej decyzji nie wyjaśnił tego faktu. Tłem dla całego postępowania jest konflikt małżeński. Strona nie spowodowała żadnej kolizji drogowej czy wypadku. W zakończeniu odwołania zawarto wniosek o dopuszczenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w M. o sygn. [...]. Odwołanie zostało wniesione w terminie. SKO po rozpatrzeniu odwołania A. P. decyzją z [...].07.2009 r. [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty. Organ odwoławczy zważył w swej decyzji następujące okoliczności faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 P.r.d. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub nieistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadku nasuwającym zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Podstawą wydania decyzji o skierowaniu mogą być tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W sprawie dotyczącej A. P. taką przesłanką jest wniosek Prokuratura Rejonowego w M. z 19.02.2009 r. (powinno być 17.02.2009r.) oraz opinia Psychiatryczno - Psychologiczna 24.11.2008 r. sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego w M. W podsumowaniu tej opinii biegłe zgodnie stwierdzają u A. P. zespół uzależnienia od alkoholu i związaną z tym konieczność specjalistycznego leczenia odwykowego. Kolegium po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego nie dopatrzyło się naruszeń prawa i utrzymało w mocy decyzję Starosty. W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji Starosty o skierowaniu go na badania lekarskie. Sądy pierwszej i drugiej instancji nie zgodziły się z wnioskiem Prokuratury Rejonowej. Skarżący jest w stałym zatrudnieniu, każdego roku przechodzi badania w Przychodni Medycyny Pracy. Według tych badań jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku technologa. Zawarte w decyzji SKO ogólne stwierdzenie, iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone zgodnie z jego żądaniem jest niedopuszczalne. Nie zostały wskazane konkretne czynności stanowiące przedmiot uzupełniającej analizy SKO. Strona nie stwarzała i nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym zaś kierowanie jej na dodatkowe badania lekarskie jest nadużyciem prawa. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Według Organu zarówno wniosek Prokuratury jak i opinia biegłych jest wiarygodną i rzetelną informacją o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Wątpliwości w tym zakresie nie mogą być usunięte w żaden inny sposób niż w drodze badania przez lekarza specjalistę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./ Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji objętej kontrolą jest przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. Nr 108, poz. 908, ze zm./. Przepis ten zobowiązuje wskazane w nim osoby do poddania się badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Na podstawie tego przepisu można wyróżnić dwa rodzaje badań: - wstępne, jakim podlegają osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy oraz kandydacie na instruktorów lub egzaminatorów oraz - kontrolne dla ubiegających się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia oraz dla osób, które posiadają już stosowne uprawnienia do kierowania pojazdami. Wśród tej ostatniej kategorii osób przepis przewiduje dwa tryby skierowania na badania lekarskie, a to przez organ kontroli ruchu drogowego w stosunku do kierującego pojazdem, jeżeli uczestniczy on w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu /art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a/ lub jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu /art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ oraz w drodze decyzji starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem /art. 122 ust. 1 pkt 4/. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wniosek Prokuratora Rejonowego w M. skierowany do Starosty Powiatu [...] zainicjował postępowanie w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego o wydanie decyzji mającej na celu skierowanie na badanie lekarskie A. P. w celu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z informacji Prokuratury wynika, że A. P. posiada prawo jazdy kategorii B wydane 20 maja 2004 r. W sprawie [...] o objęcie go leczeniem odwykowym wydana została opinia psychiatryczno-psychologiczna, w której biegli rozpoznali u niego zespół uzależnienia od alkoholu. Dalej Prokurator wyjaśnił, że skoro prawo jazdy nie może być wydane osobie, u której w wyniku badań lekarskich stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu /art. 91 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym/, to tym bardziej może się stać przyczyną cofnięcia prawa jazdy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzić należy, iż skierowanie A. P. na badania lekarskie narusza przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym dozwala na przeprowadzenie badań kontrolnych w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Powołując się na stanowisko doktryny /R. A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym, Komentarz, Wyd. ABC 2005/ uznać należy, że nie wystarczą w takim przypadku wątpliwości organu co do gwarancji bezpiecznego prowadzenia pojazdu, ale muszą istnieć obiektywne okoliczności z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazujące, że w stosunku do kierującego występują przeciwwskazania zdrowotne co do dalszego jego udziału w ruchu drogowym w takim charakterze. Takie okoliczności wymienia rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami /Dz. U. Nr 2, poz. 15/ w § 2 ust. 4 pkt 1 i 2 wskazując stwierdzone zastrzeżenia egzaminatora co do stanu zdrowia osoby poddanej egzaminowi państwowemu, stwierdzone w trakcie wykonywania czynności służbowych i zgłoszone przez organ kontroli ruchu drogowego zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem. Zgodnie z § 4 ust. 5 rozporządzenia "na badanie lekarskie może zostać skierowana również osoba, co do której starosta powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie jej zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania taka informacja pochodziła od Prokuratora R. w M., który przekazał organowi kserokopię opinii psychiatryczno-psychologicznej. Z drugiej zaś strony organ posiadał informację, iż wydana opinia sporządzona została na użytek toczącego się postępowania o objęcie A. P. leczeniem odwykowym, w którym wniosek został oddalony, a sąd okręgowym nie dopatrzył się naruszenia prawa. Wobec tego zdaniem Sądu w ślad za komentarzem "nie wystarczą jedynie wątpliwości organu co do gwarancji bezpiecznego prowadzenia pojazdu ale muszą to być okoliczności z dużą dozą prawdopodobieństwa, iż występują przeciwwskazania do kierowania pojazdami. W uzasadnieniach rozstrzygnięć obu organów brak odniesienia się do tej informacji. Opinia psychiatryczno-psychologiczna nie może być dowodem jedynym, oderwanym od całości materiału w sprawie. Wszystkie dowody mające istotne znaczenie w sprawie muszą znaleźć przełożenie w uzasadnieniu. Organ prowadząc postępowanie stojąc na straży praworządności podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jest również zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni wszystkie okoliczności sprawy, dopuści dowód z akt w sprawie objęcia leczeniem odwykowym, a następnie w uzasadnieniu wskaże fakty, na których oparł swoje stanowisko oraz te, które są bez znaczenia w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania. Wobec tego naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. nr 108, poz. 908/ winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Na zasadzie przepisu art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ orzeczono, że do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia Sądu decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach nie orzeczono na zasadzie przepisów art. 210 cyt. ustawy.