II SA/Rz 770/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, D. i J. W., o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi wyżej wymienionych na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] września 2008 r. znak [...], wydaną w przedmiocie nakazu sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, -postanawia- przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie skarżących od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowienie na rzecz skarżących radcy prawnego. D. i J. W. wnieśli od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA). Strony skarżące wezwane do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, złożyły wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Ponieważ wniosek o prawo pomocy nie przedstawiał wszystkich istotnych do jego rozpoznania faktów, referendarz sądowy wezwaniem z dnia 17 marca 2009 r. nałożył na wnioskodawców obowiązek wyjaśnienia okoliczności dotyczących majątku oraz dochodów. W podstawie tego wezwania wskazano art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Odpowiedź na powyższe wezwanie wpłynęła do Sądu w terminie. Strony skarżące w pełni wywiązały się z obowiązku wyjaśniania rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Stwierdzono, co następuje: W niniejszej sprawie strony skarżące ubiegają się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie radcy prawnego. Ze względu na tak szeroko ustalone granice wniosku o prawo pomocy, D. i J. W. powinni udowodnić, że spełniają przesłanki wyszczególnione w treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). W myśl tego przepisu, prawo pomocy w zakresie całkowitym otrzymuje od Sądu osoba fizyczna, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Strony wnioskujące wykazały zaistnienie powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy. Rodzina nie posiada jakichkolwiek możliwości pokrycia występujących w sprawie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia radcowskiego. Uzyskiwane dochody w wysokości 1818 zł netto (dochody z pracy oraz zasiłek rodzinny) mogą wystarczyć jedynie na pokrycie niektórych z wydatków koniecznych pięcioosobowej rodziny. Tylko wydatki związane z utrzymaniem lokalu oraz zakupem żywności wynoszą w skali miesiąca 900 zł. Kwota tych wydatków nie uwzględnia zarówno potrzeb z zakresu odzieży jak i zakupu środków czystości. Dochód miesięczny przypadający na członka gospodarstwa wynosi 363,6 zł. Nie jest to, co prawda wysokość uprawniająca do otrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, jednak nie daje ona też podstaw do dobrej oceny zdolności majątkowych rodziny. Przekroczenie kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest w przypadku J. i D. W. bardzo nieznaczne. Należy podkreślić, iż dwójka dzieci skarżących jest małoletnia. Niewątpliwie wpływa to na zwiększenie wydatków skarżących (np. zakup pomocy szkolnych, odzieży). Trudną finansową sytuację rodziny potwierdza złożone w piśmie z dnia 31 marca 2009 r. oświadczenie wnioskodawców o pokrywaniu przez ośrodek pomocy społecznej kosztów posiłków dla dzieci a także o pobieraniu zasiłku rodzinnego w kwocie 128 zł. Uzyskiwanie świadczeń z pomocy społecznej oznacza, że przedstawiona przez D. i J. W. zła ocena ich bieżącej sytuacji nie została wyrażona wyłącznie dla potrzeb uzyskania prawa pomocy. Rodzina posiada obiekt mieszkalny w postaci domu o powierzchni 180 m². Obiekt ten jest jednak niewykończony. Poza tym, należy go uznać za niezbędny dla zapewnienia minimalnego poziomu utrzymania członków rodziny. Strony zamierzają ten obiekt przeznaczyć w przyszłości dla swych dzieci. Tych zamierzeń nie można ograniczać, skoro lokal, w którym przebywa aktualnie pięciu członków rodziny W. posiada powierzchnię 40 m². W takiej sytuacji, nie powinno się sprzedawać lub obciążać nieruchomości w celu pokrycia kosztów postępowania sądowego. Pozbawiłoby to zstępnych skarżących realnych możliwości zaspokojenia w przyszłości potrzeb mieszkaniowych. Rodzina W. żyjąc na granicy poziomu utrzymania koniecznego, nie posiada środków zdatnych do opłacenia kosztów sądowych jak również ustanowienia fachowego pełnomocnika. Z tych przyczyn należało stronom przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie tej instytucji w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.