II SA/Rz 784/07

WyrokWSA w Rzeszowie2008-03-05

Skład orzekający: Ryszard Bryk, Stanisław Śliwa, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz służby celnej, który nie podjął aktywnego działania w celu pomocy innemu funkcjonariuszowi podczas odprawy celnej, naruszył obowiązki służbowe, jeśli nie miał obowiązku sprawowania nadzoru nad jego pracą i nie wiedział o jego krótkim stażu służby?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, stwierdzając, że skarżący nie naruszył obowiązków służbowych. Kluczowe było ustalenie, że skarżący nie miał obowiązku sprawowania nadzoru nad pracą młodszego funkcjonariusza, nie wiedział o jego krótkim stażu służby, a jego zachowanie nie nosiło znamion winy umyślnej ani nieumyślnej w kontekście powierzonych mu zadań. Zastosowano zasadę in dubio pro reo.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz służby celnej, został ukarany dyscyplinarnie za niepodjęcie skutecznych działań mających na celu pomoc młodszemu funkcjonariuszowi podczas odprawy celnej samochodu, w którym wykryto przemyt. Skarżący twierdził, że nie miał obowiązku pomocy, nie wiedział o krótkim stażu pracy kolegi i nie był bezpośrednio zaangażowany w odprawę. Organ odwoławczy utrzymał karę w mocy, uznając, że skarżący naruszył obowiązki służbowe i zasady etyki. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na orzeczenie dyscyplinarne.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego. Stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B. C. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej I. uchyla zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne i utrzymane nim w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego B. C. kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 784/07 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi B.C. jest orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...]r., Nr[...], wydane przez Zastępcę Izby Celnej J.Z., utrzymujące w mocy orzeczenie dyscyplinarne I instancji, wydane w dniu [...]r., Nr [...] przez Zastępcę Naczelnika Urzędu Celnego J.K., wymierzające B.C. karę dyscyplinarną upomnienia. W podstawie zaskarżonego orzeczenia powołano art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 79 ustawy z dnia 24.07.1999 r., o Służbie Celnej /tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641, z późn. zm./, a także powołano się na § 38 ust. 1 i 5 decyzji Nr [...] Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. w sprawie nadania Regulaminu Organizacyjnego Izbie Celnej. W uzasadnieniu podano, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wydano w dniu [...]r. orzeczenie dyscyplinarne, w którym uznano B.C. za winnego tego, że naruszył obowiązki służbowe funkcjonariusza celnego określone w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej przez nieudzielanie J.L. pomocy w zakresie odprawy samochodu marki Mercedes Vito o numerze rejestracyjnym [...], w którym dokonano przemytu 43 sztuk futer, co naraziło Skarb Państwa na uszczuplenie należności celnych oraz podatkowych i za to, na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej wymierzono karę dyscyplinarną upomnienia. B.C. w odwołaniu zakwestionował przytoczone orzeczenie i zarzucił, że nie wykazano, aby wiedział o krótkim stażu służby J.L., a także nie udowodniono, że faktycznie w czasie zdarzenia pełnił obowiązki opiekuna J.L., oraz że o pełnieniu takiej funkcji został w sposób wyraźny poinformowany. Nie zgadza się również z tym, że jego zachowanie i sposób udzielenia porady J.L. godzi w zasady etyki funkcjonariusza służby celnej. W konkluzji stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniono wybiórczo, tendencyjnie i nieobiektywnie i naruszona została zasad domniemania niewinności. Organ odwoławczy odnosząc się do tych zarzutów stwierdził, że kwestie ustanowienia obwinionego opiekunem J.L., poinformowania go o tym, oraz że wiedział o krótkim stażu pracy J.L., w ogóle nie były brane pod uwagę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, zatem zarzut naruszenia zasady domniemania niewinności nie jest zasadny. Poza tym zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, że obwiniony nakłaniał podróżnych do wręczenia J.L. korzyści majątkowej w postaci alkoholu. Tych okoliczności jako nie udowodnionych nie brano pod uwagę. Organ oparł się wyłącznie na okolicznościach, które nie budziły żadnych wątpliwości, a dotyczyły sposobu udzielenia pomocy innemu funkcjonariuszowi, tj. J.L. W tym tylko zakresie zachowanie obwinionego zostało ocenione przez pryzmat przepisów prawa określających obowiązki funkcjonariuszy celnych oraz Kodeksu etyki funkcjonariusza służby celnej. Z przeprowadzonej analizy wynika, że obwiniony swą postawą i zaangażowaniem w prawidłowe rozwiązanie przedstawionego mu problemu naruszył art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz zasady etyki funkcjonariusza celnego wyrażone w Kodeksie etyki. Powołany przepis ustawy o Służbie Celnej stanowi, że funkcjonariusz celny jest obowiązany rzetelnie i bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania. Według zaś Kodeksu etyki, to relacje służbowe oparte są na współodpowiedzialności, współpracy, równoprawności, koleżeństwie, wzajemnym szacunku oraz pomocy i dzieleniu się doświadczeniem i wiedzą. Z zeznań J.L. oraz z wyjaśnień obwinionego, złożonych w toku postępowania dyscyplinarnego, wynika że obwiniony, po przedstawieniu mu przez J.L. wątpliwości co do odprawy w/w pojazdu, ograniczył się jedynie do krótkiego stwierdzenia, iż pojazd należy zawrócić, a następnie powiedział, iż ostateczna decyzja w tym przedmiocie należy do pytającego. Taka postawa, zdaniem organu, narusza powołane wyżej przepisy, obwiniony zbagatelizował odprawę celną, sprawę podjęcia decyzji pozostawił J.L., co świadczy o braku zainteresowania, iż odprawa ta faktycznie zostanie przeprowadzona w sposób prawidłowy. Takie zachowanie nosi znamiona braku koleżeństwa, niechęci współpracy z innymi funkcjonariuszami celnymi i wykazuje na brak poczucia współodpowiedzialności za pracę wykonywaną przez służbę celną. Udzielenie dwuznacznej odpowiedzi J.L. w opisanej sytuacji, nie można potraktować jako chęć pomocy i podzielenia się wiedzą oraz doświadczeniem zawodowym. Jest to przejaw ignorancji, braku identyfikacji ze służbą oraz nierzetelności obwinionego jako funkcjonariusza celnego. Z tego względu organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej, skarżący B.C. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego i orzeczenia wydanego w I instancji i podniósł n/w zarzuty: 1) błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że miał obowiązek pomocy w pracy J.L., gdy w rzeczywistości takiego obowiązku nie miał, zatem nie naruszył żadnych zasad etycznych, moralnych i innych, 2) naruszenie konstytucyjnej i kodeksowej zasady domniemania niewinności /art. 5 § 1 k.p.k./ przez przyjęcie, iż dopuścił się naruszenia zasad etycznych, tzn. braku koleżeństwa i pomocy drugiemu funkcjonariuszowi, jak i zasad o których mówi art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej podczas gdy brak jest na to przekonywujących dowodów, a poza tym zasady etyki, aczkolwiek słuszne nie mogą stanowić podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej, 3) naruszenie art. 410 k.p.k. przez zupełne pominięcie przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia wielu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a to, iż: - nigdy nie był karany za brak koleżeńskości, czy też pomocy komukolwiek, a w takim przypadku nie można mu postawić zarzutu skoro jestem i byłem przez kolegów lubiany i nigdy nikt dotychczas nie skarżył się na mnie. Prokuratura Rejonowa umorzyła śledztwo p-ko J.L., zaś ze zgromadzonego tam materiału wynika, że w sposób nieprawidłowy był skonstruowany nadzór w dniu [...]r. nad czynnościami J.L., zatem dlaczego skarżący ma za to odpowiadać, 4) naruszenie art. 366 § 1 k.p.k. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie na czym miałaby polegać pomoc skarżącego w danym przypadku, skoro skarżący w pierwszej kolejności sugerował zawrócić pojazd na Ukrainę, zaś dopiero w dalszej części pozostawił ostateczną decyzję J.L. Rozwijając te zarzuty, najprzód przytoczył, że został uznany za winnego tego, że w dniu 28.11.2006 r., około godziny 2300 będąc odpowiedzialnym wspólnie z J.L. za odprawy na pasie przewozowym nr 2 i 3 w Oddziale Celnym, nie podjął skutecznych działań mających na celu pomoc młodszemu kontrolerowi celnemu J.L. w służbie przygotowawczej we właściwym sposobie przeprowadzenia odprawy celnej samochodu marki Mercedes Vito nr rej.[...], w którym dokonano przemytu 43 sztuk futer, a swoją bierną postawą pośrednio przyczynił się do narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie należności celnych i podatkowych, czym dopuścił się naruszenia obowiązków służbowych wynikających z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej zobowiązujących funkcjonariusza celnego m. innymi do rzetelnego i bezstronnego, sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań i za to wymierzono mu karę dyscyplinarną w formie upomnienia. Zdaniem skarżącego zaskarżone orzeczenie jest niesłuszne. W dniu [...]r. rzeczywiście pełnił służbę z J.L. J.L. dokonywał kontroli samochodu marki Mercedes Vito i w toku tej kontroli podszedł do skarżącego celem skonsultowania problemu związanego z kontrolą. Skarżący w pierwszej kolejności zaproponował J.L., aby zawrócił kontrolowany samochód za granicę, zaś później poinformował w/w, że powinien on sam zdecydować o dalszym przebiegu odprawy. J.L. nie prosił go o pomoc, a w szczególności o pomoc w przeszukaniu samochodu, a jedynie chciał skonsultować ze skarżącym wynikły problem. Skarżący nie miał obowiązku dokonywania kontroli tego samochodu, bo nie zajmował się ta kontrolą. Poza tym ewentualna ingerencja skarżącego mogłaby być odebrana przez J.L., że skarżący kwestionuje jego kwalifikacje. Regułą jest dokonywanie kontroli samodzielnie. Gdyby J.L prosił go o udzielenie takiej pomocy, to takiej pomocy by mu udzielił. Nie był odpowiedzialny wspólnie z J.L. za dokonywanie kontroli, każdy ponosił odpowiedzialność jedynie za kontrolę własną. J.L. pracował sam na pasach 2 i 3 w godzinach 2030-2230, co utwierdziło go w przekonaniu, iż jest doświadczonym funkcjonariuszem. Nie miał żadnych podstaw do sądzenia, iż może on coś zrobić w sposób nieprawidłowy. Nie było żadnego sygnału, iż może dojść do nieprawidłowości, a w szczególności do przemytu. Z akt Prokuratury Rejonowej wynika, iż został źle zorganizowany nadzór nad czynnościami w/w, gdyż kierownik zmiany, nie polecił żadnemu z funkcjonariuszy starszych stażem na czas pełnienia służby nadzorować działania J.L., zatem nie wie na jakiej podstawie skarżący miałby ponosić za to odpowiedzialność. W takiej sytuacji została naruszona również zasada domniemania niewinności. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnił, że skarżący posiada 9-letni staże służby, zatem mając większe doświadczenie mógł zapobiec przemytowi futer. Wyjaśnienie skarżącego, że J.L. nie prosił go o pomoc w przeszukaniu samochodu, zatem skarżący nie chciał wkraczać w jego kompetencje, nie są wystarczające, bowiem bezwzględnym obowiązkiem funkcjonariusza celnego jest rzetelne i bezstronne, sprawne i terminowe wykonywanie obowiązków służbowych. Skarżący nie mógł zignorować kontroli wykonywanej przez J.L. w sytuacji, kiedy znał jej przebieg, bo wynikało to z relacji w/w. Skarżący zarzucił, że organ nie wyjaśnił, na czym powinna polegać jego pomoc. Zarzut jest niezasadny, bo z zeznań skarżącego wynika, że dokładnie wiedział co należy zrobić, aby nie dopuścić do przemytu towaru na terytorium kraju. Skarżący znał bowiem obowiązujące normy dotyczące wartości i ilości towaru zwolnionego od należności celnych oraz podatkowych. Posiadając taką wiedzę, zdawał sobie sprawę, że dopuszczenie towaru przekraczające te normy, bez uiszczenia stosownych opłat, będzie stanowiło naruszenie przepisów prawa. Pomimo tego nie podjął żadnych czynności, aby do tego nie dopuścić. Dyrektor Izby Celnej dodatkowo nadmienił, że w aktach osobowych skarżącego znajdują się prawomocne orzeczenia dyscyplinarne I i II instancji /k. 399-407/, z których wynika, że wcześniej był ukarany m. innymi z tego samego przepisu, w związku z nierzetelnym wykonaniem kontroli zgodności stanu faktycznego wywożonego z terytorium kraju towaru z danymi zawartymi w zgłoszeniach celnych oraz z dołączonych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie należy nawiązać do art. 3 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a., z którego wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 24.07.1999 r. o Służbie Celnej /tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641, ze zm./, dalej jako ustawa o Służbie Celnej, która w art. 74 stanowi, że od orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w postępowaniu odwoławczym lub postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w p.p.s.a. Według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./, wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny, jak również zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne pod względem zgodności z prawem i przy tej kontroli nie jest związany granicami skargi, tzn. zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 p.p.s.a./. Zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym, którym utrzymano w mocy orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...]r., Nr [...], wydane przez Z-cę Naczelnika Urzędu Celnego z upoważnienia Naczelnika tego Urzędu, B.C. /Starszy Rewident Celny, Kontroler Celny Oddziału Celnego / został uznany za winnego tego, że w dniu [...]r., około godz. 2300, będąc odpowiedzialnym wspólnie z J.L. za odprawy na pasie przywozowym nr 2 i 3 w Oddziale Celnym, nie podjął skutecznych działań mających na celu pomoc Młodszemu Kontrolerowi Celnemu J.L. będącemu w służbie przygotowawczej we właściwym sposobie przeprowadzenia odprawy celnej samochodu marki Mercedes Vito o nr. rej.[...], w którym dokonano przemytu 43 sztuk futer. Swoją bierną postawą pośrednio przyczynił się do narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie należności celnych i podatkowych, czym dopuścił się naruszenia obowiązków służbowych wynikających z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej zobowiązujących funkcjonariusza celnego między innymi do rzetelnego i bezstronnego, sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań i za to, na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej wymierzono mu karę dyscyplinarną – upomnienia /k. 369 i 387 akt dyscyplinarnych – według numeracji kolorem czarnym/. Z akt sprawy dyscyplinarnej wynika n/w stan faktyczny: B.C. w dniu [....]r. pełnił służbę w Oddziale Celnym od godz. 1900. Do godziny 2230 brał udział przy odprawie pociągu. O godz. 2255 został skierowany przez kierownika zmiany A.S. do pełnienia służby na pasach nr 2 i 3. Na tych pasach służbę pełnił już od godz. 1900 J.L., który był funkcjonariuszem celnym w służbie przygotowawczej i posiadał 5 miesięczny staż służby. W czasie gdy B.C. obejmował służbę na pasie 2 i 3 /około godz. 2300/, to w tym czasie J.L. na pasie nr 3 kontrolował samochód osobowy marki Mercedes Vito o nr. rej. /rejestracja ukraińska/. Następnie B.C. wszedł do budki kontrolerskiej, włączył komputer w celu wprowadzenia własnego logo do systemu "Granica". Po chwili wszedł do budki J.L. i zapytał C. "Co zrobić, jeśli strona zgłosiła posiadanie kilku sztuk kurtek", C. odpowiedział, iż należy zawrócić samochód na Ukrainę, a potem zapytał L. ile jest tych kurtek i jaka jest ich wartość, J. L. odpowiedział, że tych kurtek jest 15, są to kurtki ortalionowe o wartości około 150 zł za sztukę i jego zdaniem nie jest to duża ilość, bo w samochodzie było 5 obywateli Ukrainy. B.C. wówczas odpowiedział, że jeśli ilość i wartość kurtek wskazuje na przeznaczenie handlowe lub wartość towaru przekracza 175 EURO na osobę, to samochód należy zawrócić na Ukrainę, a jeśli tak nie jest, to można dopuścić pojazd na terytorium Polski. Po tej informacji pozostawił decyzję J.L., bo uważał, że ma do tego prawo, bo nie wiedział o jego krótkim stażu służby. J.L. nie prosił go o udzielenie mu pomocy przy odprawie celnej tego samochodu. J.L. uważał, że swoje czynności wykonuje samodzielnie i zdecydował, iż w takiej sytuacji można zezwolić na wjazd samochodu do Polski. Uważał również, że nie było potrzeby przeprowadzenia kontroli szczegółowej. Po odprawie celnej samochodu marki Mercedes Vito, jedna z osób podróżujących tym samochodem pozostawiła za progiem budki celników butelkę wódki z etykietą w języku ukraińskim /żubrówka złotogar/ o pojemności 0,5 l, o równowartości 6 złotych. J.L. włożył tą butelkę wódki do swojej walizki. W nocy z [...]r., w miejscowości O., odprawiony na granicy samochód marki Mercedes Vito został zatrzymany przez funkcjonariuszy celnych z Referatu Grupy Mobilnej i w czasie kontroli wykryto przewóz wyrobów futrzarskich w postaci kurtek długich i krótkich. Kurtki znajdowały się pod siedzeniami pasażerów i z tyłu za siedzeniami pasażerów. Nie były ukryte, były widoczne. Kontrolowany samochód odtransportowano do Oddziału Celnego, gdzie przeprowadzono szczegółową kontrolę i ustalono, iż było 43 sztuk futer przewiezionych nielegalnie na terytorium Polski. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...]r., sygn. akt[...], wydanego przez asesora Prokuratury Rejonowej w sprawie umorzenia śledztwa w sprawie przeciwko J.L. o czyny z art. 231 § 1 i 228 § 3 k.k. stwierdzono, że w sposób nieprawidłowy został skonstruowany w dniu [...]r. nadzór nad czynnościami J.L., gdyż kierownik zmiany /A.S./ nie polecił żadnemu z funkcjonariuszy starszych stażem na czas pełnienia służby nadzorować jego działania. Dodano, że "wprawdzie J.L. pełnił obowiązki na jednym pasie odpraw z B.C., jednakże ten w żaden sposób nie był zobowiązany do sprawowania funkcji opiekuna" /k. 190 akt dyscyplinarnych/. Konkluzja Prokuratora znajduje również potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w przedmiotowej sprawie dyscyplinarnej. Zdaniem Sądu kwestia ta nie wymaga szerszego objaśnienia, bowiem Rzecznik dyscyplinarny tego faktu nie negował, przeciwnie stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala w sposób jednoznaczny ustalić tego faktu, bo przesłuchani funkcjonariusze celni pracujący na przejściu granicznym zeznali, iż nie było jednolitej procedury wyznaczania osób do nadzorowania pracowników służby przygotowawczej /k. 364 akt dyscyplinarnych/. Także w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego /k. 386 in fine – 385 akt dyscyplinarnych/ podano, że poruszona kwestia przez organ I instancji nie była brana pod uwagę, bo zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie takiego faktu. Opiekunem J.L. na służbie zmianowej w dniu [...]r. od godz. [...] był kierownik zmiany A.S. /zeznanie J.L., k. 59, oraz zeznania A.S., k. 231 akt dyscyplinarnych/. Funkcjonariusze o małym stażu pracy /w służbie przygotowawczej/ posługiwali się własnymi loginami w systemie "Granica", ewidencjonowali odprawy w tym systemie oraz je przeprowadzali, czyli służbę wykonywali samodzielnie /zeznania A.S., k. 91, I.O., k. 224, Ł.Z., k. 225, J.M., k. 227 in fine, I.N., k. 230/2-229, D.B., k. 236/2-235, M.K., k. 240/2-239, A.D.-I., k. 244 in fine/. Z zeznań wymienionych funkcjonariuszy wynika wniosek, że funkcjonariusze o krótkim stażu, po otrzymaniu własnego loginu wykonywali czynności celne samodzielnie i samodzielnie podejmowali decyzje. Prokuratura Rejonowa, postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...] wszczęła również śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez B.C. Na rozprawie sądowej w dniu [...]r. pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej /A.U./ wyjaśniła, że postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w sprawie przeciwko B.C. zostało umorzone. Dokonując subsumcji przedstawionego stanu faktycznego z przepisami prawa, należy w pierwszej kolejności nawiązać do art. 62 ustawy o Służbie Celnej, który stanowi, iż funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków służbowych. Skarżącemu przypisano naruszenie obowiązku służbowego, określonego w art. 32 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, wedle którego funkcjonariusz celny jest obowiązany rzetelnie i bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania. Obowiązek służbowy może być naruszony przez funkcjonariusza celnego umyślnie lub nieumyślnie. Jednakże do uznania winy konieczne jest ustalenie /nie budzące wątpliwości/, że konkretne zadania zostały funkcjonariuszowi powierzone. Trzeba też nadmienić, że stosownie do art. 79 ustawy o Służbie Celnej, w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 12 pt. "Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy celnych" – stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, m. innymi zasadę in diubio pro reo /tłumaczenie wszelkich wątpliwości na korzyść obwinionego/, określoną w art. 5 § 1 k.p.k. Zasada ta odnosi się do zagadnień faktycznych, jak i do kwestii prawnych, zwłaszcza zaś do zagadnienia wykładni przepisów prawnych. Jak to już wcześniej zaznaczono, skarżącego uznano za winnego tego, że będąc odpowiedzialnym wspólnie z J.L. za odprawy na pasie przewozowym nr 2 i 3 w Oddziale celnym, nie podjął skutecznych działań mających na celu pomoc Młodszemu Kontrolerowi Celnemu J.L. będącemu w służbie przygotowawczej we właściwym sposobie przeprowadzenia odprawy celnej samochodu marki Mercedes Vito, w którym dokonano przemytu 43 futer. Przypisana skarżącemu wina, nie jest adekwatna do powierzonych mu zadań. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego podano, że kwestia, czy kierownik zmiany A.S. powierzył skarżącemu nadzór nad pracą J.L. jest wątpliwa, zatem zgodnie z zasadą in dubio pro reo, tej kwestii nie brano pod uwagę, a to oznacza, że skarżący nie miał takiego obowiązku. Skarżący mógł również nie wiedzieć, że J.L. był na etapie szkolenia wstępnego, ponieważ miał własny login do systemu "Granica", a ten fakt mógł przemawiać, iż jest już funkcjonariuszem samodzielnym i samodzielnie podejmuje decyzje związane z odprawami celnymi. Dla przykładu A.D.-I. zeznała, iż po otrzymaniu loginu sama podejmowała decyzje. Skarżący nie był bezpośrednio przy odprawie samochodu marki Mercedes Vito, bowiem kiedy został skierowany na pas 2 i 3 /około godz. 2300/, to w tym czasie samochód ten był już kontrolowany przez J.L. Następnie zajął się wprowadzaniem do systemu granica własnych danych. Przytoczone stwierdzenia Sądu potwierdził de facto organ odwoławczy w passusie zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego o treści: "Zdaniem organu odwoławczego nieuzasadnione są zarzuty dotyczące braku dowodów na faktyczne ustanowienie obwinionego opiekunem J.L. i wyraźne poinformowanie go o tym oraz na to, że wiedział o krótkim stażu służby tego funkcjonariusza, bowiem okoliczności te nie były brane pod uwagę przez organ I instancji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie tych faktów, podobnie i ewentualne nakłanianie podróżnych przez obwinionego do wręczenia J.L. korzyści majątkowej w postaci alkoholu. Z powyższych też względów okoliczności te nie zostały wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy i wymierzeniu kary dyscyplinarnej obwinionemu. Wynika z tego, że wbrew twierdzeniu zawartemu w odwołaniu, organ I instancji nie naruszył zasad domniemania niewinności oraz rozpatrywania wątpliwości na korzyść obwinionego". Passus ten zdaniem Sądu już prima facie przemawia za konkluzją, że rzeczone orzeczenie dyscyplinarne jest oderwane od zgromadzonego materiału dowodowego i przytoczonych zasad wynikających z k.p.k. Skoro skarżący nie był bezpośrednio przy odprawie przedmiotowego samochodu, która nie była skomplikowana i nie wiedział o krótkim stażu służby J.L., zatem nie mógł przewidywać, że była to kontrola pobieżna umożliwiająca przemyt futer. Pytanie J.L. skierowane do skarżącego nie dotyczyło futer, lecz kurtek ortalionowych o wartości nie przekraczających 175 euro na osobę i nie stwarzało wątpliwości co do prawidłowości odprawy i tym samym do udzielenia J.L. pomocy w postaci przeszukania samochodu przez skarżącego, o co zresztą J.L. nie prosił skarżącego. Biorąc to wszystko pod uwagę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i c), art. 134 § 1 i art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I i II wyroku. O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł po myśli art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W skład zasądzonych kosztów weszły n/w składniki: - wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego /adwokata/ - 240,- zł, - opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17,- zł. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić ocenę prawną zawartą w rozważaniach Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło