II SA/Rz 783/12

WyrokWSA w Rzeszowie2013-03-12

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu, gdy na sporny odcinek granicy nie doszło do zawarcia ugody ani nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu, gdy na sporny odcinek granicy nie doszło do zawarcia ugody, a ustalenie przebiegu granicy nie mogło nastąpić na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 34 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania i przekazania sprawy sądowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. K. w sprawie rozgraniczenia jej działki z działkami sąsiednimi. Na sporny odcinek granicy nie udało się zawrzeć ugody, a zarzuty stron dotyczyły pracy geodety. Wójt umorzył postępowanie i przekazał sprawę do sądu, co zostało utrzymane w mocy przez SKO. Skarżąca zarzuciła przewlekłość, stronniczość geodety i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania J. P. oraz E. S. i W. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i przekazania z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu [...] sprawy dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie J., tj. działki ewidencyjnej nr 1989 – stanowiącej własność J. K., z działkami nr 1988/1 – własność J. P., nr 1988/2, 8787 – własność E. i W. S. oraz z działką nr 8991 – własność Województwa [...] (droga wojewódzka), na odcinku sporu granicznego oznaczonego na szkicu granicznym od punktu 10, poprzez punkty 1, 4, 5, 3a, 3b, 3c do punktu 2 - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że J. K., jako właścicielka działki nr 1989 położonej w obrębie J., złożyła wniosek do Wójta Gminy [...] o dokonanie rozgraniczenia tej nieruchomości z działkami sąsiednimi, położonymi w tym samym obrębie, oznaczonymi numerami: - 1986 - własność Z. F., - 1988/1- własność J. P., - 1988/2, 8787 – własność E. i W. – małż. S., - 8991 – własność Województwa [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] organ wszczął postępowanie rozgraniczeniowe, upoważniając do wykonania czynności technicznych, związanych z ustaleniem granic - geodetę uprawnionego W. W. Rozprawę graniczną oraz zasadniczy pomiar związany z ustaleniem granic przedmiotowych nieruchomości geodeta przeprowadził w dniu 3 listopada 2011 r., a następnie sporządził operat techniczny. Operat ten został sprawdzony przez geodetę uprawnionego Z. D., który stwierdził, że czynności związane z ustaleniem granic działki nr 1989 z działkami nr 1986, 1988/1, 1988/2, 8787 oraz 8991 zostały wykonane prawidłowo i dokumentacja geodety W. W. została włączona w dniu 5 marca 2012 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (dalej jako PODGiK). Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], Wójt, na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 , poz. 1287 ze zm., dalej: p.g.i.k.), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia granicy działki nr 1989, położnej w obrębie J. z działkami położonymi w tej samej miejscowości oznaczonymi nr 1988/1, 1988/2, 8787 i 8991 w stosunku do spornego odcinka oznaczonego na szkicu granicznym punktami 10, 1, 4, 5, 3a, 3b, 3c, 2 i w tym zakresie przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu [...], ponieważ biegnąca w terenie granica od punktu 10, poprzez punkty 1, 4, 5, 3a, 3b, 3c do punktu 2, jest odcinkiem sporu granicznego. Sporu między stronami będącymi właścicielami działki nr 1989 oraz działek nr 8991, 8787, 1988/2 i części działki nr 1988/1 nie udało się zlikwidować poprzez zawarcie ugody. W trakcie prowadzanego postępowania uczestnicy E. i W. S. oraz J. P. wnieśli zastrzeżenia pod adresem geodety upoważnionego do ustalenia przebiegu granic nieruchomości dotyczące: terminu zawiadomień o rozprawach granicznych, opieszałości postępowania, sposobu pomiaru, wykorzystywania niewłaściwych dokumentów służących za podstawę ustalenia granic, sugerując przy tym, że geodeta działał celowo na ich niekorzyść, był stronniczy, co równoznaczne jest z popełnieniem przestępstwa. Te same zarzuty powtórzone zostały w odwołaniach wniesionych przez E. i W. S. oraz J. P. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i wymieniało przepisy regulujące rozgraniczenie nieruchomości oraz na rodzaje rozstrzygnięć w tych sprawach. Wskazało, że przy ustalaniu granicy jednej nieruchomości z działkami sąsiednimi, w zależności od zaistniałego stanu faktycznego, dla każdego odcinka można wydać odrębne rozstrzygnięcie. Z akt wynika, że granica pomiędzy działką nr 1989 a działką nr 1986 oraz na znacznej części pomiędzy działką nr 1989, a działką nr 1988/1 została ustalona i przyjęta przez zainteresowane strony. W tym zakresie organ I instancji wydał decyzję o rozgraniczeniu z dnia [...] maja 2012 r.[...]. Natomiast na odcinku granicznym oznaczonym na szkicu od punktu 10 przez punkty 1, 4, 5, 3a, 3b, 3c do punktu 2 nie doszło do ustalenia granicy ani do zawarcia ugody, przy czym o natężeniu konfliktu świadczą pisma składane w trakcie postępowania oraz treść odwołań, gdzie zarzuty adresowane są przede wszystkim do geodety. Tymczasem z akt wynika, że prace geodezyjne związane z ustaleniem przebiegu granic przedmiotowych nieruchomości zostały wykonane przez uprawnionego geodetę W. W., który posiada uprawnienia zawodowe. Wskazując na art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 p.g.i.k. Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji dokonał oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości m.in. w oparciu o opinię biegłego geodety z dnia 31 stycznia 2012 r., sporządzoną przez Z. D., a operat techniczny przed włączeniem do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, został również sprawdzony przez PODGiK. W tej sytuacji trudno podważać wiarygodność osób i instytucji uprawnionych do oceny operatu technicznego, co do zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami prawa. Stąd też, skoro nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że odcinek granicy biegnący od punktu 10 do punktu 2, między działką nr 1989, a działkami nr 8787, 1988/2 i części działki nr 1988/1 jest sporny i nie doszło do zawarcia ugody przed geodetą, jak również nie było podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 p.g.i.k., dlatego stosownie do art. 34 ust. 2 tej ustawy, sprawę w tym zakresie należało umorzyć i przekazać z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. W skardze J. P. nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją i zarzuciła przewlekłość prowadzonego postępowania przez wydłużanie czynności przez geodetę, stronniczość geodety i niedokładne wykonywanie przez niego czynności, pominięcie jako dowodu w sprawie dokumentacji dotyczącej podziału działki nr 1988, co ma znaczący wpływ na ostateczne orzeczenie w decyzji, pominięcie przez prowadzący organ wniesionych uwag i zastrzeżeń w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz nieprawidłowe wykonanie pomiarów i niestaranne wyznaczenie punktów od 1 do 6. W uzasadnieniu podała, że orzeczenia organów są krzywdzące i szczegółowo opisała nieprawidłowości dotyczące wykonania pomiarów, kierując zastrzeżenia pod adresem pracy geodety upoważnionego do ustalenia przebiegu granicy. Nadto zarzuciła niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skargę wnieśli również E. S. i W. S., jednakże tut. Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 783/12, skargę tę odrzucił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. I. Stan faktyczny jest następujący: na wniosek J. K. z dnia 1 sierpnia 2011 r. /data wpływu do organu/, Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką nr 1986 J. K. a działkami nr 1986 /własność Z. F./, nr 1988/1 /własność J. P./, nr 1988/2, 8787 /własność E. i W. – małż. S./ oraz nr 8991 /własność Województwa [...]/, wyznaczając do wykonania czynności uprawnionego geodetę, W. W. Geodeta w dniu 23 sierpnia i 26 września 2011 r. wezwał strony do stawiennictwa na dzień 3 listopada 2011 r. Po wykonaniu czynności geodeta sporządził operat techniczny z którego wynikało, że na odcinku sporu granicznego oznaczonego na szkicu granicznym od punktu 10, poprzez punkty 1, 4, 5, 3a, 3b, 3c do punktu 2, granica nie została ustalona. Sporządzona przez geodetę dokumentacja poddana została ocenie przez uprawnionego geodetę Z. D., który pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. poinformował Wójta, że czynności związane z ustaleniem granic zostały wykonane prawidłowo, a dokumenty z ich ustalenia wykonano zgodnie z przepisami /k. 17 akt adm./. O powyższym powiadomiony został Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej /pismo z dnia 3 lutego 2012 r. – k.18 akt j.w./ i sporządzony przez geodetę W. operat techniczny przyjęty został do zasobu kartograficznego i geodezyjnego w dniu 5 marca 2012 r. pod numerem ewidencyjnym [...] /k.67 i nast./. Kolejną czynnością organu było zawiadomienie stron, w trybie art. 10 § 1 k.p.a. /zawiadomienie z 16 marca 2012 r. – k. 68 akt adm./ o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy. W związku z zastrzeżeniami stron /pisma małżonków S. oraz J. P./, geodeta W. W. w piśmie z dnia 20 kwietnia 2012 r. odniósł się do podniesionych zarzutów /k.104 akt jw./. Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności w zakresie istnienia sporu granicznego, Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], orzekł o umorzeniu postępowania i przekazaniu z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu [...] sprawy dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie J., tj. działki ewidencyjnej nr 1989 – stanowiącej własność J. K., z działkami nr 1988/1 – własność J. P., nr 1988/2, 8787 – własność E. i W. S. oraz z działką nr 8991 – własność Województwa [...] (droga wojewódzka), na odcinku sporu granicznego oznaczonego na szkicu granicznym od punktu 10, poprzez punkty 1, 4, 5, 3a, 3b, 3c do punktu 2. Na skutek odwołań J. P. oraz E. S. i W. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi J. P. II. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanową przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 , poz. 1287 ze zm.), w szczególności art. 34 ust. 1 który stwierdza, że jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). W takim przypadku organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi /ust. 2/. Jeśli chodzi natomiast o decyzję, o której mowa w art. 33 ust. 1, to wydanie jej jest możliwe tylko w przypadku, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Dodać też należy, że wydanie tej decyzji poprzedza dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami /w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia/ oraz włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego /art. 33 ust. 2/. Natomiast stronie niezadowolonej z decyzyjnego ustalenia przebiegu granicy przysługuje, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, prawo do żądania przekazania sprawy sądowi. III. Przedstawiony na wstepie stan faktyczny, w istocie bezsporny, w powiązaniu ze wskazanymi powyżej przepisami pozwala stwierdzić, że organy prawidłowo umorzyły postępowania rozgraniczeniowe na odcinku, wg oznaczenia na szkicu granicznym, od punktu 10, poprzez punkty 1, 4, 5, 3a, 3b, 3c do punktu 2. Nie ulega bowiem żadnych wątpliwości, że na tym odcinku właściciele sąsiednich działek w odmienny sposób wskazali przebieg granicy /vide: szkic graniczny i opis przebiegu granicy – k. 30-31 akt adm./. Rozbieżności te zostały przez geodetę zaznaczone na szkicu i opisane. Odmienny przebieg okazanej przez J. K. oraz J. P. i małżonków S. granicy, nie pozwolił stronom na zawarcie ugody. Ponieważ zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nie mogło nastąpić na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, dlatego przy braku przesłanek do decyzyjnego rozgraniczenia, a nadto kierując się zastrzeżeniami zgłoszonymi na piśmie przez J. P. i małżonków S. co do wykonanych przez geodetę W. czynności rozgraniczeniowych, zasadnie organy orzekły o umorzeniu postępowania. Nie wystąpiła bowiem żadna z przesłanek do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 33 ust. 1 p.g.i.k. W konsekwencji umorzenia postępowania, sprawa rozgraniczenia na spornym odcinku będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd powszechny. IV. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a./, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w sposób wyżej wskazany stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Z tych względów skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło