II SA/Rz 783/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-11-05
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca podstemplowanie i umocnienie słupów i dyli ogrodzenia, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, jeśli ogrodzenie stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia lub bezpieczeństwa mienia, a sposób wykonania zabezpieczenia budzi wątpliwości skarżących?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zgodna z prawem. Ogrodzenie, ze względu na zły stan techniczny, stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia i bezpieczeństwa mienia, co uzasadnia zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym ocena techniczna, wystarczająco dokumentuje stan faktyczny, a sposób wykonania zabezpieczenia, poprzez podstemplowanie z obu stron, ma na celu zapobieżenie przewróceniu się ogrodzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującej wykonanie podstemplowania i umocnienia słupów i dyli ogrodzenia, które znajdowało się w złym stanie technicznym i zagrażało bezpieczeństwu. Skarżący, D. i S.M., kwestionowali prawidłowość nałożonego obowiązku, zarzucając m.in. niejasność decyzji i błędne ustalenie stanu faktycznego, wskazując, że ogrodzenie przechyla się w przeciwnym kierunku niż wskazywano w decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję WINB za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r.nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania podstemplowania i umocnienia słupów i dyli ogrodzenia -skargę oddala-
Przedmiotem skargi D.M. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) wydana w przedmiocie nakazu wykonania podstemplowania i umocnienia słupów i dyli ogrodzenia z dnia [...] maja 2019 r., o nr [...].
WINB w zaskarżonej do Sądu decyzji kierował się następującymi okolicznościami prawnymi i faktycznymi. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (dalej PINB) nakazał:
1) N.K. zam. [...] wykonać podstemplowanie słupów i dyli ogrodzenia usytuowanego w południowej części działek nr 1236/10 i 1235/6 zlokalizowanych przy ul. [...] w [...], z wyłączeniem słupów pomiędzy przęsłami nr 4 i 5, 5 i 6, 6 i 7, 7 i 8, 8 i 9, oraz 9 i 10 (kolejność liczona od strony działki nr 1236/8), w sposób zabezpieczający w/w ogrodzenie przed przewróceniem się, w terminie do dnia 30 czerwca 2019 r.
2) D. i S.M. zam. [...] wykonać podstemplowanie słupów i dyli ogrodzenia usytuowanego w północnej części działki nr 1235/2 zlokalizowanej przy ul. [...] w [...], w sposób zabezpieczający w/w ogrodzenie przed przewróceniem się, w terminie do dnia 30 czerwca 2019r.
Jednocześnie decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tej decyzji PINB wskazał, iż na w/w działkach zlokalizowanych przy ul. [...] w [...]wykonane jest ogrodzenie, które składa się z 12 przęseł. W skład ogrodzenia wchodzą słupy betonowe, pomiędzy którymi wykonane jest wypełnienie z płyt betonowych (dyli). D.M. poinformowała, iż stan techniczny ogrodzenia uległ pogorszeniu po dokonaniu podstemplowania. W dniu 9 listopada 2018 r. przedłożona została przez N.K. uzupełniona ocena techniczna dotycząca stanu technicznego ogrodzenia, zgodnie z którą ogrodzenie w obecnym stanie technicznym stanowi realne zagrożenie dla życia, zdrowia i bezpieczeństwa mienia. Dalsze przechylanie się ogrodzenia może doprowadzić do przygniecenia znajdujących się w pobliżu ludzi. Autor oceny technicznej zaleca dokonanie rozbiórki ogrodzenia, jego ponowne wykonanie z wymianą popękanych elementów na nowe, natomiast do czasu rozbiórki zaleca wykonanie zabezpieczenia ogrodzenia przed dalszym przechylaniem się. Zgodnie z oceną techniczną należy wykonać podstemplowanie zastrzałów słupów i dyli, w szczególności pomiędzy przęsłami o numerach od 4 do 11.
PINB przeprowadził analizę zebranego materiału dowodowego i ustalił, że część słupów ogrodzenia jest przechylona w kierunku działek o nr 1235/6 i 1236/10. W części dolnych płyt ogrodzenia stanowiących przęsło stwierdzono zarysowania oraz widoczne wybrzuszenie, część słupów ogrodzenia została podparta stemplami. Prawidłowość wykonania stemplowania została potwierdzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. W toku postępowania nie zostało przedłożone żadne inne opracowanie dotyczące przedmiotowego ogrodzenia, które mogłoby podważyć ustalenia dokonane przez autora oceny technicznej. Państwo M. nie posiadają żadnych dokumentów określających stan techniczny ogrodzenia, zaś samo stwierdzenie D.M., że stan techniczny ogrodzenia jest dobry jest niewystarczające. Ogrodzenie usytuowane w południowej części działek 1236/10 i 1235/6 oraz północnej części działki nr 1235/2, w obr. [...], ze względu na swój stan techniczny może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia. Ogrodzenie zlokalizowane jest w części na działkach nr 1236/10 i 1235/6 stanowiących własność N.K. oraz w części na działce 1235/2 stanowiącej własność D. i S.M. W związku z powyższym nakazano podstemplowanie ogrodzenia w sposób zabezpieczający przed przewróceniem się. Nakaz obejmuje wszystkie słupy ogrodzenia, które nie zostały podstemplowane.
Odwołanie od opisanej powyżej decyzji Organ I instancji złożyła N.K. oraz D.M., które zarzuciły PINB naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy – Prawo budowalne.
WINB w wyniku rozpatrzenia tych odwołań zaskarżoną do Sądu decyzją uchylił decyzję PINB w całości i jednocześnie nakazał:
1) N.K. zam. [...] wykonać podstemplowanie i umocnienie slupów i dyli ogrodzenia, od strony działek własnych nr 1236/10 i 1235/6, zlokalizowanych przy ul. [...] w [...], z wyłączeniem słupów pomiędzy przęsłami nr 4 i 5, 5 i 6, 6 i 7, 7 i 8, 8 i 9, oraz 9 i 10 (kolejność liczona od strony działki nr 1236/8), w sposób zabezpieczający w/w ogrodzenie przed przewróceniem się, w terminie do dnia 30 czerwca 2019 r.
2) D. i S.M. zam. [...] wykonać podstemplowanie i umocnienie słupów i dyli ogrodzenia, od strony działek własnych nr 1235/2 i 1236/4 zlokalizowanych przy ul. [...] w [...], w sposób zabezpieczający w/w ogrodzenie przed przewróceniem się, w terminie do dnia 30 czerwca 2019 r.
W uzasadnieniu opisanego rozstrzygnięcia podkreślono, że właściciel lub zarządca obiektu ma obowiązek utrzymania i użytkowania tego obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz winien go utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Podstawą materialnoprawną decyzji PINB był art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.P.b. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowe ogrodzenie wykonane z elementów betonowych jest w nieodpowiednim stanie technicznym i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia. Nieprawidłowości w stanie technicznym ogrodzenia stwierdzone przez PINB w trakcie przeprowadzonych w terenie oględzin mają swoje odzwierciedlenie w ocenie technicznej sporządzonej przez osobą legitymującą się uprawnieniami budowlanymi, z której wynika, że ogrodzenie jest częściowo znacznie odchylone od pionu w granicach od 3 do 7 cm. Autor oceny technicznej stwierdził m.in., że zagłębienie w gruncie słupów ogrodzenia nie zapewnia posadowienia poniżej strefy przemarzania, przez co warunki atmosferyczne mają duży wpływ na stan techniczny ogrodzenia. Ogrodzenie wykonane zostało nieprawidłowo i dodatkowo obciążone jest poziomem gruntu z jednej strony. Autor oceny technicznej zalecił podstemplowanie wszystkich słupów i dyli w sposób zabezpieczający ogrodzenie przed przewróceniem się. Organ I instancji uwzględnił, że część słupów została już podparta, dlatego nakaz obejmuje wszystkie dyle i słupy ogrodzenia, które nie zostały podstemplowane. Jednocześnie nie można jednoznacznie stwierdzić, kto wybudował przedmiotowe ogrodzenie, a ponieważ rozgranicza ono nieruchomości będące własnością N.K. oraz D. i S.M., to obowiązek zabezpieczenia ogrodzenia przed przewróceniem się nałożono na ww. właścicieli od strony własnych działek. Organ podzielił stanowisko PINB, że istnieje konieczność wykonania wyżej wymienionych robót, ponieważ dalsze przechylenie się ogrodzenia może doprowadzić do przygniecenia znajdujących się w pobliżu ludzi. Z sentencji decyzji organu nadzoru budowlanego musi jednoznacznie wynikać, jaki obowiązek i w jakim zakresie zobowiązany powinien wykonać. Ponieważ w sentencji zaskarżonej decyzji Organ I instancji nie sprecyzował dokładnie, od której strony ogrodzenia każda ze stron postępowania winna go podstemplować i umocnić w sposób zabezpieczający przed przewróceniem się, należało dokonać reformacji zaskarżonej decyzji w takim zakresie.
WINB, odnosząc się do argumentów odwołań stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 u.P.b. organ zażądał od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania utrzymaniem i użytkowaniem tegoż obiektu. Tym samym, PINB miał prawo na podstawie tej regulacji wezwać N.K. o udokumentowanie, że stan techniczny ogrodzenia powoduje zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Zgodnie z treścią jej wniosku skierowanego do Organu o wszczęcie postępowania w sprawie stanu technicznego ogrodzenia Organ I instancji w wezwaniu z dnia 3 sierpnia 2018 r. nie powołał się na art. 81c ust. 2 u.P.b. lecz na art. 81c ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw, aby podważać stanowiska autora przedłożonej oceny technicznej. Przepis art. 66 ust. 1 u.P.b. dotyczy utrzymania obiektów budowlanych w tym urządzeń z nimi związanych w należytym stanie technicznym. Przepis art. 66 u.P.b. nie przewiduje w opisanej sytuacji sankcji w postaci nakazania rozbiórki obiektu budowlanego bądź jego części. Gdyby niniejsza decyzja nie została wykonana przez zobowiązanych w terminie, to jej wykonanie podlegać będzie egzekucji administracyjnej. Podkreślono także, że niniejsza decyzja nie uniemożliwia dokonania przez zobowiązanych rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Usuwanie skutków naruszenia prawa własności nie może odbywać w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy u.P.b.
Skargę do WSA na opisaną wyżej decyzję WINB wnieśli S. oraz D.M. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. poprzez sformułowanie niejasnego i niejednoznacznego rozstrzygnięcia decyzji, uniemożliwiającego zastosowanie się do niej, a także uzasadnienia decyzji, gdyż nie jest możliwe ustalenie, w jaki sposób należy zrealizować nałożony decyzją obowiązek podstemplowania ogrodzenia od strony działek nr 1235/2 i 1236/4, skoro według ustaleń decyzji ogrodzenie przechyla się w przeciwnym kierunku, tj. w stronę działek nr 1236/10 oraz 1235/6;
2) art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 81 c ust. 1, 2 i 3 u.P.b. w zw. z art. 123 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 124 § 1 i 2 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że obiekt budowlany w postaci ogrodzenia usytuowanego na działce 1236/10 i 1235/6 oraz 1235/2, jest w nieodpowiednim stanie technicznym, zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, podczas gdy ustalenie to jest efektem wadliwego:
- nałożenia na stronę postępowania, na etapie sprzed wydania w niniejszej sprawie uchylonej decyzji z dnia [...] listopada 2018 r., obowiązku o którym mowa w art. 81 c ust. 2 u.P.b. w formie wezwania, powołując się błędnie na treść art. 81c ust. 1 u.P.b. i uchybiając przy tym formie postanowienia, zastrzeżonej dla tego typu czynności,
- nałożenia jak wyżej, obowiązku sporządzenia ekspertyzy w sposób dowolny, w sytuacji braku ustalenia przez Organ jakichkolwiek okoliczności faktycznych i nieskorzystania z jakichkolwiek dostępnych środków dowodowych,
- nie usunięcia i nie odniesienia się do powyższych braków postępowania poprzedzającego wydanie wcześniejszej decyzji w sprawie, tj. z dnia [...] listopada 2018 r., również w niniejszym postępowaniu, skutkujących wydaniem zaskarżonej decyzji;
3) art. 126 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, spowodowane uwzględnieniem ekspertyz technicznych L.H., co skutkowało błędnym ustaleniem stanu zagrożenia przewróceniem się przedmiotowego ogrodzenia oraz stwierdzeniem przechylania się ogrodzenia w kierunku nieruchomości N.K., a pomimo tego nakazanie jego podstemplowania od strony nieruchomości Skarżących.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie jej pkt 2 oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto przytoczone wyżej zarzuty. Zdaniem Skarżących Organ I instancji nie wskazał konkretnych norm techniczno-budowlanych, które miały zostać naruszone. W dalszym ciągu nie udokumentowano stwierdzonych nieprawidłowości. Skarżący podtrzymali również zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu od pierwszej wydanej w sprawie decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. Końcowo podnieśli, że stan techniczny przedmiotowego ogrodzenia nie powoduje żadnego niebezpieczeństwa, zaś Organ I instancji sam przyznał, że na podstawie dokonanych oględzin nie jest w stanie określić stanu zagrożenia dla mienia i ludzi spowodowanego stwierdzonym przechyleniem ogrodzenia.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2019 r. WSA odrzucił skargę S.M., ze względu na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona w całości.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem swej skargi, Strona skarżąca uczyniła pkt 2 decyzji WINB wydanej w sprawie nakazu podstemplowania słupów i dyli ogrodzenia. Celem wydanego przez Organ Inspekcji Nadzoru Budowlanego nakazu jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym, ze względu na stwierdzenie, że jest on w nieodpowiednim stanie technicznym i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.
Wbrew twierdzeniom skargi, zebrany w sprawie materiał dowodowy należycie dokumentuje stan faktyczny sprawy, dzięki czemu mógł stanowić podstawę sądowej kontroli wydanego rozstrzygnięcia. Nie wymagał też od Sądu uzupełniania na zasadzie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Zaskarżona decyzja opiera się m.in. na art. 61 u.P.b. Otóż w myśl tego artykułu, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
W art. 66 ust. 1 u.P.b. wskazano zaś sytuację gdy Organ nadzoru budowalnego będzie uprawniony do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym jak również decyzji o zakazie użytkowania obiektu. Otóż w przypadku ustalenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4)powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, iż powołany przepis u.P.b. ma zastosowanie do ogrodzeń, pomimo że jest w nim mowa wyłącznie o obiektach budowlanych, a więc nie o urządzeniach budowlanych, którym ogrodzenie z całą pewnością jest. W analizowanym przypadku ogrodzenie zapewnia bowiem możliwość użytkowania m.in. budynków mieszkalnych znajdujących się na sąsiadujących ze sobą działkach. Dlatego stanowi ono nierozerwalną część tych obiektów budowlanych, co z kolei świadczy o konieczności rozpatrywania jego stanu technicznego w kontekście normy art. 61 pkt 1 i 2 oraz art. 66 ust. 1 u.P.b. Jak trafnie zauważa NSA w wyroku z dnia 23 października 2019 r., o sygn. II OSK 2900/17, LEX, niezależnie od tego, czy ogrodzenie jest budowane jako część obiektu budowlanego, czy też jako odrębny obiekt budowlany, mieści się zawsze w definicji obiektu budowlanego lub jego części.
W toku zakończonego postępowania Organy nadzoru budowlanego korzystały także z uprawnień przewidzianych dla nich w art. 81c u.P.b. W świetle art. 81c u.P.b. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:
1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
2) świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi.
Organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 81c ust. 1 u.P.b. samodzielnie decyduje o konieczności żądania określonych informacji i udostępnienia dokumentów. Ich katalog nie został przez ustawodawcę ograniczony rodzajowo, co oznacza że złożone przez stronę dowody podlegają ocenie według reguł określonych w K.p.a. Informacji i dokumentów, o których mowa w powołanym przepisie, można bowiem żądać zarówno wtedy, gdy prowadzone jest postępowanie administracyjne, jak i niezależnie od takiego postępowania (por. Kostka Zdzisław. Art. 81(c). W: Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III. Wolters Kluwer, 2016.). Otwarty katalog dokumentów o jakich mowa w art. 81c ust. 1 u.P.b., pozwala stronie na przedłożenie Organowi oceny technicznej obiektu budowlanego, przedstawiającej aktualny stan techniczny tego obiektu. Jej treść będzie weryfikowana według reguł wyznaczonych w art. 80 K.p.a.
W toku postępowania na żadnym z jego etapów nie był stosowany art. 81c ust. 2 u.P.b., który stanowi: Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, iż art. 81c ust. 2, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany (zob. M. Wincenciak, Art. 81(c). W: Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III. Wolters Kluwer Polska, 2018 r., por. wyrok NSA z 22 maja 2013 r., II OSK 192/12, CBOSA).
Skarżący zarzucają decyzji Organu odwoławczego naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 i 6 K.p.a. poprzez sformułowanie niejasnego rozstrzygnięcia decyzji uniemożliwiającego zastosowanie się do niej. Wobec tego należy przypomnieć, iż Organ odwoławczy zreformował decyzję PINB w pkt 2 nakazując Skarżącej wykonać podstemplowanie i umocnienie słupów i dyli ogrodzenia od strony działek o nr 1235/2 i 1236/4 przy ul. [...] w [...] w sposób zabezpieczający to ogrodzenie przed przewróceniem się w terminie do 30 czerwca 2019 r. Zdaniem skarżącej strony nie sposób honorować nałożonego obowiązku, bowiem umieszczenie stempli od strony działek skarżących, które będą dotykać ogrodzenia przechylającego się w stronę nieruchomości opisanych w pkt 1 decyzji, nie będzie podtrzymywało ogrodzenia, a wręcz przeciwnie spowoduje jeszcze większe przechylenie. Brak konkretnego opisu zabezpieczenia ogrodzenia od strony nieruchomości skarżących służącego zapobieżeniu przewrócenia się ogrodzenia świadczy o bezpodstawności i niemożności uzasadnienia postemplowania ogrodzenia w opisany sposób.
Należy zgodzić się, iż niejasności w zakresie treści wydanego nakazu, były przyczyną kasatoryjnej decyzji WINB z dnia [...] stycznia 2019 r. W decyzji tej WINB stwierdził, iż nie jest zrozumiałe, dlaczego Organ I instancji zaleca podstemplowanie ogrodzenia w sposób zabezpieczający przed przewróceniem, skoro jak wynika z uzasadnienia przechyla się ono na stronę nieruchomości na ul. [...]. Nie jest zrozumiałe czy adresaci mają wykonać podstemplowanie ogrodzenia usytuowanego na działce będącej ich własnością od strony działki własnej czy też od strony działki sąsiedniej. Kolejna decyzja Organu odwoławczego poprzez zreformowanie decyzji PINB wyjaśnia wcześniej dostrzeżone nieprawidłowości jednoznacznie wskazując, iż podstemplowanie i umocnienie słupów oraz dyli ma także nastąpić od strony działek własnych D.M. i S.M. a nie tylko od strony przeciwnej, tj. od strony działki należącej do N.K.
Sąd nie dostrzega nieprawidłowości, o jakich pisze pełnomocnik skarżących. Ogrodzenie znajduje się w złym stanie technicznym, co wystarczająco jasno wykazało postępowanie wyjaśniające. Wobec tego nie jest wykluczone, że może ono przechylać się także w stronę nieruchomości strony skarżącej. Nie ulega wątpliwości, iż postemplowanie słupów oraz dyli ogrodzenia nie powinno mieć na celu dalszego utrzymywania aktualnego stanu (jak sugerowałaby to argumentacja skargi), jakim jest nachylenie ogrodzenia w kierunku działek należących do N.K. Urzeczywistnienie obowiązku podstemplowania ma zabezpieczać ogrodzenie także przed przechyleniem się w stronę działek strony skarżącej, co wynika z sentencji decyzji, w której użyto również sformułowania: umocnienie słupów i dyli ogrodzenia. Czynność podstemplowania wykonana z obu stron ogrodzenia ma zabezpieczać przed przewróceniem się ze szkodą dla właścicieli sąsiadujących ze sobą działek. Dlatego określone w decyzji zabezpieczenie ogrodzenia poprzez podstemplowanie od strony nieruchomości skarżących nie stanowi zagrożenia, o jakim pisze się w skardze, oczywiście o ile prace te zostaną wykonane zgodnie z techniką budowlaną. Jest to kwestia właściwej interpretacji zapisów wydanego nakazu, a nie nadinteretacji służącej wyłącznie jego podważaniu. Reasumując, decyzja WINB nadaje się do wykonania w sposób w niej określony, w celu realizacji treści tych przepisów u.P.b., które nakazują właścicielowi obiektu budowlanego utrzymywanie go w należytym stanie technicznym, nie zagrażającym zarówno posiadaczowi urządzenia jak również osobom postronnym – art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.P.b.
Organy obu instancji w sposób dostateczny dla potrzeb konkretyzacji przepisów prawa materialnego wykazały, iż przedmiotowe ogrodzenie w obecnym stanie technicznym stanowi realne zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia. Ocena techniczna została dostarczona na wezwanie PINB oparte na treści art. 81c ust. 1 pkt 1 u.P.b., nie zaś jak błędnie twierdzi strona skarżąca na podstawie art. 81c ust. 2 tej ustawy. W treści wezwania z dnia 3 sierpnia 2018 r., PINB nie nakładał na N.K. obowiązku dostarczenia oceny technicznej czy też ekspertyzy technicznej. Według dokładnej treści tego wezwania Organ jedynie wezwał w/w na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 u.P.b., do udokumentowania, że stan techniczny ogrodzenia powoduje zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, wskazując przykładowo na takie dokumenty jak ekspertyza techniczna, ocena techniczna czy protokół kontroli okresowej stanu technicznego sporządzony przez osoby uprawnione. Zatem Organ pierwszej instancji nie był zobligowany do wydawania postanowienia, o jakim mowa w art. 81c ust. 2 u.P.b. Należy bowiem odróżnić nałożenie obowiązku przedłożenia oceny czy ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego obiektu budowlanego od żądania przedłożenia określonych informacji bądź udostępnienia dokumentów związanych z użytkowaniem i utrzymaniem obiektu budowlanego. Takim dokumentem jest niewątpliwie dokument złożony przez stroną postępowania w postaci oceny technicznej.
Zdaniem Sądu nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów postępowania wyjaśniającego, bowiem Organy obu instancji wykorzystały wszechstronnie zebrany materiał dowodowy, w tym sporządzoną przez Osobę o potwierdzonych uprawnieniach budowlanych ocenę techniczną oraz jej uzupełnienie, która przekonująco wykazała podstawy do zastosowania w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.P.b. W jej treści w opisie stanu istniejącego stwierdzono m.in., iż ogrodzenie jest częściowo znacznie odchylone od pionu w granicach od 3 do 7 cm, część dolnych dyli przemysłowych jest popękana i wybrzuszona w stronę działki N.K., dyle w poszczególnych przęsłach nie zachowują płaszczyzny w pionie i są przemieszczone względem siebie. Ogrodzenie zostało wykonane nieprawidłowo i dodatkowo jest obciążone naporem gruntu z jednej strony zaś ich zagłębienie w gruncie nie zapewnia posadowienia poniżej strefy przemarzania powodując, że warunki atmosferyczne mają wpływ na zły stan techniczny urządzenia. Negatywna ocena wynikająca z tego dokumentu jest zbieżna z opisem przedstawionym w protokole z oględzin stanu technicznego ogrodzenia z dnia 10 października 2018 r. W toku oględzin PINB ustalił m.in.: pochylenie słupków nr 4 i 5, 5 i 6, 6 i 7 pomiędzy przęsłami, wybrzuszenie części dolnych płyt betonowych, szczeliny w przęśle, widoczne ukośne zarysowania, a także słabe osadzenie przęsła we wpustach słupka.
Sąd, zapoznając się z tą oceną techniczną dotyczącą stanu ogrodzenia stwierdza, że dokument ten mógł być wykorzystany jako dowód w sprawie zaś wyrażone w nim wnioski i zalecenia znajdują potwierdzenie w innych zebranych przez organ dowodach w tym w treści protokołu oględzin przedmiotowego ogrodzenia sporządzonego przez pracowników PINB. Strony skarżące w toku postępowania nie zaoferowały takich dowodów, które mogłyby podważyć ustalenia wynikające z wyżej wymienionej oceny.
Z tych przyczyn decyzja Organu I instancji jak i zaskarżona decyzja WINB, są aktami legalnymi zarówno pod względem procesowym jak i materialnoprawnym. Dlatego też powinny pozostać w obrocie prawnym, gdyż odpowiadają zasadzie legalizmu. Sąd, działając z urzędu nie dopatrzył się w działaniach Organów jakichkolwiek naruszeń prawa, które uzasadniałyby skorzystanie z kompetencji kasacyjnych na zasadzie 134 § 1 p.p.s.a.
Tak przedstawione motywy uzasadniały oddalenie skargi w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło