II SA/Rz 77/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę kolektora zrzutowego ścieków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu M. Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza na rzecz skarżącego S. F. od Wojewody zwrot kosztów sądowych w wysokości 600 zł /słownie: sześćset złotych/. II SA/Rz 77/04 UZASADNIENIE Decyzją z [...] grudnia 2003r. nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania S. F. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu M. nr [...] z [...] listopada 2003r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Gminie Miejskiej M. pozwolenia na budowę kolektora zrzutowego ścieków z oczyszczalni ścieków w M. do rzeki Wisłoki. S. F. w odwołaniu zarzucił obrazę przepisów rozdziału 8 k.p.a. o doręczeniach, gdyż jako stronie nie została mu doręczona decyzja z 20 lutego 2001r., chociaż adres zamieszkania w K. przy ul. P. N. 13/62 był Wójtowi Gminy M. znany. Pomimo tego Wójt Gminy M. decyzję wysłał na adres żony w M., czego dowodzi zwrotne potwierdzenie doręczenia pisma. Żona decyzji tej nigdy nie przekazała skarżącemu. Ponadto zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na mylnym przyjęciu, że skarżącego łączy porozumienie z Prezydentem Miasta M., w przedmiocie dysponowania nieruchomością na budowę kolektora, gdyż 21 sierpnia 2003r, skarżący cofnął zgodę. Porozumienie z 25 kwietnia 2001r. stało się nieaktualne na skutek treści decyzja Wójta Gminy M. Celem tej umowy było stworzenie możliwości zabudowy działek po likwidacji starego kanału. Możliwość taka nie powstała, dlatego zgoda została cofnięta. Organ odwoławczy w uzasadnieniu podał, że w trakcie prowadzonego przed starostwem powiatowym w M. postępowaniem wyjaśniającym Prezydent Miasta M. dostarczył umowę cywilną z 25.04.2001r. dotyczącą zgody S. F. na zajęcie działek nr ew. 821/1 i 855/3 w celu budowy kolektora zrzutowego ścieków oczyszczonych. Na podstawie § 7 umowy organ przyjął, że natychmiastowe rozwiązanie umowy może nastąpić w przypadku zmiany warunków zewnętrznych realizacji inwestycji. Natomiast w § 6 umowy stwierdzono, że ewentualne roszczenia z tytułu wyrażenia należy dochodzić w trybie kodeksu cywilnego na drodze sądowej. Zastrzeżenia co do prawidłowego doręczenia decyzji z 20 lutego 2002r. dotyczyły decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Wójta Gminy M. z 20.01.2001r. nr 7331/8/01. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zarzucił obrazę prawa materialnego przez bezzasadne przyjęcie, że inwestor miał zgodę na udostępnienie terenu i ma ją obecnie. Stwierdził, że błąd dotyczy oceny § 7 umowy, gdyż niezależnie od nazwania zgody umową jej sensem było zezwolenie na zajęcie nieruchomości skarżącego dla wykonania inwestycji. Uznał, ze taką zgodę w stosunku do własnych nieruchomości można wycofać w każdym czasie. Nie wykluczył, że cofnięcie zgody może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą. Poinformował, że do chwili wydania decyzji przez organ II instancji inwestycja przez sporne działki nie została poprowadzona. Wykonanie decyzji spowodowałoby bezprawne wejście na teren nieruchomości skarżącego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), zwaną dalej Prawem budowlanym, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), która weszła w życie 11 lipca 2003r. został zmieniony przepis art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego. Wedle nowego rozwiązania wystarczy, jeżeli inwestor złoży określone przepisami prawa pismo, zawierające oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wzór oświadczenia został ustalony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. nr 120, poz. 1127). Według zamieszczonego wzoru formularza oświadczenia, należy podać w nim szereg informacji, które są niezbędne do podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu. Do informacji tych należy między innymi oznaczenie działki w ewidencji gruntów jej numeru, obrębu jednostki ewidencyjnej oraz wskazanie dokumentów, z których wynika tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Cytowany wyżej przepis art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego nie nałożył na inwestora obowiązku dokumentowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy jednak podkreślić, że oświadczenia inwestora składane jest pod odpowiedzialnością karną z art. 233 k.k.. Przepis ten przewiduje sankcję w postaci kary pozbawienia wolności do lat trzech. W skardze wniesionej do Sądu, skarżący S. F. zakwestionował prawdziwość oświadczenia złożonego przez Prezydenta Miasta M., działającego w imieniu Gminy Miejskiej M., gdyż przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę cofnął prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W aktach administracyjnych sprawy zalega oświadczenie Prezydenta Miasta M., dołączone do wniosku o wydanie pozwolenia budowę kolektora zrzutowego od oczyszczalni ścieków z 22 września 2003r. (karta akt adm. nr 14 i 12). Ze złożonego pod odpowiedzialnością karną oświadczenia wynika, że inwestor na podstawie stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych między innymi na działkach nr 821/1 i 855/3 będących własnością S. F. może realizować planowaną inwestycję. Z materiału dowodowego wynika, że inwestor w tym przypadku Gmina Miejska M. i S. F. zawarli umowę przedmiotem, której było czasowe i nieodpłatne zajęcie działek o nr 821/1 i 855/3 do realizacji zadania zgodnie z projektem budowlanym. Umowa została zawarta na okres od 25 kwietnia 2001r. do 31 grudnia 2003r. (kata akt adm. nr 30). Pismem z 21 sierpnia 2003r. S. F. cofnął zgodę, na budowę kanału zrzutowego z oczyszczalni ścieków do rzeki Wisłoki poprzez jego działki Oświadczenie to dotarło do kancelarii II Urzędu Miejskiego w M. 21 sierpnia 2003r. (karta akt adm. nr26.1). Z powyższego wynika, że w dniu złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgoda na zajęcie nieruchomości została już cofnięta. Należy zauważyć, że ani przepisy prawa budowlanego, ani kodeksu postępowania administracyjnego nie dają organom administracji publicznej prawa do oceny skutków złożonych oświadczeń woli. Właściwymi do badania złożonych oświadczeń woli i ich skutków są sądy powszechne. W tej sytuacji Sąd uznał, że złożone przez Prezydenta Miasta oświadczenie woli o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było przedwczesne, bowiem we właściwym trybie nie ustalono skutków oświadczenia woli S. F. o cofnięciu zgody na dysponowanie jego nieruchomościami. Udzielenie zgody na wykonanie robót budowlanych na nieruchomości, której właściciele jest inny podmiot niż inwestor winno być wyrażone w jednoznaczny sposób i przed wydaniem decyzji zezwalającej na budowę (por. wyrok z 11.05.2004 WSA w Warszawie IV SA 2494/03 LEX nr 148905). Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem art. 32 ust 4 pkt 2 prawa budowlanego, a to z tego względu, że zachodziła wątpliwość co do udzielonego wcześniej prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a organy administracji publicznej nie miały podstaw prawnych do oceny we własnym zakresie skutków cofnięcia zgody na wykorzystanie nieruchomości na cele budowlane. Ponadto na rozprawie przed Sądem skarżący oświadczył, że współwłaścicielką tych nieruchomości jest również jego żona A. F.., gdyż działki 832/1 i 855/3 weszły do wspólnego majątku dorobkowego. Na tę okoliczność skarżący przedłożył wyrok Sądu Rejonowego w Mielcu z 14 marca 2005r. sygn. akt I.C. [...], który nie jest wyrokiem prawomocnym, albowiem A. F. skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. F. bez własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, zatem wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie mogły natomiast zostać ocenione w tej sprawie argumenty odnośnie niewłaściwego doręczenia skarżącemu decyzji, gdyż organy zasadnie wyjaśniły, że dotyczą one decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która była wydana przez inny organ w innym postępowaniu. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ umożliwi udział w postępowaniu administracyjnym A. F. zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Jest to również nowa okoliczność w kontekście uzyskania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wobec faktu, że sporne nieruchomości pozostają we współwłasności. Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i lit.b P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Ponadto Sąd na podstawie art. 152 P.p.s.a Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.