II SA/Rz 775/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 775/16 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...]czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sadowych, przyznał prawo pomocy w części obejmujące zwolnienie od połowy wpisu od skargi, w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Zdaniem referendarza wnioskodawca posiada stałe źródło utrzymania, wraz z zona utrzymują się z emerytur, których łączna wysokość wynosi 3.476,74 zł. Łączna kwota podanych przez wnioskodawcę wydatków to około 3000 zł. Skarżący ma również zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Na podstawie zestawienia dochodów i wydatków referendarz wskazał, że wolna pozostaje kwota 500 zł, która jest wystarczająca na pokrycie połowy kosztów sądowych, aktualnie kwoty 250 zł. Jako dodatkowy argument referendarz sądowy podniósł fakt zaciągniętej przez wnioskodawcę pożyczki w kwocie 4000 zł, która potwierdza zdolności płatnicze wnioskodawcy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia wnioskodawca podniósł, że nie zgadza się z dokonaną przez referendarza oceną jego sytuacji majątkowej. Wskazał, że nie jest prawdą, że co miesiąc do dyspozycji pozostaje im kwota 500 zł, gdyż rozpoczęli spłatę pożyczki. Podkreślił, że brak środków pieniężnych nie może być przeszkodą w dochodzeniu praw przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych, który to mieści się w zakresie częściowego prawa pomocy, o którym mowa w art 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Aktualne koszty postępowania w niniejszej sprawie wynoszą 500 zł co stanowi równowartość wpisu od skargi. Kolejne koszty jakie strona będzie ewentualnie zobowiązana uiścić to opłata od uzasadnienia 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł i wpisy od ewentualnie wnoszonych zażaleń w kwocie 100 zł. Z kolei sytuacja majątkowa wnioskodawcy przedstawia się następująco. Wraz z żoną utrzymują się z emerytur, których miesięczna łączna wysokości to 3.476,74 zł. Zamieszkują w domu, którego powierzchnia zabudowy wynosi 100 m2, posiadają nieruchomość rolną powierzchni 1ha 46 a. Z kolei wysokość ponoszonych przez nich wydatków to kwota w przybliżeniu 3000 zł. W kwocie tej zostały zawarte zarówno koszty wyżywanie, mediów, leczenia, wydatki związane z dojazdem do lekarzy, ubezpieczenia osobiste, domu - wszystkie zadeklarowane wydatki. Prawidłowo w związku z tym referendarz sądowy dokonując porównania dochodów z wydatkami stwierdził nadwyżkę tych pierwszych w kwocie około 500 zł. W ocenie Sądu okoliczność ta nie pozwala przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Jeśli wnioskodawca posiada jakąkolwiek kwotę wolną od obciążeń jest obowiązany przeznaczyć ją na koszty związane z prowadzeniem własnej sprawy przed sądem, w myśl ogólnej reguły, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej – art 199 P.p.s.a. W tym miejscu zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od tej reguły i jak każdy wyjątek nie może być interpretowana rozszerzająco. Ustawodawca przewidział tą pomoc dla najuboższej części społeczeństwa, dla której poniesienie kosztów sądowych jest niemożliwe bez ograniczenia kosztów niezbędnego utrzymania. W niniejszej sprawie oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy uwzględniono wskazane przez niego koszty wyżywienia 1200 zł, utrzymania w tym wszystkie media, koszty leczenia 200 zł miesięczne koszty dojazdu do lekarzy 70 zł, po których uwzględnieniu nadal pozostała nadwyżka, która pozwala na partycypowanie w kosztach sądowych. W ocenie Sądu przyznana przez referendarza kwota zwolnienia jest w pełni adekwatna do sytuacji dochodowej i majątkowej wnioskodawcy. Opłacenie przez wnioskodawcę pozostałej kwoty tj. 250 zł nie powinno spowodować ograniczenia jego niezbędnych wydatków, które zostały uwzględnione przy ocenie jego sytuacji. We wniesionym sprzeciwie wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska. Stanowiska tego na pewno nie zmienia podnoszona przez wnioskodawcę w sprzeciwie okoliczność rozpoczęcia spłaty pożyczki. Nie ma bowiem żadnych przepisów, ani też racjonalnych powodów, które nakazywałyby dawać pierwszeństwo spłaty cywilnoprawnych zobowiązań przed należnościami publicznoprawnymi. Mając powyższe na uwadze Sąd zgadza się ze stanowiskiem referendarza co do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w wysokości połowy wpisu od skargi. Rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w treści art 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.