II SA/Rz 77/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-04-17
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Robert Sawuła, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, gdy strona złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale postępowanie wewnątrzadministracyjne nie zostało jeszcze zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie powinien prowadzić odrębnego postępowania wewnątrzadministracyjnego w sytuacji, gdy strona skorzystała z drogi sądowoadministracyjnej i oczekuje na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Jednakże, jeśli postępowanie wewnątrzadministracyjne zostało rozpatrzone przez organ I instancji przed prawomocnym rozstrzygnięciem sądu, a następnie organ odwoławczy rozpatrzył zażalenie po zapadnięciu wyroku NSA, organ odwoławczy powinien uchylić postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, ponieważ stan niedopuszczalności konkurencji obu postępowań ustał, a organ administracji jest obowiązany uwzględnić stan prawny i faktyczny z daty orzekania.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. złożyła podanie o uchylenie ostatecznej decyzji o wymeldowaniu. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewoda uchylił postanowienie Wójta, uznając, że po prawomocnym wyroku NSA nie ma już przeszkód do rozpoznania wniosku. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Wojewody, domagając się uchylenia postanowienia Wojewody i decyzji Wójta. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej wymeldowania -skargę oddala-
Przedmiotem skargi M.K. jest postanowienie Wojewody [..] w [..] z 8.11.2011 r. nr [..] uchylające postanowienie Wójta Gminy [..] z 14.09.2011 r. nr [..] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia w całości ostatecznej decyzji tego organu z 16.03.2009 r. nr [..] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
Z akt sprawy wynika, że podanie z takim żądaniem M.K. złożyła w dniu 29.07.2011 r., uzupełnionym w dniu 17.08.2011 r. Decyzja Wójta Gminy [..] z 16.03.2009 r. dotyczyła sprawy wymeldowania wnioskodawczyni z pobytu stałego pod adresem T., ul. [..]. Na skutek odwołania wnioskodawczyni od tej decyzji Wojewoda [..] decyzją z 12.05.2009 r. nr [..] utrzymał ją w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 23.03.2010 r., sygn. akt II SA/Rz 561/09 oddalił skargę M.K. Od wyroku tego skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił ją wyrokiem z 13.10.2011 r. sygn. akt II OSK 1391/10.
Postanowieniem z 14.09.2011 r. Wójt Gminy [..], działając na podstawie art. 61a, art. 124 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn.zm., dalej: "k.p.a.") odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. W ocenie organu I instancji po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia przez organ administracji publicznej nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w danej sprawie, w tym m. in. postępowania w celu uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, na co zwraca się uwagę w cytowanym przez organ orzecznictwie i przywołanej literaturze prawniczej. Wobec zatem tego, że do chwili rozpoznawania podania w sprawie wymeldowania M.K. nie zapadło prawomocne rozstrzygnięcie sądowoadministracyjne zachodziła przesłanka, o której mowa w art. 61a k.p.a. uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego.
Po rozpatrzeniu zażalenia M.K. powołanym na wstępie postanowieniem z 8.11.2011 r. Wojewoda [..], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 oraz art. 61a K.p.a. oraz art. 15 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 993 z późń. zm.), uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Przedstawiając stan prawy dotyczący wymeldowania M.K. z pobytu stałego organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wyrokiem z 13.10.2011 r. sygn. akt II OSK 1391/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 23.03.2010 r., sygn. akt II SA/Rz 561/09, którym oddalono skargę M.K. na decyzję Wojewody [..] z 12.05.2009 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Wojewoda podzielił również trafność stanowiska co do treści rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku dotyczącego ostatecznej decyzji administracyjnej zaskarżonej do sądu administracyjnego w sytuacji braku prawomocnego rozstrzygnięcia sądu w tym przedmiocie. Strona miała bowiem możliwość wyboru środka zaskarżenia i jeżeli wybrała sądową kontrolę legalności decyzji administracyjnej to zobowiązana jest zrezygnować z nadzwyczajnego środka weryfikacji decyzji w postępowaniu wewnątrzadministracyjnym. Jednak w ocenie Wojewody nie było przeszkód, aby w nawiązaniu do art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) organ I instancji w drodze analogii na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesił takie postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Niezależnie od powyższego Wojewoda zwrócił uwagę, że w dacie rozpoznawania zażalenia od postanowienia Wójta Gminy [..] z 14.08.2011 r. postępowanie sądowe w sprawie meldunkowej zakończyło się prawomocnym wyrokiem, zatem nie ma już przeszkód prawnych do rozpoznania zgłoszonego żądania.
Z rozstrzygnięciem Wojewody nie zgodziła się M.K. wnosząc skargę sądowoadministracyjną, w której domaga się jego uchylenia, jak również uchylenia decyzji Wójta Gminy [..] z 16.03.2009 r. W motywach pisma wyjaśnia, że opuszczenie prze nią mieszkania nie było dobrowolne, ani trwałe, a lokal w R. nr ... miał charakter lokalu zamiennego na czas remontu lokalu w T. ul. [..]. Wskazuje też, że aktualnie toczy się powództwo przeciwegzekucyjne w zakresie uchylenia wszystkich czynności egzekucyjnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., Poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem żądania M.K. było uchylenie wydanej przez Wójta Gminy [..] w sprawie wymeldowania jej osoby z pobytu stałego ostatecznej decyzji z 16.03.2009 r., która została utrzymana w mocy przez Wojewodę [..] decyzją z 12.05.2009 r. W sprawie wymeldowania orzekał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z 23.03.2010 r., sygn. akt II SA/Rz 561/09 oddalił skargę M.K. Od wyroku tego skarżąca wniosła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13.10.2011 r. sygn. akt II OSK 1391/10 oddalił. Nie czekając na zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego podaniem z 29.07.2011 r., uzupełnionym 17.08.2011 r., M.K. wystąpiła z żądaniem uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy [..] z 16.03.2009 r. W tych okolicznościach Wójt postanowieniem z 14.09.2011 r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Na skutek zażalenia M.K. postanowieniem z 8.11.2011 r. Wojewoda [..] uchylił zaskarżone orzeczenie, a postanowienie to stało się przedmiotem niniejszego postępowania.
Kontrola zaskarżonego orzeczenia administracyjnego wykazała, że nie narusza ono prawa. Zasadniczo rację miał organ I instancji, że w sytuacji skorzystania przez stronę z drogi sądowoadministracyjnej nie powinno być w tym samym czasie, tj. po wniesieniu skargi, prowadzone odrębne i konkurencyjne postępowanie wewnątrzadministracyjne, aż do czasu jej zakończenia prawomocnym orzeczeniem (wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie) sądu administracyjnego z uwagi na możliwy wpływ rozstrzygnięć sądowoadministracyjnych na akty wydane w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie zachodziła jednak szczególna sytuacja względem opisanej konfiguracji procesowej. Otóż podanie M.K. zostało rozpatrzone przez organ I instancji przed prawomocnym rozstrzygnięciem przez sądy administracyjne w sprawie ze skargi M.K. na decyzje w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Z kolei rozpatrzenie przez Wojewodę zażalenia na postanowienie Wójta miało miejsce po zapadnięciu wyroku NSA. Mając zatem na względzie, że organy administracji publicznej obowiązane są zasadniczo uwzględniać stan prawny i stan faktyczny z daty orzekania w sprawie, tak więc po zapadnięciu wyroku NSA Wojewoda obowiązany był uchylić postanowienie Wójta, ponieważ powstała możliwość przeprowadzenia postępowania wewnątrzadministracyjnego zgodnie z żądaniem M.K. Stan niedopuszczalności konkurencji obu postępowań ustał. To zaś stanowiło zasadniczy powód zaskarżonego do tut. Sądu postanowienia Wojewody. Uchylając postanowienie Wójta Gminy [..] Wojewoda spowodował konieczność i obowiązek przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania, którego przedmiotem będzie aktualne żądanie M.K.
Z podanych względów skargę M.K. należało oddalić jako bezzasadną, o czym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło