II SA/Rz 772/11

WyrokWSA w Rzeszowie2011-11-04

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny przyznawany na podstawie polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych może zostać odmówiony, jeżeli członek rodziny (ojciec dziecka) otrzymuje świadczenia rodzinne w innym państwie członkowskim UE (Norwegii) z tytułu zatrudnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek pielęgnacyjny podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego na mocy rozporządzeń unijnych (nr 1408/71 i nr 574/72). W sytuacji, gdy ojciec dziecka był zatrudniony w Norwegii i otrzymywał tam świadczenia rodzinne na to dziecko, polskie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ulega zawieszeniu do wysokości świadczeń otrzymywanych w Norwegii. Ponieważ świadczenia norweskie były wystarczające, odmowa przyznania zasiłku pielęgnacyjnego w Polsce była uzasadniona, aby uniknąć kumulacji świadczeń.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka, którego ojciec był zatrudniony w Norwegii i otrzymywał tam świadczenia rodzinne. Organy administracji uznały, że ze względu na otrzymywanie świadczeń w Norwegii, polski zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, powołując się na przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Rodzice dziecka wnieśli skargę, argumentując, że świadczenia norweskie nie pokrywają wydatków związanych z pielęgnacją niepełnosprawnego dziecka i że polskie świadczenie powinno zostać przyznane.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi Z. Z. i D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego -skargę oddala- II SA/Rz 772/11 Uzasadnienie Przedmiotem skargi D.Z. i Z.Z. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. , nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa P. z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Marszałek Województwa P. odmówił przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla P. Z. ur. [...] 11.2000 r. w okresie od 1. 08. 2008 r. do 28.11.2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu [...] 08.2008 r. D. Z.l złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w K. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla P.Z.. Decyzją z dnia [...].08.2008 r., znak: [...] Prezydent Miasta K. przyznał Pani D.Z. zasiłek pielęgnacyjny dla P.Z. na okres od 01.08.2008 r. do 31.08.2010 r. W dniu [...].09.2008 r. do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w R. wpłynęły z instytucji norweskiej formularze z serii E dotyczące potwierdzenia zameldowania członków rodziny Pana Z. Z. oraz uprawnień do świadczeń rodzinnych w Polsce. Organ poinformował Prezydenta Miasta K., że Pan Z.Z. od 14.07.2008 r. do 28.11.2008 r. był legalnie zatrudniony na terenie Norwegii i podlegał ustawodawstwu norweskiemu, w zakresie świadczeń rodzinnych, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z powyższym Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] uchylił w całości, własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak [...] i przekazał wniosek, zgodnie z właściwością do rozpatrzenia Marszałkowi Województwa P. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa P. odmówiono D. Z. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla P. Z.. W wyniku rozpoznania odwołania od wskazanej wyżej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana przedwcześnie, bowiem w toku postępowania nie zostały wyjaśnione w sposób należyty wszystkie okoliczności mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Marszałek Województwa P. decyzją z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...] odmówił przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla P.Z. ur. [...] 11. 2000r. w okresie od 1..08.2008r. do 28. 11. 2008r. W podstawie prawnej powołał się na art. 104 § 1 k.p.a., art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 73 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. z późn. zm. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Oz. Urz. WE Nr L 149 z dnia 5 lipca 1971 r. z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1408/71 i art. 10 ust 1 lit. A, art 107 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972r. w sprawie wykonywania Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. z późn. zm. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE Nr L 74 z dnia 27 marca 1972r. z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 574/72, w związku z art 90 ust 1 lit. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 04.166.1) oraz Decyzji Nr 207 z dnia 7 kwietnia 2006r. dotyczącej interpretacji art. 76 i art. 79, ust. 3 Rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 oraz art 10 ust 1 Rozporządzenia (EWG) Nr 574/72 dotyczących kumulacji świadczeń i zasiłków rodzinnych (DZ.U. UE L 175 z dnia 29.06.2006 r.) i Decyzji nr 147 dotyczącej stosowania art. 76 Rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 (91/425/EWG) oraz art. 2 pkt 2, art. 16, art. 21 ust 1 i 2, art. 24, art. 23, art. 23a ust. 6, art 25 ust 1, art. 29. ust 1, art 30 Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. Nr 105 poz. 881 z późn. zm.). Organ wskazał, że przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie ustalił, że Z.Z. - ojciec dziecka był legalnie zatrudniony na terenie Norwegii w okresie od 14.07.2008 r. do 28.11.2008 r. D.Z. - matka dziecka, w tym okresie nie była zatrudniona, nie prowadzi również działalności gospodarczej w Polsce, nie była osobą ubezpieczającą się w KRUS, nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych. D. Z. w wyżej wymienionym okresie była traktowana w Polsce jako osoba nie wykonująca pracy zawodowej ani innej działalności traktowanej i jako taka, zgodnie z zapisami Decyzji Komisji Administracyjnej Wspólnot Europejskich Nr 119 obowiązującej w okresie, którego dotyczy niniejsza decyzja, zastąpionej Decyzją Nr 207. Organ podał również, że w związku z powyższym Z. Z. jako pracownik najemny zatrudniony w Norwegii, od 14.07.2008 r. do 28.11.2008 r., podlegał pod ustawodawstwo tego kraju, zgodnie z art. 73 rozporządzenia nr 1408/7 i przysługiwały mu świadczenia rodzinne w Norwegii. Organ wskazał, że Z. Z. stał się uprawniony do świadczeń rodzinnych na terenie Norwegii od 01.08.2008 r. także na członków rodziny mieszkających w Polsce. Zgodnie z informacjami, przesłanymi przez instytucję norweską (właściwą do wypłaty świadczeń rodzinnych), Z.Z. zostały wypłacone świadczenia rodzinne w Norwegii w okresie od 01.08.2008 r. do 30.11.2008 r. na dzieci: B. i P., miesięcznie po 970 NOK na każde dziecko. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. i Z. Z. Odwołujący stwierdzili, że organ I instancji nie uzupełnił materiału dowodowego i nie poddał analizie już zebranego materiału. Ponadto organ nie wziął pod uwagę, że zainteresowany w Norwegii pobierał takie samo świadczenie rodzinne na dziecko zdrowe tj. B.Z. jak i na chore tj. P.Z. posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności. Odwołujący wskazali, że w kwestionowanym okresie tj. od 14 lipca 2008 r. do 28 listopada 2008 r. nie pobierali zasiłku pielęgnacyjnego w Norwegii i nie posiadają możliwości uzyskania za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją dziecka, gdyż dziecko o którym mowa przebywało z matką na terytorium RP dlatego też organ zasiłkowy w Norwegii, przyznał jedynie podstawowe świadczenie rodzinne. Zgodnie z art. 73 Rozporządzenia Rady nr 1408/71 (wskazywanego przez organy jako podstawa prawna wydanych w niniejszej sprawie decyzji) pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego są uprawnieni, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI. Zdaniem odwołujących się art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 nie pozbawia członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w państwie miejsca zamieszkania. Na podstawie ww. przepisu organy nie mogły zatem odmówić członkowi rodziny pracownika przyznania uprawnień przysługujących mu zgodnie z ustawodawstwem państwa miejsca zamieszkania. Uprawnienie z art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71, w przypadku, gdy zachodzi ryzyko wystąpienia zbiegu uprawnień przewidzianych przez ustawodawstwo państwa miejsca zamieszkania z uprawnieniami przewidzianymi przez ustawodawstwo państwa zatrudnienia, musi zostać zestawione 2 regułami "antykumulacyjnymi" rozporządzeń Rady nr 1408/71 i nr 574/72. Z.Z., jako osoba zatrudniona na terytorium Norwegii, jest na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 uprawniony w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium Polski, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo norweskie, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium Norwegii. Jednocześnie synowi wnioskodawcy, podobnie jak i samej wnioskodawczyni, jako obywatelom polskim mieszkającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej roku przed złożeniem wniosku, przysługują uprawnienia do ubiegania się o świadczenia rodzinne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do postanowień tej ustawy zawartych w art. 1 ust 2 i 3. W tym stanie rzeczy zachodzić zatem może zbieg uprawnień do świadczeń przysługujących na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 z uprawnieniami przysługującymi na podstawie polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Reguły "antykumulacyjne" stosowane w razie zbiegu praw do świadczeń rodzinnych przysługujących pracownikom lub osobom samodzielnie zarobkującym, a także członkom ich rodzin, zostały ustanowione w art. 76 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71 oraz w art. 10 § 1 rozporządzenia Rady nr 574/72. W celu uniknięcia kumulacji praw do świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo państwa zatrudnienia z tymi świadczeniami, które są przewidziane przez ustawodawstwo państwa zamieszkania dzieci i/lub małżonka, ww. przepisy określają reguły pierwszeństwa zbiegających się norm. Muszą one być stosowane wtedy gdy dana osoba ma równolegle prawo do dwóch rożnych świadczeń rodzinnych, jak i wówczas gdy prawo do takich świadczeń mają dwie różne osoby (rodzice) na to samo dziecko. Reguły wspólnotowej koordynacji stosuje się do dwóch sytuacji zbiegu świadczeń rodzinnych. Pierwsza z nich jest przedstawiona w art. 76 rozporządzenia Rady nr 1408/71, natomiast druga została opisana w art. 10 § l lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72. Art. 76 ust. I rozporządzenia nr 1408/71 stanowi, iż w przypadku, gdy w tym samym okresie, dla tego samego członka rodziny i z tytułu wykonywania działalności zawodowej, świadczenia rodzinne są przewidziane w ustawodawstwie Państwa Członkowskiego, na terytorium którego zamieszkują członkowie rodziny, prawo do świadczeń rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego, w danym wypadku na podstawie art. 73 lub 74, jest zawieszane do wysokości przewidzianej w ustawodawstwie pierwszego Państwa Członkowskiego. Reguły pierwszeństwa, które określa art. 76 rozporządzenia nr 1408/71, dotyczą sytuacji zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych przysługujących na podstawie przepisów prawa ubezpieczeń społecznych obowiązujących we właściwym państwie członkowskim (państwie miejsca pracy) z uprawnieniami przysługującymi na podstawie przepisów prawa ubezpieczeń społecznych obowiązujących w państwie miejsca zamieszkania beneficjenta przy założeniu; że porównywane systemy ubezpieczeń społecznych uzależniają nabycie uprawnień do świadczeń rodzinnych od wykazania aktywności zawodowej, a co za tym idzie stosownego stażu ubezpieczeniowego. Tym samym art. 76 rozporządzenia Rady nr 1408/71 nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ polska ustawa o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia uzyskania świadczeń w niej przewidzianych od zatrudnienia lub ubezpieczenia. Zasady rozwiązywania kolizji między przepisami prawa ubezpieczeń społecznych zaliczanych do systemów ubezpieczenia, które nie uzależniają nabycia uprawnień do świadczeń rodzinnych od wykazania aktywności zawodowej, uregulowane zostały w ort. 10 § l lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72. Art 10 § I lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72 stosuje się, gdy istnieje ryzyko kumulacji prawa wynikającego z art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 oraz prawa do świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa miejsca zamieszkania wyłącznie z tytułu zamieszkiwania w danym państwie (czyli tak jak w polskiej ustawie o świadczeniach rodzinnych). Przedmiotowy przepis stanowi, że prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń. Z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, iż prawo do świadczeń należnych w państwie miejsca zamieszkania uniezależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek podlega zawieszeniu jedynie do wysokości kwoty świadczeń otrzymywanych - na podstawie art. 73 i rozporządzenia Rady nr 1408/71 - w państwie zatrudnienia w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny. Zastosowanie ww. przepisu w praktyce oznacza, że osoba uprawniona może otrzymać świadczenia rodzinne z dwóch różnych instytucji: właściwej ze względu na państwo członkowskie miejsca zatrudnienia lub prowadzenia działalności zarobkowej na własny rachunek oraz - w wysokości uzupełniającej, określonej przepisami prawa zabezpieczenia społecznego obowiązującymi w państwie członkowskim miejsca zamieszkania. Jeżeli zatem świadczenie, które strona mogłaby uzyskać w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny w państwie członkowskim miejsca zamieszkania jest wyższe to wtedy należy się jej wyrównanie od właściwej instytucji państwa zamieszkania. Przedstawiona powyżej wykładnia art 10 § l lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72 zgodna jest z przyjętą przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości linią orzeczniczą dotyczącą interpretowania przepisów rozporządzeń Rady nr 1408/71 i nr 574/72. W swoich orzeczeniach Trybunał wielokrotnie podkreślał, iż zastosowanie ww. rozporządzeń w żadnym razie nie może prowadzić do wywołania skutków negatywnych, w postaci pozbawienia pracownika migrującego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń albo obniżenia świadczeń przysługujących im na mocy wyłącznie ustawodawstwa krajowego. Dokonana przez organ II instancji analiza przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego i wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia pod względem prawidłowości i zgodności z przepisami prawa, nie dała organowi II instancji podstaw do uwzględnienia odwołania. Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że podstawę materialno-prawną żądania odwołującej, stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, która określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Świadczeniem rodzinnym jest m. in. zasiłek pielęgnacyjny. Przepis art. 21 ust. 1 komentowanej ustawy stanowi, że samorząd województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy między innymi wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: niepełnosprawnemu dziecku; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osobie, która ukończyła 75 lat (art. 16 ust. 2 ustawy). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 16 ust 5a ustawy osobie, o której mowa w ust. 2, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zgodnie z zasadą legalizmu, wyrażoną w art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać nie tylko przepisów prawa krajowego, ale i prawa wspólnotowego. Zasiłek pielęgnacyjny uregulowany w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest świadczeniem, które podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Tym samym mają do niego zastosowanie w przypadku zbiegu świadczeń przepisy rozporządzenia Rady Nr 1405/71 jak i rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72. Koordynacja świadczeń oraz systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników, najemnych, pracujących na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się w państwach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego polega na wymianie informacji pomiędzy instytucjami właściwymi różnych krajów należących do UE i EOG w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, oraz ich wysokości w odniesieniu zarówno do obywateli Polski, starających się o przyznanie świadczeń rodzinnych za granicą jak i obywateli innych krajów członkowskich UE. Wymieniona powyżej koordynacja pozwala na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego obowiązującym w różnych państwach w związku ze zmianami miejsca pobytu lub zamieszkania. Koordynacja dotyczy osób, które pracowały w kilku państwach i w tych państwach podlegały ubezpieczeniu i jest oparta jest na uprzednim stwierdzeniu odrębności i niemożliwej do usunięcia różnorodności krajowych systemów zabezpieczenia społecznego, które zazębiają się w stosunku do konkretnej osoby. Organ II instancji ustalił na podstawie akt organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie, w badanym okresie odwołująca mieszkała wraz z dziećmi w Polsce, a jej mąż pracował w Norwegii, zaistniała więc potrzeba skoordynowania systemów zabezpieczenia celem ustalenia uprawnień do świadczeń. Zgodnie z art. 73 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. We Nr L 149 z dnia 5 lipca 1971 r. ze zm.) pracownicy najemni lub osoby prowadzące działalność na własny rachunek podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, są uprawnione w odniesieniu do członków własnej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa. Ponieważ zasiłek pielęgnacyjny zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych jest świadczeniem rodzinnym, w związku z powyższym podlega wspólnotowej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z powyższym procedura przyznawania tego świadczenia wynika z przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku rozpatrywania spraw z zakresu koordynacji świadczeń rodzinnych, należy ustalić ustawodawstwo właściwe Państwa Członkowskiego, którego przepisy będą miały zastosowanie. W sytuacji kumulacji prawa do świadczeń z dwóch różnych instytucji, na mocy różnych ustawodawstw państw członkowskich, należy ustalić państwo właściwe do wypłaty świadczeń rodzinnych w całości oraz państwo zobowiązane do wypłaty ewentualnej nadwyżki. Powołując się na art. 13 w/w Rozporządzenia Rady EWG należy wskazać, że pracownik najemny oraz osoba pracująca na własny rachunek podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, na terytorium którego jest zatrudniona lub prowadzi działalność na własny rachunek, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa. W tym przypadku państwo zamieszkania członków rodziny jest obowiązane do wypłaty ewentualnej nadwyżki, w przypadku gdy kwota świadczenia przekracza wysokość świadczeń rodzinnych w państwie zatrudnienia. Art. 10 ust. 1 lit. A Rozporządzenia Rady EWG Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania Rozporządzenia Rady EWG Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie ( Dz. Urz. WE Nr L 74 z dnia 27 marca 1972 r. ze zm.) wskazuje, że państwem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych w przypadku kumulacji praw do świadczeń rodzinnych jest państwo zatrudnienia, w przedmiotowej sprawie Norwegia. Z. Z. - ojciec dziecka był legalnie zatrudniony na terenie Norwegii w okresie od 14.07.2008 r. do 28.11.2008 r. Wobec powyższego od dnia podjęcia legalnego zatrudnienia w Norwegii, kraj ten w badanym okresie jest właściwy do wypłaty świadczeń. Wg prawa Unii Europejskiej osoba aktywna zawodowo to osoba zatrudniona, prowadząca własną działalność gospodarczą oraz podczas czasowego wstrzymania tej działalności: urlopu macierzyńskiego i wychowawczego, płatnego urlopu, strajku, wypadku przy pracy, choroby zawodowej lub bezrobocia, z utrzymaniem wynagrodzenia lub przyznaniem odpowiednich świadczeń w tym zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r.. Nr 90, póz. 864/2, ze zm.). Rozporządzenia EWG mają zasięg ogólny, wiążą w całości i są bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Bezspornym w sprawie jest fakt, (co odwołujący potwierdzają), że Z.Z. w badanym okresie w Norwegii otrzymywał na dzieci świadczenie w kwocie po 970 NOK miesięcznie na dziecko. Nie jest zasadny zarzut odwołujących, że w badanym okresie nie posiadali możliwości uzyskania za granicą świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją dziecka. Powołany wyżej art. 16 ust 5a ustawy stwierdza, że osobie, o której mowa w ust. 2, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W tym miejscu należy wskazać, że ustawodawstwo Norwegii nie przewiduje innych świadczeń na dzieci zdrowe i chore. Przyznawane w Norwegii świadczenie na dziecko w kwocie 970 NOK miesięcznie ma zabezpieczyć nie tylko utrzymanie dziecka i jego kształcenie ale również wydatki związane z ewentualnym leczeniem dziecka. Dlatego też mając na względzie komentowany art. 16 ust 5a ustawy należy stwierdzić, że świadczenie, które otrzymywał odwołujący w Norwegii w kwocie po 970 NOK miesięcznie na każde dziecko powinno zabezpieczyć również pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją dziecka niepełnosprawnego. Podnieść należy, że gdyby odwołujący w badanym okresie nie pracował legalnie w Norwegii to stosownie do ustawy w Polsce otrzymywałby zasiłek rodzinny i zasiłek pielęgnacyjny (153 zł). Na mocy art. 6 ust. 2 komentowanej ustawy — obecnie wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie: 68 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia; 91 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia; 98 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia. Reasumując stwierdzono, że stawiane zarzuty nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ organy orzekając w przedmiotowej sprawie są zobowiązane do stosowania obowiązujących przepisów. Skargę na powyższą decyzję wnieśli D. i Z. Z. wnosząc o jej uchylenie w całości, jako naruszającej prawo, a w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. Podali, że ustawodawstwo Norwegii nie przewiduje innych świadczeń na dzieci zdrowe i chore, dlatego przyjąć należy, iż skarżący nie pobierali świadczenia na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją osoby niepełnosprawnej, co oznacza że P. Z. jest uprawniony do jego otrzymywania w miejscu zamieszkania, zgodnie z wykładnią art. 10 § 1 lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72. Artykuł ten ma zastosowanie, gdy istnieje ryzyko kumulacji prawa wynikającego z art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 oraz prawa do świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa miejsca zamieszkania wyłącznie z tytułu zamieszkiwania w danym państwie (tak jak w polskiej ustawie o świadczeniach rodzinnych). Przepis ten stanowi, że prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń. Z literalnego brzmienia w.w. przepisu wynika, że prawo do świadczeń należnych w państwie miejsca zamieszkania uniezależnione od warunku ubezpieczenia , zatrudnienia lub prowadzenia działalność na własny rachunek podlega zawieszeniu jedynie do wysokości kwoty świadczeń otrzymywanych – na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 – w państwie zatrudnienia w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny. Zastosowanie tego przepisu oznacza, że osoba uprawniona może otrzymywać świadczenie rodzinne z 2 różnych instytucji: właściwej ze względu na państw członkowskie miejsca zatrudnienia lub prowadzenia działalności zarobkowej na własny rachunek oraz – w wysokości uzupełniającej, określonej przepisami prawa zabezpieczenia społecznego obowiązującymi w państwie członkowskim miejsca zamieszkania. Jeżeli zatem świadczenie, które strona mogłaby uzyskać w tym samym czasie w państwie członkowskim miejsca zamieszkania jest wyższe, wtedy należy się wyrównanie od właściwej instytucji państwa zamieszkania. Jeżeli natomiast ustawodawstwo państwa członkowskiego miejsca zatrudnienia lub prowadzenia działalności zarobkowej na własny rachunek w ogóle nie przewiduje danego rodzaju świadczenia, a prawo do tego rodzaju świadczenia przysługuje stronie na podstawie przepisów państwa zamieszkania, to brak jest podstaw, aby prawo do tego świadczenia uległo zawieszeniu. Jeżeli natomiast ustawodawstwo norweskie nie przewiduje danego rodzaju świadczenia (co ustalono w niniejszej sprawie), a prawo do tego świadczenia przysługuje na podstawie przepisów prawa państwa zamieszkania – polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych, to brak jest podstaw aby przyznanie tego świadczenia podlegało odmowie albo zawieszeniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) zwana dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Na gruncie rozpoznawanej sprawy materialnoprawną podstawą rozstrzygania w prowadzonym postępowaniu są przepisy ustawy, przepisy rozporządzenia nr 1408/71 oraz rozporządzenia Rady nr 574/72. Stosownie do treści art. 2 ustawy, świadczeniami rodzinnymi są: zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego (pkt 1) a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne (pkt 2). Z treści art. 16. ust. 1. wynika, ze zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji i przysługuje on niepełnosprawnemu dziecku (pkt 1); osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2); osobie, która ukończyła 75 lat (pkt 3). Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (art. 16 ust. 3). Z treści art. 16 ust 5a wynika, że osobie, o której mowa w ust. 2, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, podlegający ustawodawstwu państwa członkowskiego, jest uprawniony, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego państwa członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI. Oznacza to, że na podstawie art. 73 na państwie zatrudnienia spoczywa obowiązek wypłaty świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 23 a ust. 1 i 4 oraz ust. 6 ustawy, w przypadku ustalenia, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (a więc gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego), marszałek województwa wydaje zgodnie z art. 21 tej ustawy decyzję od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W świetle art. 3 pkt 15 a ustawy przepisami tymi są rozporządzenie nr 1408/71 oraz rozporządzenie nr 574/71. W celu uniknięcia kumulacji praw do świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo państwa zatrudnienia, z tymi świadczeniami, które są przewidziane przez ustawodawstwo państwa zamieszkania członka rodziny, przepisy wskazanych wyże rozporządzeń określają reguły pierwszeństwa zbiegających się norm prawnych. Reguły te znajdują zastosowanie zarówno wtedy gdy dana osoba ma równolegle prawo do dwóch rożnych świadczeń rodzinnych, jak i wówczas gdy prawo do takich świadczeń mają dwie różne osoby (rodzice) na tego samego członka rodziny. Reguły wspólnotowej koordynacji mają zastosowanie w dwóch sytuacjach zbiegu świadczeń rodzinnych i w istocie w obu tych sytuacjach reguły koordynacji prowadzą do zakazu wielokrotnego pobierania świadczeń rodzinnych w tym samym czasie na tego samego członka rodziny. Pierwsza z nich jest uregulowana w przepisie art. 76 rozporządzenia nr 1408/71 i dotyczy zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych przysługujących na podstawie przepisów prawa ubezpieczeń społecznych obowiązujących we właściwym państwie członkowskim z uprawnieniami przysługującymi na podstawie przepisów prawa ubezpieczeń społecznych obowiązujących w państwie miejsca zamieszkania członka rodziny przy założeniu, że porównywane systemy ubezpieczeń społecznych uzależniają nabycie uprawnień do świadczeń rodzinnych od wykazania aktywności zawodowej. Ponieważ jednak polska ustawa o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia uzyskania prawa do tych świadczeń od zatrudnienia lub ubezpieczenia, to tym samym przepis art. 76 omawianego rozporządzenia nie znajduje zastosowania w realiach niniejszej sprawy. Druga sytuacja uregulowana została w przepisie art. 10 par. 1 lit. a) rozporządzenia nr 574/72, a dotyczy koordynacji pomiędzy przepisami krajowych systemów zabezpieczenia społecznego, które nie uzależniają nabycia uprawnień do świadczeń rodzinnych od wykazania aktywności zawodowej, a przesłanki nabycia owych uprawnień upatrują wyłącznie w fakcie zamieszkiwania w państwie członkowskim. Powyższy przepis stanowi, że prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego państwa członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń. Analiza powyższej regulacji prowadzi do dwóch wniosków, istotnych z punktu widzenia niniejszej sprawy. Po pierwsze jeśli prawo do świadczeń rodzinnych należnych w państwie miejsca zamieszkania nie jest zależne od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek – a tak jest w realiach niniejszego postępowania – to podlega ono zawieszeniu do wysokości kwoty świadczeń otrzymywanych w państwie zatrudnienia w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny. Po drugie zaś gdy świadczenia rodzinne należne są w tym samym okresie i na tego samego członka rodziny od dwóch państw członkowskich zgodnie z przepisem art. 73 lub 74 rozporządzenia nr 1408/71, to właściwa instytucja państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo przewiduje najwyższą kwotę świadczeń, przyznaje całość tej kwoty obciążając zwrotem połowy tej kwoty właściwą instytucję innego państwa członkowskiego w granicach kwoty przewidzianej ustawodawstwem tego ostatniego państwa członkowskiego (art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 574/72). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż charakter świadczeń rodzinnych przyznawanych w oparciu o przepisy polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych dość jednoznacznie określa, iż właśnie w przepisie art. 10 rozporządzenia nr 574/72 należałoby upatrywać podstawy dla rozstrzygnięcia kolizji systemów zabezpieczenia społecznego, jaka w ocenie organów administracji pojawiła się w niniejszej sprawie. Natomiast art. 10 rozporządzenia nr 574/72, w związku z art. 73 rozporządzenia nr 1408/71, stanowi normę szczególną, w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń lub zasiłków rodzinnych z dwóch państw członkowskich, w przypadku wykonywania działalności zawodowej w jednym z nich. Wynika z niego, że w przypadku kumulacji prawa do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych z tytułu art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia nr 1408/71, ze świadczeniami lub zasiłkami rodzinnymi należnymi zgodnie z ustawodawstwem państwa zamieszkania członków rodziny, w którym nabycie prawa do tych świadczeń nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, prawo do zasiłków lub świadczeń rodzinnych należnych w tym ostatnim państwie jest zawieszane do wysokości kwoty świadczeń przewidzianych w pierwszym państwie członkowskim (państwie wykonywania pracy). Zawieszeniu w takim przypadku podlegają zasiłki (jeśli stosowany jest art. 77 lub art. 78) lub świadczenia rodzinne (jeśli stosowany jest art. 73 lub art. 74) do wysokości kwoty świadczeń rodzinnych należnych w związku zastosowaniem tych przepisów z państwa zatrudnienia. Z przedstawionych uregulowań wspólnotowych wynika, że jeżeli w tym samym okresie w stosunku do tego samego członka rodziny następuje kumulacja prawa do świadczeń rodzinnych należnych na podstawie art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 i prawa przyznawanego w kraju zamieszkania członków rodziny (w Polsce), a osoby zamieszkujące w Polsce nie prowadzą tu działalności zawodowej (kryterium wykonywania działalności zawodowej jest brane pod uwagę w celu określenia stosowanego ustawodawstwa i ustalenia pierwszeństwa), to prawo do świadczeń rodzinnych w kraju zamieszkania członków rodziny podlega zawieszeniu do wysokości tych świadczeń w państwie zatrudnienia. O wyborze właściwego ustawodawstwa do wypłaty świadczeń nie decyduje wyłącznie prawo polskie, bez uwzględnienia regulacji wspólnotowych, lecz przesądzają o tym reguły z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, prawidłowo uznano, że mąż skarżącej podlegał ustawodawstwu norweskiemu i był uprawniony, w odniesieniu do swoich członków rodziny, do świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo tego państwa, w związku z czym nie mogły one zostać przyznane na gruncie ustawodawstwa polskiego. Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego opiera się m.in. na zasadzie niekumulacji świadczeń, co oznacza, że w sytuacji, gdy świadczenie rodzinne przysługuje z tytułu wykonywania pracy w jednym państwie członkowskim i równocześnie świadczenie tego rodzaju przysługuje w ustawodawstwie państwa, w którym mieszkają członkowie rodziny, świadczenia są wypłacane tylko z jednego tytułu. Na zasadzie art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 oraz art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 przyjąć natomiast w niniejszej sprawie należało pierwszeństwo prawa Norwegii. Bezspornym w sprawie bowiem jest, że Z. Z. – ojciec P. Z., był w okresie od 14 lipca 2008r. do 28 listopada 2008r. zatrudniony legalnie na terenie Norwegii i podlegał ustawodawstwu tego kraju. Zgodnie więc z art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 przysługiwały mu świadczenia rodzinne w Norwegii, także na członków jego rodziny mieszkających w Polsce. Takie świadczenia zostały mu wypłacone w okresie od 1 sierpnia 2008r. do 30 listopada 2008r. na dzieci: B. i P., miesięcznie po 970 NOK na każde dziecko. D. Z. – matka dziecka była we wskazanym wyżej okresie traktowana jako osoba nie wykonująca pracy zawodowej ani innej działalności i przysługiwało jej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na P. Z. Ustalenia powyższe nie budzą wątpliwości. Stosownie natomiast do uregulowań zawartych w art. 1 lit. u (i) rozporządzenia nr 1408/71, określenie "świadczenia rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, wyrównujące koszty utrzymania rodziny zgodnie z ustawodawstwem, określonym w art. 4 ust. 1 lit. h, z wyłączeniem specjalnych zasiłków porodowych lub zasiłków z tytułu przysposobienia, określonych w załączniku II (i). Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły rodzaj świadczenia pobieranego przez Z. Z. na P. Z. Z dokumentów zalegających w aktach sprawy wynika, że pobierał on zasiłek na dziecko. Uznać więc należy, że zasiłek na dziecko mieści się we wskazanej wyżej definicji świadczeń rodzinnych- należy bowiem do kategorii świadczeń pieniężnych, wyrównujących koszty utrzymania rodziny. Zasiłek pielęgnacyjny należy do kategorii świadczeń rodzinnych zdefiniowanych w ustawie. Nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji okoliczność, że zasiłek pielęgnacyjny, do którego pobierania uprawniona byłaby w spornym okresie skarżąca na P. Z. przysługiwałby jej w związku z niepełnosprawnością syna, podczas gdy Z. Z. pobierał zasiłek na P. Z. do którego prawo przysługiwało mu w oderwaniu od okoliczności, ze jest to dziecko niepełnosprawne. Są to bowiem zasiłki, które mieszczą się w ogólnej definicji świadczeń rodzinnych zawartej w art. 1 lit. u (i) rozporządzenia nr 1408/71. Podkreślenia wymaga, że w związku ze swobodnym przepływem pracowników w ramach Wspólnoty, przepisy powołanych wyżej rozporządzeń wspólnotowych pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania przez te osoby różnym systemom zabezpieczenia społecznego obowiązujących w różnych państwach. W tym miejscu należy zaakcentować, że z uwagi na istnienie poważnych różnic między ustawodawstwami krajowymi poszczególnych państw Wspólnoty, w preambule do rozporządzenia nr 1408/71 wskazano na konieczność poszanowania szczególnych cech krajowych ustawodawstw dotyczących zabezpieczenia społecznego i opracowanie jedynie systemu koordynacji, w ramach której niezbędne jest zagwarantowanie we Wspólnocie równego traktowania przez różne ustawodawstwa krajowe pracowników zamieszkujących w Państwach Członkowskich oraz osobom pozostającym na ich utrzymaniu, przy założeniu, że pracownicy najemni i osoby prowadzące działalność na własny rachunek przemieszczające się we Wspólnocie powinny być objęte systemem zabezpieczenia społecznego tylko jednego Państwa Członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu właściwych ustawodawstw i wynikających z tego komplikacji. Przyjmując jako zasadę ogólną, mającą na celu jak najlepsze zagwarantowanie równego traktowania pracowników zatrudnionych na terytorium jednego Państwa Członkowskiego, zasadę stosowania ustawodawstwa państwa wykonywania zatrudnienia, podkreślono konieczność jak największego ograniczenia liczby i zakresu przypadków stanowiących wyjątki od zasad ogólnych, w których jedna osoba powinna podlegać równocześnie ustawodawstwu dwóch państw. Z mocy art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia, jego zakresem przedmiotowym objęte są wszystkie ustawodawstwa odnoszące się do działów zabezpieczenia społecznego, które dotyczą świadczeń w razie choroby i macierzyństwa (lit. a), świadczeń z tytułu inwalidztwa, łącznie ze świadczeniami służącymi zachowaniu albo zwiększeniu zdolności do zarobkowania (lit. b), emerytur (lit. c), świadczeń dla osób pozostałych przy życiu ( lit. d), świadczeń z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej ( lit. e), świadczeń z tytułu śmierci ( lit. F) zasiłków dla bezrobotnych (lit. g) oraz świadczeń rodzinnych (lit. h). Nie zasługuje więc na aprobatę stanowisko skarżących, jakoby przysługiwał im zarówno zasiłek pielęgnacyjny, jaki i zasiłek na dziecko pobrany przez Z.Z. w Norwegii, jako świadczenia różnego rodzaju, bowiem pobrany przez niego zasiłek oraz zasiłek pielęgnacyjny mieszczą się w ogólnej kategorii świadczeń rodzinnych określonych w rozporządzeniu nr 1408/71. "(...) zasiłek pielęgnacyjny uregulowany w ustawie o świadczeniach rodzinnych przysługujący niepełnosprawnemu dziecku jest świadczeniem, które podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w trybie rozporządzenia Rady nr 1408/71, ponieważ mieści się w kategorii świadczeń rodzinnych zdefiniowanych w art. 1 lit. u) i) rozporządzenia Rady nr 1408/71 i odnosi się do ryzyka, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lit. h) tegoż rozporządzenia. Tym samym mają do niego zastosowanie, w przypadku zbiegu świadczeń, przepisy rozporządzenia Rady nr 1408/71, jak i rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71" (wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 610/07, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Bezspornym jest także, że obydwa świadczenia służą wyrównaniu kosztów utrzymania rodziny. Skarżący ponadto nie wskazali do jakiej kategorii świadczeń spośród wymienionych w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71, należałoby zaliczyć zasiłek pielęgnacyjny przysługujący na podstawie ustawodawstwa polskiego, skoro z definicji należy on do kategorii świadczeń rodzinnych, czy też do jakiej kategorii należałoby zaliczyć pobrany przez skarżącego zasiłek na dziecko, po to aby odróżnić go od świadczeń rodzinnych, do jakich należy zasiłek pielęgnacyjny. Orzeczona zaskarżoną decyzją odmowa przyznania świadczeń nie stoi w sprzeczności z określoną w art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72, instytucją zawieszenia prawa do świadczeń rodzinnych w kraju zamieszkania członków rodziny (dziecka). Skoro bowiem świadczenia przysługujące na podstawie ustawodawstwa Norwegii są wyższe niż świadczenia przysługujące w Polsce, stronie nie przysługiwałoby na gruncie ustawodawstwa krajowego uprawnienie do ich wyrównania. W takiej sytuacji uznanie istnienia po stronie uprawnionej prawa do świadczeń prowadziłoby do też naruszenia wynikającej z przepisów wspólnotowych zasady niekumulacji świadczeń. Dostrzec przy tym trzeba, że przepisy wspólnotowe określają zasady, a postępowanie w przypadku kumulacji prawa do świadczeń i jej likwidacji uregulowane jest w krajowym porządku prawnym. Z kolei, na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, brak podstaw do przyznania świadczenia powoduje odmowę jego przyznania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, jak również nie znajdując innych uchybień, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 P.p.s.a. powodowałyby niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło