II SA/Rz 770/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Stanisław Śliwa Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi -skargę oddala- II SA/Rz 770/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] Wójt Gminy [...] określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w P. przy ul. Z. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 988, za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w kwocie 114 zł. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 6o i 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1399, ze zm., dalej również w skrócie - "ustawa"), art. 207, art. 210 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.; dalej: "Op"), oraz uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości stawki opłaty oraz stawki za pojemnik (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r. poz. [...]). Z uzasadnienia tej decyzji i akt sprawy wynika, że Wójt Gminy [...] wszczął i prowadził z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości przedmiotowej opłaty. Po złożeniu przez J. S. w dniu 31.05.2013 r. niekompletnej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym nieruchomości przy ulicy Z. [...] w P., Wójt wezwał do jej uzupełnienia, celem naliczenia odpowiedniej kwoty za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. W odpowiedzi na wezwanie zobowiązany wyjaśnił, że odbiór odpadów z jego nieruchomości odbywał się będzie raz na trzy miesiące. W dniu 16.07.2013 r. organ wezwał J. S. do ponownego złożenia prawidłowo wypełnionej deklaracji za okres od 1 lipca 2013 r., jednakże wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W pismach kierowanych do organu J. S. podtrzymał swoje stanowisko, że odpady z jego nieruchomości będą wystawiane raz na trzy miesiące, a być może i raz na sześć miesięcy. Uzasadniając nałożenie opłaty Wójt Gminy [...] powołał się na przepisy art. 6m ustawy oraz § 2 uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r. poz. [...]), zgodni z którymi właściciel nieruchomości zobowiązany był złożyć pierwszą deklarację w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie do dnia 30 maja 2013 r. Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Rada Gminy [...] dokonała wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami od gospodarstwa domowego (§ 1 ust 1). Ponadto w uchwale określono wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny w kwocie 19 zł, zaś zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny w kwocie 30 zł miesięcznie (§ 2 ust. 1 i 2). Zgodnie natomiast z § 9 ust. 3 uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r. poz. [...]), właściciel nieruchomości obowiązany jest pozbywać się zmieszanych odpadów komunalnych z terenu nieruchomości jeden raz na miesiąc. Organ ustalił, że działka nr 988 w P. stanowi własność H. S. i J. S., którzy wraz z innymi członkami rodziny prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Opierając się o zapiski dokonane przez stronę na złożonej w dniu 31 maja 2013 r. niekompletnej deklaracji przyjęto, że na ww. nieruchomości prowadzona jest segregacja odpadów. Wobec powyższego naliczono opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 114 zł, stanowiącej iloczyn stawki opłaty dla jednego gospodarstwa domowego (19 zł) oraz liczby miesięcy (6). Od tej decyzji odwołali się H. S. i J. S., kwestionując legalność naliczonej opłaty. Zdaniem odwołujących, w złożonej deklaracji wykazali, że sami prowadzą gospodarkę odpadami pochodzącymi z ich nieruchomości. Nie ma zatem potrzeby przymuszania ich do uiszczania comiesięcznej opłaty za wywóz śmieci, tym bardziej, że ich gospodarstwo produkuje stosunkowo małą ilość odpadów, a zatem konieczność ich wywozu pojawia się raz na kilka miesięcy. Nie bez znaczenia jest fakt, że oddając część śmieci do skupu odpadów zarabiają na odpadach, zaś wydana decyzja pozbawia ich części dochodów, które od chwili wprowadzenia ustawy przejęło Państwo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] nie uwzględniło tego odwołania i decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, obowiązkiem H. i J. S. było złożenie poprawnie wypełnionej deklaracji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i z obowiązku tego nie wywiązali się. Obowiązek określenia przedmiotowej opłaty nie podlega uznaniu administracyjnemu, a uzależniony jest wyłącznie od spełnienia warunków określonych ustawą. Słusznie zatem organ I instancji wszczął postępowanie w celu określenia opłaty i prawidłowo obliczył jej wysokość. Za bezpodstawne uznano stanowisko odwołujących, że nie powinni podlegać tak określonemu obowiązkowi opłaty. Zarówno przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak i przepisy rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, co oznacza, że nie można skutecznie przeciwstawiać się obowiązkom wskazanym w przepisach prawa. Skargę na tę decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. S., podnosząc, że wydane w sprawie decyzje "są bezzasadne". Zdaniem skarżącego ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach oraz uchwały, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję, są ze sobą sprzeczne. Skarżący powtórzył argumentację wywiedzioną w odwołaniu od decyzji Wójta wskazując, że dla jego gospodarstwa w zupełności wystarczy wywóz śmieci raz na kilka miesięcy. Większość śmieci segreguje i sprzedaje we właściwych punktach skupu odpadów, a dopiero pozostałe odpady wyrzuca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, która co do zasady obejmuje badanie legalności czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.)- zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę jej wydania stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1399, ze zm., dalej również w skrócie - "ustawa"). Stosownie do jej art. 6h, właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Utrzymanie czystości i porządku w gminach należy bowiem do obowiązkowych zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1) i jest realizowane m.in. przez objęcie wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 ust. 2 pkt 3). Co do zasady obowiązek złożenia do organu wykonawczego gminy deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właściciela nieruchomości w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1). Termin i miejsce złożenia deklaracji określić winna gmina w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego (art. 6n ust. 1 pkt 1). W przypadku niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że działka nr 988 w P., stanowiąca własność H. S. i J. S., jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i zamieszkała. Okoliczności tej nie kwestionuje zresztą sam skarżący. Wątpliwości Sądu nie budzi również przyjęcie, że H. S. i J. S. nie złożyli poprawnie wypełnionej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z § 2 pkt 1 uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], pierwszą deklarację właściciele nieruchomości zobowiązani byli złożyć w terminie do dnia 30 maja 2013 r. W złożonej 31 maja 2013 r. deklaracji, skarżący nie określił sposobu gromadzenia i oddawania odpadów komunalnych, a poinformował, że odpady w większości zagospodarowuje we własnym zakresie. Na wezwania organu z dnia 31 maja 2013 do uzupełnienia złożonej deklaracji oraz z dnia 16 lipca 2013 r. o podanie przyczyn niezłożenia deklaracji lub jej przedłożenia skarżący wyjaśnił, że nie wytwarza odpadów wymagających zorganizowania po stronie gminy ich wywozu, a żądaną deklarację złożył 31 maja 2013 r. Nie określił przy tym sposobu zagospodarowania odpadów z nieruchomości, a zatem nie zadeklarował wysokości opłaty ponoszonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi w rozumieniu przepisów ustawy. W takich okolicznościach sprawy Wójt Gminy [...] zgodnie z powołanym wcześniej art. 6o ustawy był zobowiązany do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wyliczenia opłaty za dokonano za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., przyjmując jako stawkę opłaty kwotę 19 zł miesięcznie, tj. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny, ustalonej uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. Na taki sposób zbierania odpadów wskazuje niepełna deklaracja złożona przez skarżącego oraz jego późniejsze pisma. Biorąc te okoliczności pod uwagę organ prawidłowo zdaniem Sądu naliczył stawkę opłaty za gromadzenie odpadów, przyjmując jako sposób – zbieranie odpadów w sposób selektywny. Odnosząc się natomiast do wywodów i twierdzeń zwartych w skardze, nie mogły one odnieść zamierzonego rezultatu, bowiem obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami nie zależy od woli mieszkańców, lecz wynika wprost z powszechnie obowiązującego prawa tj. ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach oraz prawa miejscowego – stosownych uchwał rady gminy, w tym także regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, których przestrzeganie jest obowiązkiem każdego obywatela. Brak jest przy tym przepisów szczególnych, które zwalniałyby właścicieli zamieszkanych nieruchomości od ponoszenia tych opłat. Sąd zwraca również uwagę, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w brzmieniu nadanym przepisami ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897), obowiązującej od 1 stycznia 2012 r., wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności z normami Konstytucji niektórych jej uregulowań. Jednak wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. w punkcie 2 i 3 sentencji, że art. 6h i art. 6m ust. 1 w zw. z art. 6c ustawy są zgodne z art. 2 Konstytucji RP oraz że art. 6h i art. 6m ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy są zgodne z art. 2 Konstytucji RP. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, co skutkowało oddaleniem skargi w oparciu o art. 151 P.p.s.a.