II SA/Rz 776/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tablic reklamowych - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. B. K. zakwestionowała w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki tablic reklamowych. Wymieniona, wezwana do uiszczenia wpisu od tej skargi w wysokości 500 zł, złożyła wniosek o zwolnienie od tej opłaty, który rozszerzyła następnie o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych. Wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą, dysponując z tego tytułu skromnym dochodem wynoszącym 700 zł. Mieszka w domu o pow. 120 m.kw. wraz z mężem i córką (30 lat), którzy jako osoby bezrobotne pozostają na jej utrzymaniu. Rodzina posiada dwa samochody. Jako wydatki strona wskazała: rata kredytu – 1130 zł, wpłaty na rzecz komorników – 600 zł, wyżywienie 400 zł, środki czystości – 100 zł, media – 1000 zł, układ ratalny z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych – 412 zł. Celem uzupełnienia powyższych informacji skierowano do skarżącej stosowne wezwanie. Odpowiadając na nie B. K. podała, że jej mąż i córka poszukują obecnie pracy. Koszt wyżywienia wymienionych to 200 zł miesięcznie, natomiast wydatki na utrzymanie domu wynoszą 600 zł. Łączny średni miesięczny koszt utrzymania należących do rodziny samochodów to 240 zł, zaś koszt korzystania z telefonów to 75 zł. Skarżąca podała, że kredyt, którego rata miesięczna wynosi 1130 zł zaciągnięty został na zakup nieruchomości. Podkreśliła, że wynagrodzenie dla reprezentującą ją pełnomocnik wynosić będzie 200 zł, przy czym płatność ma nastąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu sprawy. Skarżąca podkreśliła, że z uwagi na swoją ciężką sytuację finansową wspomagana jest materialnie przez rodzinę mieszkającą w Kanadzie i w USA. Wnioskodawczyni nadesłała wyciągi z rachunków bankowych swojego i córki z saldem na dzień 28 sierpnia tego roku odpowiednio: 13,05 zł oraz 23,23 zł, deklarację dla podatku od towarów i usług za drugi kwartał bieżącego roku wskazującą na podstawę opodatkowania wynoszącą 6 641 zł, fakturę za wodę (za okres marzec do lipiec 2017 r. – 308,15 zł), fakturę za prąd (za okres od czerwca do sierpnia 2017 r. 862,42 zł) oraz upomnienie dotyczące zapłaty kwoty 146,60 zł tytułem odpadów komunalnych. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Oświadczenie złożone przez skarżącą jest kompletnie niewiarygodne, co wyklucza udzielenie jej wsparcia ze środków publicznych, z których finansowana jest instytucja prawa pomocy. Wynika z niego bowiem, że strona ponosi comiesięczne wydatki w kwocie ok. 2245 zł i to bez uwzględnienia tych obejmujących wpłaty komornicze oraz raty związane z układem z ZUS. Tymczasem zadeklarowany przez nią miesięczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej to ok. 700 zł. Oznacza to, że zdecydowanie większą część stałych wydatków wnioskodawczyni pokrywa ze wsparcia, które otrzymuje od członków rodziny mieszkających za granicą. Notoryczne wsparcie rodziny o takim rozmiarze wydaje się nie odpowiadać rzeczywistości, zwłaszcza, że jego przeznaczeniem – zgodnie z twierdzeniami skarżącej – nie są tylko wydatki związane z koniecznym utrzymaniem, ale także te nie mające charakteru niezbędnych a to na telefon czy utrzymanie dwóch samochodów. Podkreślenia wymaga nadto znacznie zaniżona wysokość wydatków na wyżywienie domowników strony, a wynoszące zgodnie z jej deklaracją 200 zł miesięcznie. Należy także zwrócić uwagę, że wątpliwości budzi stan majątkowy skarżącej i jej rodziny. Wynika to z faktu, iż na nadesłanym do Sądu zawiadomieniu z banku dotyczącym wypowiedzenia mężowi skarżącej umowy rachunku bankowego widnieje adres inny niż ten, który skarżąca podała jako miejsce wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego. Jeszcze inny adres wymienionego umieszczony jest na fakturze dokumentującej wysokość opłaty za wodę. Powyższe dokumenty rodzą pytanie o stan majątkowy męża wnioskodawczyni. Podkreślenia wymaga także, iż skarżąca wzywana o podanie źródła, z którego zamierza sfinansować koszt wynagrodzenia dla reprezentującej ją pełnomocnik podała jedynie uzgodnioną z wymienioną kwotę z tego tytułu. Jeśli środki na powyższe miała zamiar uzyskać od rodziny mieszkającej za granicą, to nie wyjaśniła dlaczego przedmiotowe wsparcie nie mogłoby także objąć kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nie wiadomo nadto, czy kredyt, którego comiesięczna rata wynosi 1130 zł dotyczył zakupu domu, w którym skarżąca mieszka czy też innej nieruchomości. Tymczasem tylko wydatki niezbędne tzn. przesądzające o egzystencji mogą korzystać z pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia należności publicznoprawnej w postaci kosztów sądowych. Z tych wszystkich względów uznano, że brak podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Jej sytuacja materialna nie jest bowiem do końca jasna, a wszelkie wątpliwości w tym zakresie nie mogą być interpretowane na jej korzyść. Wynika to z wyjątkowego charakteru prawa pomocy, adresowanego do osób ubogich które udowodnią, że do tej grupy rzeczywiście należą. Wnioskodawczyni nie udało się tymczasem wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe stanowi zaś przesłankę przyznania częściowego prawa pomocy wymienioną w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Skoro więc skarżąca pomimo deklaracji o "ciężkiej sytuacji finansowej" jest w stanie pokrywać nie tylko wydatki konieczne tj. na utrzymanie siebie, męża i córki, lecz także te takiego charakteru nie mające jak np. na telefon oraz utrzymanie dwóch samochodów, a dodatkowo niejasny jest wymiar wsparcia od rodziny z zagranicy oraz sytuacja majątkowa jej męża, to niemożliwym było przychylenie się do jej prośby. Dlatego orzeczono o odmowie zwolnienia B. K. od kosztów sądowych, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.