II SA/Rz 78/06

WyrokWSA w Rzeszowie2006-12-06

Skład orzekający: Ryszard Bryk, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną, który stanowi podstawę tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, gdyż jego kompetencje ograniczają się do egzekwowania tego obowiązku. Badanie legalności ostatecznej decyzji administracyjnej należy do właściwości organów ją wydających lub sądów administracyjnych w ramach kontroli legalności tej decyzji, a nie w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący T. W. został zobowiązany ostateczną decyzją Wójta Gminy L. do wykonania wodnicy na swojej działce. Po niewykonaniu obowiązku, organ egzekucyjny nałożył na niego grzywnę w celu przymuszenia. Skarżący zakwestionował zasadność nałożonego obowiązku oraz sposób prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny.
Rozstrzygnięcie
Sąd skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku -skargę oddala- II SA/Rz 78/06 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi T. W. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].11.2005 r., Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...].09.2005 r., Nr [...], w przedmiocie nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia. Wskazane postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 119 § 1 i 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968, z późn. zm./. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył, że T. W. nie wykonał obowiązku określonego w tytule wykonawczym, sprowadzającego się do wykonania na własnej działce nr 2190 położonej w S. wodnicy o parametrach 0,3 m x 0,4 m, w odległości nie większej jak 1,2 m od ogrodzenia stanowiącego własność M. P. w kierunku zachodnio-wschodnim, do drogi dojazdowej oznaczonej Nr 2186. W związku z niewykonaniem tego obowiązku Wójt Gminy postanowieniem z dnia 29.09.2005 r. zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Wskazane postanowienie zaskarżył zażaleniem T. W., w którym zakwestionował fakt nałożenia na niego obowiązku wykonania wodnicy według wskazań zawartych w ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...].08.2004 r., Nr [...]. Organ odwoławczy jednocześnie zaznaczył, że w zażaleniu zobowiązany nie kwestionował zasadności zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Rozpatrując zażalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na art. 119 § 1, art. 122 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdziło, że określony w tytule wykonawczym obowiązek nałożony na zobowiązanego dotyczy wykonania czynności o charakterze niepieniężnym, zatem istniała podstawa prawna do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Wójt Gminy L. przed wydaniem zaskarżonego postanowienia doręczył zobowiązanemu upomnienie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany nie wykonał obowiązku, zatem organ egzekucyjny wydał postanowienie o nałożeniu grzywny, które wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy wyjaśnił, że oceniał sprawę w aspekcie zasadności zastosowanego środka egzekucyjnego i poprawności trybu postępowania. Badał również dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu zobowiązany w dużej mierze kwestionował zasadność nałożonego obowiązku, czyli kwestionował zasadność decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy. Organ egzekucyjny nie jest władny do badania zasadności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. W zażaleniu skarżący ponadto podniósł, że nie otrzymał wezwania do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego na gruncie. W związku z tym zarzutem Kolegium wyjaśniło, że powyższe uchybienie procesowe nie miało znaczenia w sprawie. Ocena całokształtu zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykonał obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Tego faktu nie kwestionuje również sam skarżący i wynika to także z treści zażalenia. Z przytoczonych względów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak w sentencji postanowienia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie /za pośrednictwem organu odwoławczego/, skarżący T. W. na wstępie wyjaśnił, że decyzją z dnia [...].08.2004 r., Nr [...], Wójt Gminy L. zobowiązał właścicieli działek przylegających do drogi gminnej do wykonania rowu przydrożnego, do którego po wykonaniu wodnicy na swojej działce mógłby odprowadzać wody opadowe z jego działki. Od tej decyzji nie odwoływał się, ponieważ uważał, że gdy będzie rów przydrożny, to "obranym przez siebie sposobem odprowadzę wody opadowe z budynku, które obecnie spływają na moją działkę i skieruję je do powstałego rowu". Rów przydrożny nie został wykonany, a mimo tego ma zapłacić grzywnę w kwocie 500 zł i wykopać wodnicę w terminie 7 dni. Uważa, że nie popełnił żadnego wykroczenia przeciwko prawu, przeto nie powinien być ukarany. Jest właścicielem działki od ponad 30 lat i w tym okresie czasu nie dokonał zmian dotyczących stanu jak i spływu wód opadowych. W żadnej decyzji Wójta Gminy L. nie ma ani słowa o szkodach jakie wyrządzają rzekomo wody opadowe spływające z jego działki. We wszystkich dokumentach widnieje ogrodzenie pani P., wzdłuż którego ma kopać wodnicę. Ogrodzenie jest jego własnością i położone jest na terenie jego działki. Dalej wyjaśnił, że to pani M. P. wykonała odwodnienie swojego budynku po 40 latach i skierowała wody opadowe bezpośrednio na drogę gminną. Z pomocą urzędów usiłuje wbrew prawu i logice wymóc na nim, aby odprowadzał wody opadowe bezpośrednio na drogę gminną. Pisze pisma o rzekomym zalewaniu jej działki przez wody opadowe spływające z jego działki, czego żaden fakt nie potwierdza, a budynki i działki istnieją w niezmienionym stanie od ponad 30 lat. Decyzje wydaje się na podstawie czyjegoś widzimisię, a nie na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy czy świadków – sąsiadów żyjących w bezpośrednim sąsiedztwie od wielu lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko i motywy zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zasygnalizować, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr 153, poz. 1269/. Z tej racji Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., stan faktyczny sprawy Sąd z reguły ustala na podstawie akt administracyjnych. Ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...].08.2004 r., Nr [...], Wójt Gminy L. na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne /Dz. U. nr 115, poz. 1229, ze zm./ nakazał skarżącemu jako właścicielowi działki nr 2190 położonej w S. wykonać wodnicę o parametrach 0,3 x 0,4 m w odległości nie większej jak 1,2 m od ogrodzenia stanowiącego własność M. P. w kierunku zachodnio-wschodnim do drogi dojazdowej gminnej oznaczonej numerem 2186 i zagrożono, że niewykonanie obowiązku spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego /k. 52 i 54 akt organu I instancji/. Skarżący /zobowiązany/ obowiązku nie wykonał i w związku z tym organ egzekucyjny /Wójt Gminy L./ wystawił w dniu 31.05.2005 r. tytuł wykonawczy, oznaczony numerem 2/2005. W tytule tym wskazał m. innymi zobowiązanego oraz przytoczył treść podlegającego egzekucji obowiązku i podstawę prawną tego obowiązku i decyzję, z której ten obowiązek wynika. W tytule tym jest zamieszczona klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do wykonania i pouczenie co do sposobu i terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego /k. 63 akt adm. I instancji/. Tytuł wykonawczy i postanowienie organu egzekucyjnego /Wójta Gminy L./ z dnia [...]..05.2005 r., Nr [...] o nałożeniu na zobowiązanego T. W. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku doręczono skarżącemu w dniu 31.05.2005 r. /k. 64-66 akt adm. organu I instancji/. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia T. W. na w/w postanowienie z dnia [...].05.2005 r., postanowieniem z dnia [...].09.2005 r., Nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji /k. 70 akt adm. I instancji/. Wójt Gminy L., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...].09.2005 r., Nr [...] nałożył na T. W. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w kwocie 500 zł /k. 72 akt adm. I instancji/. Zażalenie na to postanowienie nie zostało uwzględnione. Przedstawione ustalenia faktyczne wynikające z akt administracyjnych pokrywają się z ustaleniami organu odwoławczego zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd zatem uznał, że stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy, był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżone postanowienie, zdaniem Sądu, jest również zgodne z przepisami ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968, z późn. zm./, cytowanej niżej jako ustawa egzekucyjna. Niesporny jest fakt, że skarżący nie wykonał obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co sam przyznał na rozprawie sądowej w dniu 6.12.2006 r. /oświadczenie skarżącego zawarte w protokole z rozprawy/. Zaistniały zatem podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bowiem skarżący pomimo doręczenia mu upomnienia do wykonania obowiązku, przedmiotowego obowiązku nie wykonał. Doręczone skarżącemu upomnienie przedegzekucyjne odpowiada wymogom przewidzianym w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 w/w ustawy wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy doręczono skarżącemu w dniu 31.05.2005 r., zaś upomnienie przedegzekucyjne w dniu 15.11.2004 r., czyli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Tytuł wykonawczy z dnia 31.05.2005 r., Nr 2/2005 odpowiada wymogom przewidzianym w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej. Egzekucja została wszczęta przez właściwy organ egzekucyjny, co wynika z art. 20 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej. Egzekucja administracyjna była zatem dopuszczalna w rozumieniu art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, tudzież obowiązek określony w tytule wykonawczym jest wymieniony w art. 2 § 1 pkt 3 tej ustawy. Skoro skarżący nie wykonał nałożonego nań obowiązku, przeto organ egzekucyjny był zmuszony do zastosowania odpowiedniego środka egzekucyjnego, wymienionego w art. 3 pkt 12 litera b ustawy egzekucyjnej. Wybór stosownego środka należy do organu egzekucyjnego. W tym przypadku organ egzekucyjny zastosował grzywnę w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku. Stosownie do art. 119 § 2 ustawy egzekucyjnej, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się na zobowiązanego, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Celem tego środka jest doprowadzenie do wykonania obowiązku pośrednio, poprzez dolegliwość finansową, która powinna skłonić zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Według art. 121 § 2 ustawy egzekucyjnej, każdorazowa grzywna nakładana na osoby fizyczne nie może przekroczyć 5000 zł, zaś suma grzywien wielokrotnych 10000 zł. Postanowienie Wójta Gminy L. z dnia 29.09.2005 r. nakładające na skarżącego grzywnę w kwocie 500 zł spełnia warunki określone w art. 121 § 2, art. 122 ustawy egzekucyjnej. Zarzuty podniesione w skardze nie mają zdaniem Sądu uzasadnionych podstaw prawnych. Zarzut, iż Wójt Gminy L. wydał decyzję z naruszeniem przepisów prawa wodnego, nie mógł być brany pod uwagę w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, iż organ egzekucyjny nie może badać, czy ostateczna i prawomocna decyzja jest wadliwa. Kolejny zarzut, iż nie wykonał wodnicy, bo uważał, że najpierw wodnicę na swoich działkach powinny wykonać M. P. i B. K. jest również bezzasadny, bowiem organ egzekucyjny nie bada wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Kwestia czyją własnością jest ogrodzenie rozdzielające działki skarżącego i M. P., nie ma żadnego znaczenia w sprawie, bowiem wodnica ma być wykonana na działce skarżącego w odległości nie większej jak 1,2 m od tego ogrodzenia. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło