II SA/Rz 77/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem postanawia I. Umorzyć postępowanie o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla wnioskodawcy adwokata. Wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. R. na wymienią w sentencji postanowienia decyzję WINB. Nadanym w tym samym dniu w urzędzie pocztowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci urzędowego formularza PPF, skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W załączonym piśmie przewodnim wskazał na swoją bardzo złą sytuację materialno - finansową, zaś w uzasadnieniu wniosku powołał się na okoliczność utrzymywania się wyłącznie z gospodarstwa o pow. 2,88 ha, wymagający stałego leczenia zły stan swojego zdrowia oraz ponoszone wydatki (na lekarstwa, środki higieniczne, odzież i żywność, składkę emerytalną, podatek rolny, ubezpieczenie budynków, energię elektryczną, wodę, gaz). Na utrzymaniu ma także chorą matkę, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiadany przez nich majątek oprócz nieruchomości rolnej obejmuje budynek mieszkalny o pow. 70 m² oraz budynki gospodarcze. Dochody z gospodarstwa zostały przez skarżącego oszacowane na ok. 180 zł. miesięcznie. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: J. R. na podstawie postanowienia z dnia 14 kwietnia 2008 r. korzysta już w niniejszej sprawie z prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skoro zatem został już zwolniony od obowiązku ich ponoszenia, ponowne składanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. W tej jednak sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata podlega analizie pod względem spełniania przez skarżącego przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. wykazania przez niego braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając na uwadze oświadczenie J. R. o stanie rodzinnym, majątku i dochodach należy stwierdzić, że w wystarczającym stopniu ten warunek spełnił. Z osiąganych przez siebie dochodów z całą pewnością nie jest on obecnie w stanie wygospodarować żadnych środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Porównanie informacji zawartych w pierwotnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z obecnymi wskazuje przy tym również na brak perspektyw co do możliwości zwiększenia przez skarżącego w najbliższym okresie czasu dochodowości gospodarstwa i przeznaczenia pozyskanych w ten sposób środków chociażby w części na pokrycie kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie. Nie posiada on też żadnych zasobów finansowych lub przynoszących dochody składników majątkowych, z których bez odwoływania się do pomocy finansowanej ze środków publicznych mógłby pokryć wydatki związane z ustanowieniem adwokata we własnym zakresie. Nie budzi przy tym także żadnych wątpliwości, że wykazane dochody z gospodarstwa rolnego są bardzo niskie i same w sobie całkowicie nieadekwatne chociażby do najbardziej podstawowych kosztów utrzymania jednej osoby. Bez wątpienia nie umożliwiają one również sfinansowania wszystkich wymienionych w uzasadnieniu wniosku wydatków skarżącego i niemalże graniczy z pewnością to, że głównym źródłem ich finansowania jest pobierana przez wspólnie z nim zamieszkującą i gospodarującą matkę emerytura w wysokości 769 zł. (kwotę te ustalono w oparciu o informacje zawarte w aktach innej toczącej się przez WSA w Rzeszowie sprawy ze skargi J. R. o sygn. II SA/Rz 705/09, uznając za zbędne wyjaśnianie tych okoliczności w drodze wzywania wnioskodawcy do złożenia dodatkowego oświadczenia.). Biorąc jednak nawet pod uwagę łączną wysokość dochodów wnioskodawcy i jego matki należy stwierdzić, że oscylują one w granicach miesięcznych wydatków koniecznych dla utrzymania 2 osób, co zresztą pokrywa się z ich obliczeniem dokonanym dla potrzeb rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie II SA/Rz 705/09 (w sprawie tej na podstawie tych samych okoliczności postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym). W tym zakresie należy mieć na uwadze także to, że matkę skarżącego dotykają wynikające z jej wieku (76 lat) zwiększone wydatki związane z sygnalizowanymi w uzasadnieniu wniosku problemami zdrowotnymi. Powyższe wyłącza całkowicie w stosunku do J. R. możliwość ustanowienia zastępcy prawnego z wyboru, pozwalając uznać jego wniosek o ustanowienie adwokata za zasadny. Pozostaje to w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania – bez względu na sytuację materialną - z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. Z tej przyczyny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 i § 3 oraz art. 246 § 1 w związku z art. 245 § 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.