II SA/Rz 766/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie prawa jazdy -skargę oddala- Decyzja z dnia [...]r. [...] Starosta L. orzekł o odmowie zwrotu A.D. zatrzymanego prawa jazdy nr [...] kat. A, B, C, D i T. Orzekając w sprawie na skutek odwołania A.D., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że decyzją z dnia [...]r. [...] Starosta L. cofnął A.D. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. A, B, C, B, C, BE, CE, D i T wobec skierowania go na badania lekarskie z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. W skierowaniu z dnia 10 grudnia 2004 r. nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w L. zostało zawarte pouczenie o konieczności zgłoszenia się na badanie w ciągu 30 dni od dnia otrzymania skierowania i przedłożenia orzeczenia lekarskiego właściwemu Staroście. A.D. nie wywiązał się z tego obowiązku. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm./ decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskim w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5 ustawy. A.D. w odwołaniu przyznał, że nie poddał się badaniu lekarskiemu w terminie określonym w skierowaniu, gdyż nie posiadał wówczas środków finansowych na to badanie. Decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem przypadku z art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy wydaje Starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie /art. 140 ust. 2/. W myśl art. 138 ust. 2 ustawy zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 4. Według art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje /art. 114 ust. 4/. Uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. A, B, C, BE, CE, D i T cofnięto A.D. decyzją z dnia [...]r., a zatem nie posiada on cofniętego prawa jazdy przez okres przekraczający 1 rok i dlatego z mocy cyt. art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy – Prawo o ruchu drogowym podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Chybiony jest więc zarzut odwołującego się, iż powyższy przepis nie ma zastosowania w jego sprawie. Przepis ten dotyczy bowiem osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok, a nie zatrzymanego na okres przekraczający 1 rok. Kolegium podniosło, że wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt VII K.8/05 Sąd Rejonowy w L. orzekł wobec A.D. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres 1 roku, a w wykonaniu tego wyroku zatrzymano mu dokument uprawniający do kierowania pojazdami na okres 12 miesięcy od dnia 10 grudnia 2004 r. do 9 grudnia 2005 r. /informując o możliwości ubiegania się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy po upływie w/w okresu/. Po upływie rocznego terminu zatrzymania prawa jazdy A.D. mógłby skutecznie ubiegać się o jego zwrot, gdyby wcześniej poddał się badaniu lekarskiemu w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy. Na te badania został skierowany już w grudniu 2004 r., a przyczyną cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami było właśnie niepoddanie się badaniu w zakreślonym terminie; dla skutków prawnych niepoddania się badaniom bez znaczenia pozostają powody niewykonania tego obowiązku. Reasumując stwierdzono, że aby otrzymać zwrot zatrzymanego prawa jazdy trzeba legitymować się aktualnymi uprawnieniami do kierowania pojazdami silnikowymi. A.D. prawomocnie cofnięto te uprawnienia decyzją z dnia [...]r., wobec tego zwrot zatrzymanego prawa jazdy jest prawnie niedopuszczalny. Uprawnienia do kierowania pojazdami odwołujący się może uzyskać po zdaniu odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Powyższą ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.D., wnosząc o jej zmianę, która jest dla niego krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Skarga A.D. nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy wyjaśnić skarżącemu, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, a zgodnie z jego brzmieniem sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z powyższym uwzględnienie skargi – a w myśl art. 145 § 1 pkt 1 – 3 powyższej ustawy polega ono na uchyleniu decyzji, stwierdzeniu jej nieważności lub niezgodności z prawem – może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że kwestionowana w skardze decyzja jest dotknięta naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, czy też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa z przyczyn określonych w K.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 cyt. ustawy, skarga podlegała oddaleniu. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów – a podstawowym dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prawo jazdy określonej kategorii /art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm./ - czuwał nie tylko nad tym, by otrzymały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale również kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b powyższej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Niesporne jest, że z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości A.D. został skierowany przez Komendanta Powiatowego Policji na badania lekarskie, wydane na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy /skierowanie nr [...] z dnia [...]r./. W skierowaniu tym zawarto pouczenie, iż na badanie należy zgłosić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w terminie 30 dni od otrzymania tegoż skierowania, zaś oryginał orzeczenia lekarskiego należy przekazać właściwemu Staroście. Poza sporem też jest, że wyrokiem Sądu Rejonowego VII Wydziału Grodzkiego z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt [...] orzeczono wobec A.D. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres jednego roku /pkt III wyroku/; w wykonaniu wyroku zatrzymano mu dokument uprawniający do kierowania pojazdami na w/w okres /czyli od 10.12.2004 r. do 9.12.2005 r./. Niepoddanie się przez skarżącego badaniom, stosownie do skierowania wspomnianego wyżej, skutkowało wydaniem przez Starostę L. decyzji [...] w dniu [...] r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B, C, BE, CE, D, T. Wydanie takiej decyzji przewiduje przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b cyt. ustawy, natomiast fakt niepoddania się badaniu w terminie określonym w doręczonym skierowaniu /w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy/ został przez skarżącego potwierdzony w odwołaniu wniesionym przez niego od decyzji wydanej w pierwszej instancji tj. z dnia [...]r. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...]r. A.D. złożył w Starostwie Powiatowym w L. wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. A, B, C, D i T, dołączając do niego orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...]r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. i orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...]r. Pracowni Psychologii w J., stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami /do których wymagane jest prawo jazdy kat. A, B, C, D, B+E i T/. W ocenie Sądu, pogląd organów orzekających w sprawie zasługuje na akceptację. Otóż po myśli art. 140 ust. 2 cyt. ustawy – Prawo o ruchu drogowym decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkami przypadku określonego w ust. 1 pkt 3 /dotyczy on przekroczenia, w okresie 1 roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy, liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego/, wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Taką przyczyną, w warunkach rozpoznawanej sprawy, było niepodobnie się skarżącego badaniu lekarskiemu w trybie określonym przepisem art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b powyższej ustawy /w terminie określonym w skierowaniu nr [...] z dnia 10.12.2004 r./. Słusznie przy tym zauważa organ odwoławczy, iż dla skutków prawnych niepoddania się badaniu w tym trybie bez znaczenia pozostają powody niewywiązania się z tego obowiązku. Zgodnie z art. 138 § 2 cyt. ustawy zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 4. Wymieniony ostatnio przepis stanowi, iż w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Według z kolei powołanego ust. 1 pkt 2 /art. 114/ kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji /lit. a/. Z zestawienia zatem regulacji zawartych w powołanych wyżej przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika jednoznacznie – przy równoczesnym uwzględnieniu decyzji z dnia [...]r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami – że skarżący podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Oznacza to tym samym, że wydanie mu dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami możliwe będzie po złożeniu przez niego odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Skarżący, co nie ulega wątpliwości, w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji nie legitymował się aktualnymi uprawnieniami do kierowania pojazdem silnikowym, stąd też zwrot zatrzymanego mu prawa jazdy nie był możliwy /nie znajdując wsparcia prawnego/. W rezultacie więc Sąd nie znajduje podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów i usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego. Zarzut skarżącego, jakoby kwestionowana w skardze decyzja była dla niego "krzywdząca" nie mógł odnieść spodziewanego przez niego skutki, ani tym bardziej prowadzić do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji. Zarzut ten odnosi się do merytorycznej słuszności decyzji, a nie do jej zgodności z prawem i dlatego możliwość jego rozważania przez Sąd, wobec wyjaśnionego już zakresu jego kompetencji jest wyłączona. Z powyższych względów na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.