II SA/Rz 769/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-08-11
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo wezwań do uzupełnienia informacji dotyczących stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz jego własnych wydatków, skarżący uchylił się od ich złożenia, co uniemożliwiło sądowi dokonanie pełnej oceny jego możliwości płatniczych. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Powołał się na trudną sytuację finansową, opiekę nad chorą matką i brak możliwości podjęcia pracy. Wskazał na dochody matki i zasiłek opiekuńczy, a jako wydatki – alimenty, środki ortopedyczne, wyżywienie i opłaty. Sąd wezwał do uzupełnienia informacji dotyczących stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz jego własnych wydatków, jednak skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych danych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na trudną sytuację finansową, a to że praktycznie nie osiąga żadnych dochodów, opiekuje się chorą matką, co uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej. Z treści wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i córką. Jako dochody wskazał emeryturę matki w wysokości 1200 zł oraz pobierany przez siebie zasiłek opiekuńczy w wysokości 520 zł. Skarżący jako stałe wydatki wyszczególnił płacone alimenty w kwocie 500 zł, środki ortopedyczne w kwocie 400 zł, wyżywienie 500 zł, opłaty za gaz, energię elektryczną w wysokości 320 zł.
Wezwany do podania dodatkowych informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej, skarżący oświadczył, że jest ubezpieczony w KRUS jako domownik, na wyżywienie wydatkuje 500 zł w miesiącu. Załączył kopie: faktur za internet (30 zł), informacji o wysokości składki KRUS, faktury za gaz (47,65 zł), za energię elektryczną, wodę i ścieki (102,24 zł za zużycie 3 miesięczne), potwierdzenia zapłaty alimentów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – zwanej dalej P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a., a zatem interesem wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia takie wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przytoczonych powyżej przepisach.
Oświadczenie skarżącego nie jest wiarygodne. Przede wszystkim dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym zostało potraktowane w sposób wybiórczy, mający świadczyć o trudnej sytuacji materialnej. Skarżący pomimo, że był wzywany do wyjaśnienia stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wyjaśnienie do kogo należy dom, w którym skarżący zamieszkuje, udzielenie informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji innej niż pobierany zasiłek pielęgnacyjny (dodatków, zapomóg), a także pomocy w utrzymaniu od osób trzecich i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną jeśli takowe są w posiadaniu strony, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i kart kredytowych, posiadanych przez skarżącego, podanie informacji o wszystkich posiadanych środkach transportu, uszczegółowienia wydatków innych niż opłaty, te kwestie przemilczał. Wskazał córkę jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, ale już nie określił jej stanu majątkowego, nie podał zarobków. Z akt sprawy wynika, że córka pracuje zawodowo i posiada majątek w postaci nieruchomości gruntowych. Również matka skarżącego jest właścicielką gospodarstwa rolnego, czego skarżący nie ujawnił. Ponadto do wykazanych wydatków dodać należałoby przecież także inne podstawowe koszty dotyczące bezpośrednio skarżącego, tj. zakup odzieży, środków higieny, leków, kosztów transportu, opłat za telefony itp.
W nadesłanej odpowiedzi nie zostały powyższe kwestie wyjaśnione dokładnie. Należy mieć na uwadze, iż przyznanie prawa pomocy uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, dlatego tak istotnym jest ile, w jakim wieku i sytuacji osób pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
Konkludując, trudna sytuacja skarżącego i jego rodziny, pomimo zobowiązania go do dokładnego złożenia wyjaśnień, które potwierdzałyby podnoszone okoliczności, nie została– zdaniem rozpoznającego wniosek uwiarygodniona. Skoro dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy, nie są znane wobec uchylania się od ich złożenia, rozpoznający wniosek nie jest zobowiązany w tej sytuacji do prowadzenia dochodzeń. Przede wszystkim, co należy jeszcze raz podkreślić, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło