II SA/Rz 772/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu nieruchomości - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. II SA/Rz 772/09 U z a s a d n i e n i e W dniu 7 października 2009 r. (data nadania w UP) w zakreślonym przez Sąd terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarżąca A. B. zwróciła się z wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 772/09 wydanym przez referendarza sądowego odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Od tego postanowienia w dniu 9 listopada 2009 r. (data nadania UP [...]) w imieniu skarżącej wniosła sprzeciw radca prawny B. W. domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej – P.p.s.a, przez odmowę przyznania prawa pomocy i przyjęcie, że skarżąca posiada środki na pokrycie kosztów sądowych. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej nie zgodziła się ze stanowiskiem referendarza sądowego, że stan majątkowy A. B. pozwala na uiszczenie wpisu bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania rodziny. Podkreśliła, że posiadany przez skarżącą dom jest przedmiotem współwłasności męża skarżącej i brata męża, ale całe koszty utrzymania domu o pow. 200 m² spoczywają na skarżącej i jej mężu, gdyż drugi współwłaściciel nie mieszka w domu. Mimo prób ze strony męża skarżącej nie udało się wynająć zbędnej części domu. Otrzymywane emerytury skarżącej i jej męża przeznaczane są na elementarne życiowe potrzeby takie jak żywność, lekarstwa i niezbędne opłaty. Biorąc pod uwagę koszty leczenia nie są w stanie ograniczyć wydatków i poczynić oszczędności. Sąd wezwał pełnomocnika skarżących o uzupełnienie informacji podanych we wniosku PPF poprzez wskazanie średniej wysokości miesięcznych wydatków skarżącej i jej męża przeznaczanych na: zakup żywności, utrzymanie domu, leczenie i zakup leków, inne wydatki, oraz wyjaśnienie czy posiadają samochód oraz przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych. Pełnomocnik skarżącej przedłożył szczegółowe zestawienie wydatków skarżącej i jej męża w okresie od stycznia do listopada 2009 r. z którego wynika, że za ten okres ponieśli wydatki w łącznej kwocie 31070,26 zł (węgiel, leki, wodę, RTV, telefon, gaz, prąd, śmieci, wydatki żywnościowe, środki czystości, utrzymanie pozostałe, utrzymanie samochodu, raty kredytu). Na potwierdzenie dołączono uwierzytelnione przez radcę prawnego kserokopie dokumentów związanych z tymi wydatkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 P.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Dokonana przez Sąd ponowna analiza złożonego wniosku nie uzasadnia jednak jego uwzględnienia, tak w całości jak i w części, gdyż wskazane przez pełnomocnika skarżącej informacje nie uzasadniają zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie częściowego prawa pomocy tj. braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. A. B. wraz z mężem ma w pełni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż dom o pow. 210 m² jest współwłasnością męża skarżącej J. B. zaś pozostała część domu stanowi własność jego brata R. B. Posiadają stałe źródła dochodów, gdyż pobierają świadczenia emerytalne, których łączna wysokość to prawie 3 tys. zł. miesięcznie (dokładnie 2938 zł.). Na utrzymaniu wnioskodawców nie pozostają przy tym żadne inne osoby. Wśród wydatków skarżącej i jej męża niewątpliwie najważniejsze to te związane z zakupem żywności, opłatami za tzw. media i leczeniem oraz inne wydatki, które zgodnie z wykazem wyniosły 31070,26 zł w okresie od stycznia do listopada 2009 r., czyli kwota 2824 zł miesięcznie stanowi koszty wnioskodawców związane z utrzymaniem domu i wszystkich ponoszonych wydatków w tym spłaty rat kredytowych. Przyjmując, że skarżąca i jej mąż rzeczywiście ponoszą takie miesięczne koszty należałoby uznać, że ich emerytury w zupełności wystarczają na pokrycie bieżących wydatków. Biorąc jednak wskazane w sprzeciwie informacje dotyczące własności domu należy stwierdzić, że mąż skarżącej i skarżąca nie są zobowiązani do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem całego domu, skoro J. B. jest właścicielem połowy domu. Mąż skarżącej może domagać się od swojego brata kosztów związanych z utrzymaniem domu stosownie do udziałów w prawie własności, czego może dochodzić przez sądem powszechnym (art. 201, 205, 209 k.c. i następne). Argumenty podnoszone w sprzeciwie dotyczące braku możliwości wynajęcia domu przez współwłaściciela i ponoszenie kosztów utrzymania całego domu mimo, że mąż skarżącej jest właścicielem połowy domu w świetle przepisów kodeksu cywilnego nie zasługują na uwzględnienie i nie mogą stanowić przesłanki zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga, że obowiązek stron ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie wynika z art. 199 P.p.s.a. i dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody, jeżeli poniesienie tych kosztów nie będzie wiązało się dla nich z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu. Posiadanie stałych i stosunkowo wysokich dochodów oraz wykazanej nieruchomości, mimo z pewnością ponoszonych kosztów zwykłego utrzymania powoduje, że obowiązek ten nie może zostać w stosunku do skarżącej wyłączony lub ograniczony, gdyż stałoby to w sprzeczności z ustawowymi zasadami przyznawania prawa pomocy. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, że udzielona pomoc prawna ze środków publicznych nie służyłaby w istocie zaspokojeniu prawa skarżącej do Sądu. Kosztami utrzymania koniecznego nie są również spłaty rat kredytowych. Na obecnym etapie postępowania koszty postępowania obejmują wpis sądowy od skargi w kwocie 377 zł. Ponadto koszty te obejmować mogą opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku - w przypadku jej oddalenia (100 zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej - w przypadku jej wnoszenia (188,5 zł) Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.