II SA/Rz 776/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-10-26

Skład orzekający: Ewa Partyka, Joanna Zdrzałka, Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki tablic reklamowych zainstalowanych na budynku wpisanym do rejestru zabytków, wydana bez uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Instalacja tablic reklamowych na budynku wpisanym do rejestru zabytków wymaga uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. Brak takiego pozwolenia stanowi nieusuwalne naruszenie prawa, co uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki, nawet jeśli roboty budowlane nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych w sposób umożliwiający ich legalizację. W takiej sytuacji decyzja o rozbiórce jest jedynym możliwym rozstrzygnięciem.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano legalność decyzji nakazującej rozbiórkę dwóch tablic reklamowych zainstalowanych na elewacji kamienicy wpisanej do rejestru zabytków. Inwestorka, BK, zainstalowała reklamy bez uzyskania wymaganego pozwolenia konserwatorskiego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że brak pozwolenia stanowi nieusuwalne naruszenie prawa i nakazały rozbiórkę. Skarżąca zarzucała wadliwe ustalenie stanu faktycznego, naruszenie przepisów postępowania oraz brak umożliwienia uzyskania pozwolenia konserwatorskiego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tablic reklamowych -skargę oddala- II SA/Rz 776/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] nakazującą BK rozbiórkę dwóch tablic reklamowych o treści "[...]", zainstalowanych na elewacji kamienicy usytuowanej na działce nr 997/1, położonej przy ul. [...]. Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że w toku prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na zainstalowaniu tablic reklamowych ustalono, iż na elewacji frontowej kamienicy przy ul. [...], prostopadle do ściany, zamontowana jest tablica reklamowa o szerokości 85 cm, wysokości 150 cm i grubości 23 cm. Dolna krawędź reklamy usytuowana została na wysokości 2,40 m. Konstrukcje wsporczą reklamy stanowią rury stalowe prostokątne, przytwierdzone do ściany budynku za pomocą czterech śrub. Druga tablica reklamowa, o wymiarach 230 cm x 200 cm, zamontowana została na elewacji zachodniej tejże kamienicy, od strony kamienicy przy ul. [...] na wysokości 5,20 m nad terenem. Do obydwu reklam doprowadzona została instalacja elektryczna. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nakazał BK rozbiórkę dwóch tablic reklamowych o treści [...], zainstalowanych na elewacji frontowej i na elewacji zachodniej kamienicy na działce nr 997/1, położonej przy ul. [...]. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: "k.p.a." oraz art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.). Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, instalacja opisanych wyżej tablic reklamowych wymagała uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż w myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, na podstawie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej, dopuszcza się instalowanie reklam na budynkach, za wyjątkiem budynków wpisanych do rejestru zabytków oraz za wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza terenem zabudowanym. Organ I instancji podniósł, że w opisywanej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych nielegalnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdyż inwestor nie uzyskał wymaganej zgody konserwatorskiej na instalacje spornych reklam. To zaś, w ocenie organu, obligowało do wydania decyzji o rozbiórce spornych tablic. BK wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając wydanie jej w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy. W ocenie odwołującej organ winien zakreślić jej termin do przedłożenia pozwolenia konserwatorskiego, czym dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a. Sporządzenie lakonicznego uzasadnienia decyzji, uniemożliwiającego odkodowanie toku rozumowania organu oraz przesłanek, na podstawie których organ wydał sporne rozstrzygnięcie, stanowiło z kolei naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że budynek zlokalizowany pod adresem: [...] znajduje się w granicach zabytkowego zespołu zabudowy, który podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1969 r. nr [...]. Tym samym instalowanie na ww. obiekcie tablic reklamowych wymaga zgody konserwatorskiej, której odwołująca nie uzyskała. Zdaniem organu odwoławczego, zarzuty odwołania pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia opisywanej sprawy. Wprawdzie w aktach organu I instancji brak dokumentacji fotograficznej, w oparciu o którą [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie pozwolenia na prowadzenie prac związanych z założeniem reklamy na kamienicy przy ul. [...], niemniej zaskarżona odwołaniem decyzja została wydana [...] kwietnia 2017 r., a zatem odwołująca miała rok na dokonanie uzgodnień z konserwatorem zabytków, co do ewentualnych możliwości zainstalowania spornych reklam. Wobec powyższego, organ I instancji nie miał podstawy prawnej, aby żądać od strony w określonym terminie przedstawienia stosownego pozwolenia konserwatorskiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożonej na te decyzję, BK – reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Powtarzając w całości zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest przedwczesna i nie została poprzedzona czynnościami zmierzającymi do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i mającymi na względzie słuszny interes obywateli. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. W sprawie tej bezsporny jest fakt zamontowania 2 tablic reklamowych na elewacji budynku przy ul. [...], który jest obiektem wpisanymo do rejestru zabytków. Taki stan rzeczy skutkuje obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku wykonywania robót budowlanych, zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane instalowanie tablic i urządzeń reklamowych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków nie jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie takiego pozwolenia inwestor nie uzyskał, a zatem przy uwzględnieniu faktu, iż samowola budowlana dotyczyła robót budowlanych - konieczne było zastosowanie trybu legalizacji przewidzianego w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W przypadku samowolnie realizowanych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę organ wydaje jeden z dwóch rodzajów decyzji (art. 51 ust. 1): 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Uzasadniając nakaz rozbiórki organ I instancji wykazał dlaczego w stanie faktycznym sprawy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, spośród wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Stwierdził, że zaniechanie dalszych robót budowlanych nie wchodzi w grę, bowiem montaż reklam został zakończony, natomiast wymienione w pkt 1 doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego także nie ma zastosowania. Tego rodzaju nakaz wydaje się, jeżeli w wyniku wykonania robót w obiekcie doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, a w "w opisanej sytuacji ten przypadek nie zachodzi". W ocenie organu I instancji nie jest również możliwe nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ), bowiem tego rodzaju nakaz wydaje się, jeżeli roboty budowlane wykonane zostały w sposób niezgodny z przepisami i istnieje możliwość doprowadzenia ich do zgodności z przepisami. Argumentacja ta jest co do zasady słuszna, jednakże stwierdzić należy, ze organ I instancji odwołując się do rozstrzygnięć przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nie analizował przepisów techniczno-budowlanych regulujących kwestię instalowania reklam, stwierdzając, że przypadek naruszenia tych przepisów nie zachodzi. Do tej kwestii odnoszą się przepisy § 293 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U, z 2015 r., poz. 1422) – ust. 1, 3 i 6. Stanowią one, że tablice informacyjne, reklamy i podobne urządzenia oraz dekoracje powinny być tak usytuowane, wykonane i zamocowane, aby nie stanowiły zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników budynku i osób trzecich (ust. 1). Wystawy sklepowe, gabloty reklamowe, a także obudowy urządzeń technicznych nie mogą być wysunięte poza płaszczyznę ściany zewnętrznej budynku o więcej niż 0,5 m - przy zachowaniu użytkowej szerokości chodnika nie mniejszej niż 2 m oraz zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu dla osób z dysfunkcją narządu wzroku (ust. 3). Urządzenia oświetleniowe, w tym reklamy, umieszczone na zewnątrz budynku lub w jego otoczeniu nie mogą powodować uciążliwości dla jego użytkowników ani też przechodniów i kierowców. Jeżeli światło skierowane jest na elewację budynku zawierającą okna, natężenie oświetlenia na tej elewacji nie może przekraczać 5 luksów w przypadku światła białego i 3 luksów w przypadku światła kolorowego lub światła o zmieniającym się natężeniu, błyskowego, ewentualnie pulsującego (ust. 6) . W rozpoznawanej sprawie kwestie te nie mają jednak decydującego znaczenia wobec faktu, że nastąpiło nieusuwalne naruszenie prawa. W tej sytuacji wydanie nakazu rozbiórki samowolnie zainstalowanych tablic reklamowych jest jedynym możliwym rozstrzygnięciem, jak słusznie podkreśla organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Tym "nieusuwalnym" naruszeniem jest umieszczenie na obiekcie zabytkowym tablic reklamowych przy braku stosownego pozwolenia wydanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków przewidzianego w art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2014, poz. 1446, ze zm.). Fakt ten jest w rozpoznawanej sprawie niesporny w świetle dołączonej do akt ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] o odmowie pozwolenia na prowadzenie prac związanych z założeniem reklamy na kamienicy przy ul. [...]. Decyzja ta czyni również bezzasadnym zarzut skargi wskazujący na brak umożliwienia skarżącej wystąpienia z wnioskiem o wydanie stosownego pozwolenia do konserwatora zabytków. Sąd nie stwierdził też podnoszonego w skardze naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dotyczących zwłaszcza "wyjaśnienia zasadności" przesłanek podjętej decyzji i "lakonicznego wyjaśnienia jej podstawy prawnej". Zaznaczyć też należy, że nakaz rozbiórki prawidłowo skierowany został do BK - podnajemcy lokalu użytkowego przy ul. [...], która jest inwestorem w niniejszej sprawie. Z wszystkich tych przyczyn Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło