II SA/Rz 772/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-11-14
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien prowadzić jedno postępowanie dotyczące zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, gdy o ten sam fragment pasa i na ten sam okres ubiega się kilku wnioskodawców?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, prowadząc odrębne postępowania dla kilku wnioskodawców ubiegających się o zezwolenie na zajęcie tego samego pasa drogowego w tym samym okresie. Zastosowanie art. 62 K.p.a. lub analogiczne zasady wynikające z art. 7, 8, 11 i 12 K.p.a. nakazuje prowadzenie jednego postępowania, aby zapewnić jednolitość kryteriów oceny, dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i możliwość czynnego udziału wszystkich stron. Zaniechanie tego obowiązku, w połączeniu z brakiem ujawnienia faktu wydania zezwoleń innym podmiotom, stanowiło rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący T.J. ubiegał się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na okres jednego roku. Wójt Gminy odmówił wydania zezwolenia, powołując się na konieczność przeprowadzenia prac konserwacyjnych i inwestycyjnych w tym pasie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom prowadzenie odrębnych postępowań dla innych podmiotów ubiegających się o zajęcie tego samego pasa drogowego w tym samym okresie, co zostało zatajone. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. J. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...]w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 39 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm., dalej: "u.d.p.").
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że T.J. wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2018 r. zwrócił się do Wójta Gminy o zezwolenie na zajęcie części pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w miejscowości na okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] Wójt Gminy odmówił udzielenia zezwolenia.
W podstawie prawnej organ wskazał art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.d.p., w uzasadnieniu zaś, że zachodzi konieczność zbadania pasa drogowego pod obiektami zajętymi przez podmioty zajmujące się handlem, które ze względu na obciążenie budowlami wymagają okresowych kontroli nawierzchni, jak również zachodzi konieczność wykonania prac konserwacyjnych rowu, na którym posadowiony jest obiekt handlowy, nadto planowane są roboty dotyczące wykonania oświetlenia, w związku z którymi zlecono prace związane z wycinką i przycinką drzew i krzewów znajdujących się w pasie drogowym i jego pobliżu, na które zostało wydane zezwolenie.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik wnioskodawcy radca prawny J. B. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
art 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, ort. 9, art. 11 K.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego przedmiotowej decyzji, w sposób chaotyczny oraz uniemożliwiający odtworzenie procesu decyzyjnego organu i merytoryczne odniesienie się do zapadłego rozstrzygnięcia, a w szczególności brak wskazania okoliczności dotyczących postępowania administracyjnego, jego stron, daty wydania i uprawomocnienia się decyzji w sprawie wydania innym podmiotom decyzji zezwalającej na zajęcie od dnia 1 stycznia 2019 r., pasa drogi gminnej publicznej nr [...], a wręcz zatajenie przez organ faktu okoliczności oraz dat wydania decyzji zezwalających na 2019 rok innym podmiotom,
art. 28 K.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8 §1, art. 9, art. 10, art. 11 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez prowadzenie kilku postępowań, przedmiotem których jest ten sam fragment pasa drogowego drogi gminnej nr [...], znajdujący się na działce nr 203 w sytuacji, gdy organ I instancji winien przeprowadzić jedno postępowanie i wydać jedną decyzję wszystkim stronom, które ubiegają się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, a w efekcie naruszenie również podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj.: zasady prawdy obiektywnej, zasady informowania stron i pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, co oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa,
art. 62 K.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art 8 §1, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie jednego postępowania z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, których uprawnienia wynikały z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej, zaś w sprawach tych właściwy był ten sam organ administracji publicznej, a w konsekwencji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj.: zasady prawdy obiektywnej, zasady informowania stron i pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, zasady przekonywania oraz zasady szybkości i prostoty postępowania, a nawet poprzez całkowite pominięcie przez organ tak ważnej okoliczności, jaką jest wyrażenie tożsamej zgody dla innych niż skarżący podmiotów, na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr [...], w miejscowości pod stoisko handlowe na działce nr 203,
art. 32 i art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 K.p.a. poprzez brak zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w miejscowości pod stoisko handlowe na działce nr 203 w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019r oraz przyznanie takiego uprawnienia innemu podmiotowi wobec tożsamości ich sytuacji faktycznej i prawnej, bez merytorycznego uzasadnienia różnic w podjętej decyzji, oraz zatajenie tego faktu, choć on właśnie stanowi rzeczywistą przyczynę odmowy, co doprowadziło do naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa oraz ich równego traktowania wobec prawa,
art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 9 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak rozpoznania sprawy w sposób całościowy, brak działania organu I instancji w sposób wnikliwy oraz niezebranie dowodów w postępowaniu, a poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj.: zasady prawdy obiektywnej, zasady informowania stron i zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej,
art 77 § 1 i § 4 w zw. z art 7 i 8 K.p.a. poprzez pominięcie znanych organowi z urzędu decyzji zezwalających na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w miejscowości na działce nr 203, w bezpośrednim sąsiedztwie części pasa drogowego, o zezwolenie na zajęcie, której ubiegał się odwołujący się, a w konsekwencji uznanie, że wydanie odwołującemu się zezwolenia uniemożliwi realizację zamierzeń gminy, gdy zezwolenie wydane innym podmiotom wyłączają możliwość realizacji tych zamierzeń,
art 81 K.p.a. w zw. z art 10 § 1 K.p.a. poprzez uznanie okoliczności sprawy za udowodnione bez zapewnienia stronie możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów pomimo, że z treści uzasadnienia decyzji wynika, że dowody takie były gromadzone, a przez to pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu.
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W piśmie przekazującym odwołanie z dnia 11 kwietnia 2019 r. organ I instancji wskazał, że w zakresie wnioskowanego terenu i terminu tutejszy organ administracji publicznej wydał już wcześniej zgody w formie decyzji administracyjnych, które stały się ostateczne i zezwoliły na zajęcie od dnia 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. części pasa drogi gminnej publicznej nr [...] innym podmiotom wnioskującym o udzielenie takiej zgody, w tym samym fragmencie drogi tej powierzchni, o którą wnioskował T.J..
Organ II instancji nie podzielił powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Organ podkreślił, że decyzja wydawana na podstawie art. 40 ust. 1 u.d.p. rozstrzygająca w przedmiocie wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego jest decyzją uznaniową. W opinii Kolegium z treści wniosku nie wynika żaden "szczególnie uzasadniony przypadek" przemawiający za wydaniem decyzji pozytywnej. Wniosek nie zawiera wskazania, jakie szczególne okoliczności przemawiały i uzasadniałyby odstąpienie od ustawowej zasady priorytetu bezpieczeństwa w ruchu drogowym i bezwzględnej ochrony pasa drogowego, przy czym organ wskazał, że "przypadkiem" tym nie może być prowadzenie od dłuższego czasu działalności gospodarczej.
Jednocześnie organ wskazał, że stan faktyczny sprawy został w sposób wyczerpujący wyjaśniony, przez co nie można postawić organowi I instancji zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie:
• art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji pomimo iż orzeczenie to dotknięte jest wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa,
• art. 80 K.p.a., w związku z art. 7, art. 8 i art. 15 K.p.a. poprzez nieodniesienie się przez organ II instancji do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, podniesionych w treści odwołania od decyzji Wójta Gminy oraz pominięcie dowodu z dokumentu urzędowego, tj. pisma Wójta Gminy z dnia 26 lutego 2019 r. znak. [...], co skutkowało naruszeniem obowiązku rozpoznania całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a przez to naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.), i zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.),
• art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego w sposób chaotyczny oraz uniemożliwiający odtworzenie procesu decyzyjnego organów obu instancji i merytoryczne odniesienie się do zapadłych rozstrzygnięć a w szczególności brak wskazania okoliczności dotyczących postępowania administracyjnego, jego stron, daty wydania i uprawomocnienia się decyzji w sprawie wydania innym podmiotom decyzji zezwalających na zajęcie w 2019 r. pasa drogi gminnej publicznej nr [...], jak również rzeczywistych przyczyn braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, którymi wobec wydania pozytywnych decyzji innym podmiotom, z pewnością nie są inwestycje planowane przez Wójta Gminy , a przez to uznanie, że pozorne uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania wynikające ze wskazanych przepisów,
• art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania administracyjnego co do możliwości zajęcia przez skarżącego pasa drogowego oraz brak poczynienia w powyższym zakresie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych, a więc dokonanie ich w sposób zupełnie dowolny - poza zebranym w sprawie materiałem dowodowym,
• art. 28 K.p.a. w związku z art. 6, art. 7, 8 § 1, art. 9, art.10 art. 11 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez prowadzenie kilku postępowań, których przedmiotem jest ten sam fragment pasa drogowego drogi gminnej nr [...], znajdujący się na działce nr 203 w sytuacji, gdy organ I instancji winien przeprowadzić jedno postępowanie i wydać jedną decyzję wszystkim stronom, które ubiegają się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, a w efekcie również naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj.: prawdy obiektywnej, informowania stron i pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, co oznacza, że zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa,
• art. 62 K.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie jednego postępowania z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, których uprawnienia wynikały z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej, zaś w sprawach tych właściwy był ten sam organ administracji publicznej, a w konsekwencji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj.: prawdy obiektywnej, informowania stron i pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, zasady przekonywania oraz szybkości i prostoty postępowania,
• art. 32 i art. 45 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 K.p.a. poprzez brak zezwolenia skarżącemu na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w miejscowości pod stoisko handlowe na działce nr 203 w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. oraz przyznanie takiego uprawnienia innemu podmiotowi w sytuacji tożsamości stanu faktycznego i prawnego, bez merytorycznego uzasadnienia różnic w podjętej decyzji, co doprowadziło do naruszenia zasady równości obywateli oraz ich jednakowego traktowania przez władze publicznej, a przez to rozstrzyganie spraw administracyjnych w sposób dowolny,
• art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a. w z związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 9 K.p.a.
poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak rozpoznania sprawy w sposób całościowy, brak działania organów obu instancji w sposób wnikliwy oraz niezebranie dowodów w postępowaniu, a przez to naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj.: prawdy obiektywnej, informowania stron i pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej,
• art. 77 § 1 i § 4 K.p.a. w związku z art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez zaakceptowanie przez SKO [...] pominięcia przez Wójta Gminy znanych mu z urzędu decyzji zezwalających na zajęcie części pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w miejscowości na działce nr 203, w bezpośrednim sąsiedztwie części pasa drogowego, o zezwolenie na zajęcie której ubiegał się skarżący, a w konsekwencji uznanie, że wydanie skarżącemu zezwolenia uniemożliwi realizację zamierzeń Gminy, gdy zezwolenia wydane innym podmiotom wyłączają możliwość realizacji tych zamierzeń,
• art. 81 K.p.a. w związku z art. 10 § 1 K.p.a., poprzez uznanie okoliczności sprawy za udowodnione bez zapewnienia stronie możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów pomimo, że z treści uzasadnienia decyzji wynika, iż dowody takie były gromadzone przez organ odwoławczy, a przez to pozbawienie strony prawa czynnego udziału w postępowaniu.
Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów a to:
a) dokumentacji fotograficznej obrazującej zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w S. przez inne podmioty,
b) postanowienia Starosty z dnia[...]maja 2019 r. znak [...]
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ( art 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Stosownie zaś do art 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą skarżącemu udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej nr [...] w miejscowości , pod stoisko handlowe na działce nr 203 o pow. 15,96 m2 na okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.
Z uzasadnienia decyzji organu I, jak i II instancji wynika, że podstawą odmowy udzielenia zezwolenia była potrzeba przeprowadzenie w obrębie pasa drogowego, o którego zajęcie wystąpił skarżący, prac konserwacyjnych i inwestycyjnych, które kolidowałyby ze stoiskiem handlowym umieszczonym w pasie drogowym drogi gminnej nr [...] R w miejscowości . Na dowód powyższego organ dołączył decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] zezwalającą Gminie na usunięcie drzew rosnących w pasie drogowym publicznej drogi gminnej nr [...] na działce ewidencyjnej 203 położonej w miejscowości .
Z kolei z pisma Wójta Gminy z dnia 11 kwietnia 2019 r. przekazującego odwołanie skarżących wynika, że organ I instancji wydał w formie decyzji na ten sam okres i na ten sam fragment drogi zgody na zajęcie pasa drogowego innym podmiotom. W aktach znajduje się również pismo Wójta Gminy z dnia 26 lutego 2019 r. nr [...] ( dołączone do odwołania) stanowiące odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia wykazu decyzji zezwalających na zajęcie pasa drogowego w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Wynika z niego, że wpłynęło 33 wnioski, a w stosunku do 17 osób wydano w dniu 18 października 2018 r. decyzje pozytywne.
Podstawowym zarzutem skarżącego było prowadzenie przez organ I instancji kilku postępowań z wniosku różnych osób o udzielenie zezwolenia na ten sam okres i na ten sam fragment drogi i w konsekwencji wydanie odrębnych decyzji oraz zatajenie tego faktu przed skarżącym, co skutkowało naruszeniem art 28 K.p.a. w zw. z art 6, 7, 8 § 1, 9, 10, 11 w zw. z art 156 K.p.a., a także art 62 K.p.a.
Sąd stwierdza, że wszystkie podniesione w skardze zarzuty okazały się słuszne.
Zasadą wyartykułowaną w przepisie art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest zakaz umieszczania w pasie drogowym m.in. urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. W drodze wyjątku w art. 39 ust. 3 cyt. ustawy, ustawodawca przewidział, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach lokalizowanie w pasie drogowym wspomnianych urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej.
Z art. 40 ust. 1 u.d.p., zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Według art. 40 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy, zezwolenie takie dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.
Z powyższego wynika i co w zasadzie nie jest kwestionowane, że decyzja o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ma charakter uznaniowy. Uznaniowość decyzji nie może jednak oznaczać dowolności, a przeprowadzone przez organy obu instancji postępowania skłania do wniosku, że są one tą wadą obarczone.
Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być dowolny. Musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie (w:) wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP 1983, Nr 6, s. 141).
Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.
Ponadto w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli- art 7 K.p.a. W świetle art. 8 K.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Na podstawie art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony – art 62 K.p.a.
I tak: jeżeli o przydział tej samej części lokalu występują dwie strony o zbieżnych interesach, z powołaniem się jednak na odmienne podstawy prawne żądania, organ administracji powinien - jakkolwiek art. 62 K.p.a. nie ma w takim wypadku bezpośredniego zastosowania - obie sprawy rozpatrywać łącznie, kierując się zasadami interesu stron oraz szybkości i ekonomiczności działania (art. 7 i art. 12 k.p.a.). Tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lipca 1982 r., sygn. akt I SA 438/82. Z kolei w wyroku z dnia 20 marca 1998 r., I SA 684/97, NSA wskazał, że "Jeżeli o tę samą nieruchomość ubiegają się dwa podmioty w tym samym czasie i przed tym samym organem administracji, ale na innej podstawie prawnej, co wyłącza zastosowanie art. 62 K.p.a., organ ma obowiązek prowadzić równolegle oba postępowania i oba zakończyć decyzjami administracyjnymi w tym samym czasie, doręczając nawzajem stronom o sprzecznych interesach wydane decyzje. Taki obowiązek wynika z art. 7, art. 8, art. 11 i art. 12 § 1, a zwłaszcza z art. 9 K.p.a."
Uzasadnieniem dla takiego stanowiska jest fakt, że łączne rozpatrzenie kilku spraw w jednym postępowaniu umożliwia dokładniejsze zbadanie wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięć okoliczności, zastosowanie jednolitych kryteriów przeprowadzanych ocen oraz udostępnienie stronom pełnej informacji o dokonanych przez organ ustaleniach oraz przyjętych przez niego preferencjach.
W ocenie Sądu uwagi te należy odnieść do niniejszego postępowania.
Analiza przeprowadzonego przez organy postępowania wykazała, że w sprawie o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogi na ten sam okres zostały wydane, poza zaskarżoną do Sądu, także decyzje, którymi udzielono zezwolenia innym podmiotom. Informacja ta została przyznana przez organ I instancji w piśmie przekazującym odwołanie organowi II instancji, jak też wynika z dołączonego przez odwołującego pisma – odpowiedzi na udzielenie informacji publicznej z wniosku T.J..
Rodzi to uzasadnione wątpliwości co do zastosowania przez organ jednolitych kryteriów oceny wniosku, jak również wywiązania się przez organ z obowiązku informowania stron o wszystkich podjętych w sprawie czynnościach i jednocześnie uzasadnia przekonanie o zasadności prowadzenia jednego postępowania w sprawie z wniosków różnych osób dotyczących udzielenia tego samego zezwolenia. Uwagi te wydają się tym bardziej uzasadnione, że informacji tej organ nie ujawnił w uzasadnieniu decyzji kierowanym do stron, a wyłącznie w piśmie przekazującym odwołanie, kierowanym bezpośrednio do organu II instancji.
Pomimo podniesionych w tym zakresie zarzutów i spoczywającego na organie II instancji obowiązku ponownego wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania ( art 136 K.p.a.) a także nie odnosząc się w żaden sposób do podniesionych zarzutów, utrzymało obarczoną tymi wadami decyzję organu I instancji w mocy.
Z tych przyczyn i na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], a kierując się treścią art 135 P.p.s.a. z obrotu prawnego wyeliminował również decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art 200 i 205 § 2 P.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ).
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu zadaniem organu I instancji będzie przeprowadzenie postępowania z udziałem wszystkich zainteresowanych stron i wydanie jednej decyzji ( opartej na tej samej podstawie prawnej) przy zastosowaniu jednolitych kryteriów oceny. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że upłynął okres, na który zostało wydane zezwolenie, albowiem posiadanie takiego zezwolenia przez dany podmiot związane jest z określonymi konsekwencjami, choćby z karą za nielegalne zajmowanie pasa drogowego, wymierzona decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], stanowiąca z kolei przedmiot skargi w sprawie II SA/Rz 879/19.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło