II SA/Rz 775/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (...) z dnia(...)Nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania dodatków do uposażenia stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień (...) z dnia (...) nr (...). Decyzją Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Mielcu z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], po rozpoznaniu wniosku A. W., odmówiono przywrócenia dodatku za pracę w warunkach szkodliwych w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) – powoływanej dalej jako k.p.a., § 7 ust. 1-2, § 9 ust. 1-3, § 35 ust. 1, § 39 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych ( Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ) w związku z § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych ( Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ). Jak wynika z akt administracyjnych A. W. pełnił zawodową służbę wojskową w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w M. na stanowisku Kierownika Sekcji Administracji Rezerw Oficerskich i Chorążych. W dniu 31 maja 2004 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a w ostatnim miesiącu służby nie pobierał dodatku za pracę w warunkach szkodliwych. A. W. pracował w warunkach szkodliwych przed dniem 1 listopada 1999 r., kiedy to rozpoczął pracę w Wojskowej Komendzie Uzupełnień M. i tutaj obejmując stanowisko, utracił dodatek za pracę w warunkach szkodliwych i już go nie otrzymywał w następnym okresie. Materiał dowody nie pozwala ustalić, że wnioskodawca utracił prawo do dodatku za pracę w warunkach szkodliwych po dniu 1 lipca 2000 r. co umożliwiałoby przywrócenie utraconego dodatku w ostatnim miesiącu służby. Skoro przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. uzależniał możliwość przywrócenia dodatku od utraty prawa do jego pobrania po dniu 1 lipca 2000 r. brak podstaw do jego przywrócenia. W odwołaniu A. W. zarzucił, że organ administracji wydając decyzję nie przeanalizował treści obowiązującego wówczas rozporządzenia z 10 kwietnia 1990 r. Po jego rozpoznaniu organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne. W uzasadnieniu wskazał, że w zakresie przyznawania dodatków do uposażenia żołnierzy w dniu zwolnienia wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy ( Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ). Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia żołnierzowi uprawnionemu do dodatku za pracę w warunkach szkodliwych w ostatnim miesiącu służby przysługiwał ten dodatek w wysokości ukształtowanej w zależności od okresu jego pobierania. W sytuacji gdy żołnierz utracił prawo do jego pobierania zgodnie z § 9 ust. 1 – 3 rozporządzenia w ostatnim miesiącu służby, dodatek ten podlegał przywróceniu. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy wprowadzające możliwość przywracania niektórych dodatków stałych weszło w życie od 1 lipca 2000 r. Zasadniczą więc kwestią jest to kiedy wnioskodawca utracił prawo do dodatku. Żołnierzom zawodowym, którzy na podstawie przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2000 r. utracili po zmianie stanowiska – prawo do dodatków stałych określonych w § 7 ust. 1 rozporządzenia oraz nie otrzymywali tych dodatków w stawce zachowanej pomimo wcześniejszego ich otrzymywania nie przysługuje prawo do przywrócenia utraconego dodatku w ostatnim miesiącu służby, natomiast utrata prawa do dodatku po dniu 1 lipca 2000 r. daje podstawę do jego przywrócenia w ostatnim miesiącu służby. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 20 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego obowiązywało od 1 lipca 2000 r., wcześniej problematykę tą regulowało zarządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r., Nr 30/MON. Przepis § 44 rozporządzenia przewidywał, że żołnierze zawodowi przeniesieni na stanowiska, na których dodatki nie przysługują lub przysługują w niższej stawce, zachowują prawo do tych dodatków w pełnej wysokości wg stawek obowiązujących przed przeniesieniem. Jeżeli: 1) przeniesienie nastąpiło wskutek utraty zdolności do służby na danym stanowisku, która uzasadnia wypłatę dodatku, spowodowanej wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby wojskowej lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby, a żołnierzom przyznane zostało pieniężne świadczenie odszkodowawcze, 2) połowy dodatku ostatnio pobieranego jeżeli zostali przeniesieni z innych przyczyn i zajmowali stanowiska, na których dodatek przysługiwał przez ostatnich 10 lat. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby zachodziły okoliczności z zarządzenia. Po za tym z żądaniem zachowania dodatku na podstawie tego zarządzenia żołnierz zawodowy mógł wystąpić w ciągu 3 lat w myśl ogólnej zasady przedawnienia, określonej w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – art. 9 ust. 1 ( ustawa z 17 grudnia 1974 r., a obecnie art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. ), mógł wystąpić najpóźniej w terminie trzech lat od dnia przeniesienia na stanowisko służbowe, na którym dodatek nie przysługiwał, nie później niż w ciągu trzech lat od wejścia w życie rozporządzenia tj. do 1 lipca 2003 r. Z dokumentacji wynika, że odwołujący został przeniesiony na stanowisko, na którym dodatek za służbę w warunkach szkodliwych nie przysługiwał w dniu 1 listopada 1999 r. Do dnia 12 grudnia 2006 r. nie pobierał dodatku w stawce zachowanej na podstawie zarządzenia ani też nie zwracał się o jego zachowanie. Zatem wniosek ten przedawnił się. Równocześnie § 9 rozporządzenia z 10 października 2000 r. uzależnia możliwość przywrócenia dodatku od utraty prawa do jego pobierania po 1 lipca 2000 r. Skoro A. W. prawo takie utracił przed tym dniem brak podstaw do jego przywrócenia. Decyzję tą zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. W., nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej o oddalenie, przytaczając ustalenia jak i poczynione na ich podstawie wnioski z postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), nie będąc przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi ani też powołaną podstawa prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - powoływanej dalej jako P.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd uchyli decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( pkt 1 ), stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( pkt 2 ). Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd doszedł do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w sposób rażący, co mając na uwadze stwierdził ich nieważność. Decyzje dotyczą dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Właściwymi w sprawach uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych są zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej ( Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm. ) dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepisem szczególnym jest w tej sprawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy ( Dz. U. 2000 r., Nr 90, poz. 1005 ). § 5 ust. 3 pkt 1 wyżej wymienionego rozporządzenia stanowi, że dodatki do uposażenia zasadniczego inne niż określone w ust. 1 przyznaje dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko o stopniu etatowym co najmniej podpułkownika ( komandora porucznika ) – w stosunku do żołnierza pełniącego służbę w podległej mu jednostce wojskowej. Zgodnie zaś z § 2 pkt 2 przez dowódcę jednostki wojskowej należy rozumieć szefa, dyrektora, kierownika albo komendanta jednostki wojskowej oraz rektora wyższej szkoły wojskowej i prezesa sądu wojskowego. Zgodnie zaś z art. 268 a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Zakres uprawnień powinien zatem ściśle wynikać z takiego upoważnienia. W rozpatrywanej sprawie decyzję I instancji wydał D. Ch. w zastępstwie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w M. Do akt dołączono kopię rozkazu personalnego Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych na podstawie, którego mjr D. Ch. został wyznaczony na stanowisko służbowe Szefa Wydziału – Zastępcy Komendanta WKU w M. oraz rozkaz Wojskowy Komendanta Uzupełnień w M. z dnia [...] września 2006 r., Nr [...], w sprawie nadania zakresów obowiązków dla poszczególnych stanowisk służbowych w Komendzie Uzupełnień w M. Zgodnie z tym rozkazem do uprawnień Szefa Wydziału – Zastępcy Komendanta WKU należało wydawanie poleceń i wytycznych w sprawach należących do jego właściwości, reprezentowanie WKU na zewnątrz w czasie nieobecności Komendanta WKU, kierowanie WKU w czasie jego nieobecności i wykonywanie wszystkich obowiązków Komendanta, chyba że Komendant zastrzeże dany obszar kompetencyjny do swojej wyłączności, wydawanie rozkazów, wytycznych i poleceń żołnierzom i pracownikom w czasie zastępowania Komendanta WKU i w zakresie przez niego określonym, podpisywanie korespondencji, kontrola bieżących i półrocznych stanów ochrony informacji niejawnych, współpraca z osobami funkcyjnymi WKU. W rozkazie tym nie było mowy o prawie do wydawania decyzji. Takie uprawnienie zostało wymienione w rozkazie z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], w którym wprost wskazano, że Zastępca Komendanta jest uprawniony do wydawania decyzji w zakresie powierzonej mu przez Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień problematyki. Z porównania dat decyzji organu I instancji oraz rozkazów określających zakres obowiązków stwierdzić należy, że w dniu wydawania decyzji obowiązywał rozkaz z dnia [...] września 2006 r., który nie dawał Zastępcy Komendanta WKU w M. prawa do wydawania decyzji. W związku z powyższym stwierdzić należy, że decyzja z dnia [...] lipca 2008 r. wydana przez D. Ch. działającego w zastępstwie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w M. została wydana z przekroczeniem udzielonego upoważnienia i z tego powodu jest nieważna. ( Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 887). Jako nieważną należy w związku z tym uznać również decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. utrzymującą w mocy decyzję zawierająca naruszenie prawa o takim ciężarze gatunkowym. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.