II SA/Rz 781/04

WyrokWSA w Rzeszowie2005-08-25

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Stanisław Śliwa, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ zatrudnienia może stwierdzić wydanie decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną z naruszeniem prawa, jeśli od doręczenia tej decyzji upłynęło ponad 5 lat, a podstawą wznowienia postępowania było ustalenie, że osoba ta pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy?
Ratio decidendi
Organ zatrudnienia, po wznowieniu postępowania, może stwierdzić wydanie decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną z naruszeniem prawa, jeśli osoba ta w dniu rejestracji pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy. Jeśli od doręczenia pierwotnej decyzji upłynęło ponad 5 lat, organ nie może uchylić tej decyzji, lecz ogranicza się do stwierdzenia naruszenia prawa zgodnie z art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 KPA. Organy zatrudnienia nie są uprawnione do weryfikacji prawomocnych decyzji organów rentowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty stwierdzającą, że decyzja Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy z 1999 r. o uznaniu A. L. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania zasiłku została wydana z naruszeniem prawa. Podstawą wznowienia postępowania było ustalenie, że A. L. w dniu rejestracji jako bezrobotny pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Skarżący kwestionował fakt pobierania renty i twierdził, że została mu przyznana na podstawie sfałszowanych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych z naruszeniem prawa - skargę oddala - do wyroku z dnia 25 sierpnia 2005r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 10 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) oraz art. 138 § 1 pkt 1 KPA po rozpatrzeniu odwołania A. L. od decyzji Starosty z dnia [...].06.2004 r., Nr [...] stwierdzającej, że decyzja Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w R. z dnia [...].03.1999 r. o uznaniu ww. za osobę bezrobotną od [...].03.1999 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy została wydana z naruszeniem prawa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podano, że przedmiotowym aktem po wznowieniu postępowania organ I instancji stwierdził, że wskazana wyżej decyzja Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w R. została wydana z naruszeniem prawa. Podstawą do wznowienia postępowania było uzyskanie przez organ wiadomości, że A. L. pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...].03.1985 r. Organ ustalił, że strona w dniu rejestracji tj. [...].03.1999 r. nie spełniała przesłanek uprawniających do nabycia prawnego statusu osoby bezrobotnej. Z uwagi na fakt, że od dnia doręczenia decyzji przyznającej stronie status bezrobotnego z dniem [...].03.1999 r. i odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych upłynęło więcej niż 5 lat, organ I instancji nie uchylił decyzji Kierownika PUP w Rzeszowie z dnia [...].03.1999 r. lecz stosownie do art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 KPA ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Od decyzji tej odwołał się A. L. podnosząc, że orzeczenie Starosty z dnia [...].06.2004 r. jest nieuzasadnione i bezpodstawne. Decyzja Kierownika PUP w R. z dnia [...].03.1999 r. była w ocenie strony wydana zgodnie z przepisami prawa. Zarzucił, że nie jest prawdą, iż jest lub był kiedykolwiek uprawniony do renty inwalidzkiej, jak również że pobierał przedmiotowe świadczenie. Jednocześnie przyznał w odwołaniu, że renta została mu faktycznie przyznana. Przyznanie tego świadczenia nastąpiło jednak na podstawie sfałszowanych dokumentów i zaświadczeń lekarskich. Skarżący podniósł dalej, że zawsze pozostawał zdolny do pracy. Stwierdził, że ZUS nie ma podstaw, aby zaświadczać, iż jest uprawniony do renty inwalidzkiej. Rozpoznając odwołanie organ II instancji uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Obowiązujący w dniu rejestracji skarżącego przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25 poz. 128 z późn. zm.) stanowił, że bezrobotnym w rozumieniu ustawy jest osoba, która m.in. nie jest zatrudniona, nie wykonuje innej pracy zarobkowej, jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie (...), jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Z informacji ZUS Oddział w R. jednoznacznie wynika, że w dniu rejestracji tj. w dniu [...].03.1999 r. A. L. był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy, którą to pobierał od dnia [...].03.1985 r. Jako osoba niezdolna do pracy, uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy skarżący nie spełniał zatem w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. przesłanek uprawniających do nabycia statusu bezrobotnego, określonych w cyt. wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że organy zatrudnienia nie są umocowane do dokonywania weryfikacji prawomocnych decyzji organów rentowych w sprawach dotyczących uprawnień danej osoby do świadczeń rentowych. Nie są także władne do stwierdzania, czy dana osoba była lub jest zdolna do podjęcia i wykonywania pracy. Organy zatrudnienia muszą natomiast respektować ustalenia organów właściwych rzeczowo do załatwiania tych spraw. Z informacji ZUS Oddział w R. przesłanych do Powiatowego Urzędu Pracy w R. wynika, że w dniu dokonania rejestracji tj. [...].03.1999 r. A. L. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa świadczenie to skarżący mógł i może pobierać wyłącznie na podstawie wydanej przez organ rentowy decyzji przyznającej prawo do przedmiotowego świadczenia. A. L. nie przedłożył organom zatrudnienia prawomocnego orzeczenia uchylającego decyzję organu rentowego przyznającą od dnia [...].03.1985 r. rentę z tytułu niezdolności do pracy. Dopóki zatem pozostaje i obowiązuje w obrocie prawnym decyzja przyznająca skarżącemu rentę z tytułu niezdolności do pracy "na stałe" od dnia [...].03.1985 r. przez właściwy w tej sprawie organ rentowy organy zatrudnienia nie mają podstaw do stwierdzenia, że A. L. Jako osoba zdolna do podjęcia pracy i nieuprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy" w dniu.[...].03.1999 r. spełniał określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 wyżej cyt. ustawy o zatrudnieniu (...) przesłanki do nabycia prawnego statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z przepisem art. 146 § 1 KPA uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 , nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których jej nie uchylił. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzję Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w R. z dnia [...].03.1999 r. o uznaniu A. L. za osobę bezrobotną od dnia [...].03.1999 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy doręczono stronie w dniu [...].03.1999 r. W dniu [...].06.2004 r Organ I instancji wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA postępowanie w sprawie zakończonej powyższą decyzją. Od daty doręczenia decyzji Kierownika PUP w Rzeszowie z dnia [...].03.1999 r. do dnia wznowienia postępowania w sprawie ostatecznie rozstrzygniętej powyższą decyzją upłynęło zatem już ponad 5 lat. Wobec powyższego stwierdzono brak podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczono jak w sentencji. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył A. L. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w R. przekazał organowi fałszywe informacje. Nie jest prawdą, że skarżący pobiera rentę inwalidzką. W styczniu 1986 r. został bezprawnie zwolniony i wysłany na rentę. Stało to się bez jego zgody i udziału. Ktoś sfałszował jego podpis na wniosku, lekarze sfałszowali jego dokumentację lekarską. ZUS przesyła skarżącemu rentę wbrew jego woli. Skarżący może w najbliższym czasie wykonać badania lekarskie i wykazać, że jest zdolny do pracy. Organy prowadzące przedmiotową sprawę obowiązane były zbadać, czy skarżący rzeczywiście znajduje się na rencie, i czy jest niezdolny do pracy. Skarżący nie mógł organom przedstawić orzeczenia uchylającego decyzję organu rentowego, bowiem Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. bezprawnie odmówił uchylenia decyzji ZUS. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art.. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają. Stan sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się następująco. Organ I instancji decyzją z dnia [...].06.2004 r. po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...].06.2004 r. stwierdził, że decyzja Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w R. z dnia [...].03.1999 r. o uznaniu A. L. za osobę bezrobotną od [...].03.1999 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy została wydana z naruszeniem prawa. Organ II instancji utrzymał w mocy tę decyzję. Przyczyną wznowienia postępowania było ujawnienie faktu, że w dniu zarejestrowania się przez skarżącego, jako bezrobotnego pobierał on rentę z tytułu niezdolności do pracy (od dnia [...].03.1985 r.). Ta okoliczność - zdaniem organów - uzasadniała stanowisko, że A. L. w dniu rejestracji tj. [...].03.1999 r. nie spełniała przesłanek uprawniających do nabycia prawnego statusu osoby bezrobotnej. Z uwagi na fakt, że od dnia doręczenia decyzji przyznającej status bezrobotnego z dniem [...].03.1999 r. i odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych upłynęło więcej niż 5 lat, organy nie uchyliły decyzji Kierownika PUP w R. z dnia [...].03.1999 r. lecz stosownie do art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 KPA ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. A. L. w skardze i w stanowisku zaprezentowanym podczas rozprawy sądowej stwierdził, że spełnia przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną, a sama renta została mu przyznana w oparciu o sfałszowane dokumenty i wbrew jego woli. Dodał też, że Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. bezprawnie odmówił mu uchylenia decyzji ZUS przyznającej mu prawo do renty. Nie budzi żadnych wątpliwości, że w okresie, kiedy wydano decyzję Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w R. z dnia [...].03.1999 r. o uznaniu A. L. za osobę bezrobotną od [...].03.1999 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu im przeciwdziałaniu bezrobociu definiując pojęcie osoby bezrobotnej wykluczała przyznanie tego statusu osobie, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podobną regulację prawną zawiera przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W takiej sytuacji dla oceny legalności zaskarżonej decyzji niezbędnym jest zbadanie, czy w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy, uniemożliwiająca mu przyznanie statusu bezrobotnego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy powiązany z argumentacją zawartą w skardze i oświadczeniami skarżącego podczas rozprawy sądowej wskazują jednoznacznie, że A. L. przesłanek do przyznania mu statusu bezrobotnego nie spełniał, bowiem od dnia od dnia [...].03.1985 r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Rentę tę pobiera do dnia dzisiejszego. Okoliczność ta została przyznana przez skarżącego. Podał on, że otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy, jednak uzyskał ją nielegalnie, na podstawie sfałszowanej dokumentacji. Potwierdził także, że rentę tę pobiera fizycznie, bo nie miałby z czego żyć. Skoro fakt pobierania renty został przez skarżącego przyznany, to stanowisko organów o braku przesłanek do przyznania statusu bezrobotnego uznać należy za uzasadnione. Skarżący, jeżeli twierdzi, że jest osobą zdolną do pracy musi doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia o przyznaniu mu prawa renty z tytułu niezdolności do pracy. Skoro organ I instancji powziął wiadomość o nabyciu przez skarżącego prawa do renty jeszcze w 1985 r. w sposób zasadny w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 KPA wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na upływ okresu ponad 5 lat od dnia doręczenia decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w R. z dnia [...].03.1999 r. A. L. w sposób zgodny z przepisem art. 151 § 2 KPA organ stwierdził, że przedmiotowa decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych została wydana z naruszeniem prawa. Mając na uwadze okoliczność, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło