II SA/Rz 782/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. J. W. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym formularzu PPF – dołączonym do osobiście sporządzonej skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r. oddalającego jego skargę na decyzję SKO [...] z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] – zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wg uzasadnienia wniosku i zawartego w nim oświadczenia, jest osobą bezrobotną, nie posiadającą żadnych dochodów, oszczędności i majątku. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z 71-letnią matką, która jak wynika z akt administracyjnych sprawy, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Jedyne źródło ich utrzymania stanowi pobierana przez nią renta wraz z zasiłkiem opiekuńczym w wysokości odpowiednio 880 i 153 zł. netto (oprócz nich skarżący wykazał dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 1415 zł. rocznie). Wydatki konieczne wynoszą ok. 1 tys. zł. miesięcznie (wskazał, że ich wykaz zwarł w skardze kasacyjnej), niewiele zostaje im na przeżycie. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wskazać, że z uwagi na przedmiot sprawy (z zakresu pomocy i opieki społecznej), zgodnie z art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przysługuje mu ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych (rozciąga się ono na postępowanie zarówno przed Sądem I, jak i II instancji). W tych okolicznościach merytorycznemu rozpoznaniu podlega zatem jedynie wniosek odnoszący się do żądania ustanowienia adwokata; dotyczy to przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, co uzależnione jest od wykazania przez osobę wnioskującą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena sytuacji materialnej i finansowej J. W. wskazuje, że przesłanka ta została przez niego spełniona. Mimo braku obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych, bez wątpienia nie ma też możliwości pokrycia wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Wynika to przede wszystkim z tego, że on sam nie dysponuje żadnymi dochodami i nie posiada wolnych środków finansowych, więc ciężar ich uiszczenia musiałby być w całości przerzucony na zamieszkującą wspólnie matkę. Co prawda, dla potrzeb prawa pomocy uwzględnia się dochody wszystkich osób wspólnie gospodarujących z osobą ubiegającą się o jego przyznanie, niemniej jednak odnosząc pozostającą do dyspozycji skarżącego i jego matki kwotę ok. 1150 zł. miesięcznie do konieczności pokrycia wszystkich niezbędnych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, należy stwierdzić obiektywny brak możliwości wygospodarowania przez nich jakichkolwiek dodatkowych środków finansowych. Potwierdza to zawarte w sporządzonej przez skarżącego skardze kasacyjnej zestawienie średniej wysokości ponoszonych w skali miesiąca wydatków, obejmujących opłaty za energię elektryczną i wodę - odpowiednio 150 i 75 zł., telefon – 60 zł., wywóz śmieci – 16 zł., wydatki na zakup lekarstw – 150 zł., gazu butlowego – 140 zł., środków czystości – ok. 100 zł., ubezpieczenie domu – 25 zł., podatek rolny - 8 zł., ubezpieczenie KRUS skarżącego – 116 zł., ogrzewanie domu – 166 zł.; łącznie ok. 1 tys. zł. Wysokość tych wydatków co do zasady nie budzi wątpliwości, tak samo jak twierdzenie skarżącego, że "bardzo mało zostaje na życie" – zakup żywności. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że prowadzona jest wobec niego egzekucja należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, co do których podnosi on brak możliwości spłaty, uzasadniany m.in. brakiem pracy i koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką. Powyższe uzasadnia pozytywne ustosunkowanie się do wniosku o ustanowienie adwokata, co niezależnie od wydanych w sprawie decyzji i zapadłego wyroku pozostaje w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących stronie postępowania uprawnień (w tym do kwestionowania wyroku Sądu I instancji). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.