II SA/Rz 784/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego -skargę oddala- II SA/Rz 784/13 UZASADNIENIE Prezydent Miasta M. decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku B.M. przyznał zasiłek rodzinny na córkę K.M. na okres od 01 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014. Prezydent Miasta M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] uchylił ww. własną decyzję z dnia [...] października 2012 r. począwszy od 01 maja 2013 r. B.M. złożyła odwołanie od decyzji, nieprecyzując kierunku jej weryfikacji. W treści odwołania wyjaśniła, że w dniu [...] października 2012 r. nabyła prawo do świadczenia rodzinnego na swoją 9-letnią córkę K.M. Mąż od 2009 r. pracuje w firmie "A" Sp. z o.o. W grudniu 2012 r. dostał nową umowę o pracę na podstawie, której został zatrudniony w "A" S.A, ale nie otrzymał świadectwa pracy. W konkluzji odwołania wyraziła niezadowolenie z sytuacji w jakiej się znalazła. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej SKO decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3-13 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.992 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r. poz. 3) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazaną powyżej. W uzasadnieniu SKO wskazało, że przepis art. 4 ust. 1 i 2 ustawy stanowi, że zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, natomiast prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. W świetle art. 5 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do tego, że rodzina odwołującej przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539 złotych. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 623,00 zł. W przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że rodzina B.M. składa się z 3 osób. Ponadto dochodem męża B.M. Z.M. był dochód z zatrudnienia w 2011 r., który został utracony z dniem 30.11.2012r., a odwołująca nie deklarowała dochodu do opodatkowania. Dochodem rodziny uzyskanym po roku bazowym jest dochód z tytułu zatrudnienia podjętego przez męża odwołującej się z dniem 01 grudnia 2012 r. Jak wynika z zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 10 kwietnia 2013 r. z firmy "A" S.A. dochód w pierwszym pełnym miesiącu po uzyskaniu dochodu to jest w styczniu 2013 r. wyniósł 1 980,36 zł netto. Organ I instancji prawidłowo dokonał weryfikacji dochodu w przeliczeniu na osobę w rodzinie z uwzględnieniem wysokości dochodu uzyskanego z tytułu podjętego zatrudnienia przez Z.M. wynikającego z zaświadczenia od pracodawcy z dnia 05 kwietnia 2013 r. Każde nawet nieznaczne przekroczenie ww. progu dochodowego uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych. Decyzje w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych nie opierają się na uznaniu administracyjnym, mają one charakter decyzji związanych, co oznacza z jednej strony, że organ administracji publicznej jest zobligowany do przyznania świadczeń rodzinnych wyłącznie wtedy, gdy wnioskodawca spełnia wskazane w przepisach prawa ustawowe przesłanki przyznania konkretnego świadczenia. Z drugiej strony oznacza, że organ administracji publicznej nie może według swojego uznania przyznać świadczenia rodzinnego kierując się zasadami współżycia społecznego, czy słuszności w sytuacji nawet bardzo ciężkich okoliczności życiowych dotyczących rodziny wnioskodawcy. Organ słusznie działając na podstawie art. 32 ustawy wydał decyzję uchylającą od dnia od 01 maja 2013 r. ostateczną decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] października 2012 r. w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych na córkę skarżącej. B.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wskazaną wyżej decyzję wnosząc o jej uchylenie i przyznanie wstrzymanego zasiłku rodzinnego. Wskazała, że w lutym 2013 r., składając w siedzibie organu dokumenty w innej sprawie, powiadomiła urzędnika o zmianie umowy męża w pracy. Mąż ze względów ekonomicznych przeszedł z firmy "A" Sp. z o.o. do firmy "A" S.A., ale nadal pracuje na tym samym stanowisku pracy, w tym samym miejscu, a zarabia mniej niż w poprzednich miesiącach. Przedłożone zaświadczenie o dochodzie męża niefortunnie obejmuje dochody za pracę w porze nocnej. Podała, że "zabranie" świadczenia rodzinnego z powodów niezależnych od niej jest krzywdzące. Mąż nie dostał żadnego dodatkowego uposażenia z tytułu zmiany firmy, w której jest zatrudniony. Pokreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a kwota wstrzymanego zasiłku jest znacząca w budżecie rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa wyżej przedstawionych. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania, a ustalenia poczynione przez organy administracji Sąd uznaje za własne. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w ustalonym przez organy stanie faktycznym sprawy zaistniała sytuacją utraty dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c) ustawy, a także określenia, czy nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego rodziny skutkujące odmówieniem przyznania prawa do świadczeń rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem utratą dochodu jest utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2013 r. wystawione przez "A" S.A. w M., z którego wynika, że Z.M. jest pracownikiem tej firmy od 1 grudnia 2012 r. Ponadto z zaświadczenia tego pracodawcy z dnia 12 kwietnia 2013 r. (dołączonego do odwołania) wynika, że świadectwo pracy dla Z.M. było wystawione w dniu [...] listopada 2012 r. a odebrane przez pracownika 5 kwietnia 2013 r. Skarżąca sama w odwołaniu potwierdziła, że rozwiązanie umowy o pracę pomiędzy jej mężem a dotychczasowym zakładem pracy – "A" Sp. z o.o. w M. nastąpiło na koniec listopada 2012 r.. Naprowadzone okoliczności pozwalają przyjąć, że ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie normy prawnej zawartej w art. 5 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Skoro pojęcie utraty dochodu zostało zdefiniowane na potrzeby ustawy w art. 3 pkt 23 ustawy, to w takim, a nie innym znaczeniu ustawodawca używa go w treści art. 5 ust. 4 ustawy. W art. 3 pkt 23 ustawy ustawodawca z zakresu form zatrudnienia, z utratą których łączona jest utrata dochodu, wyłączył wykonywanie pracy na podstawie umowy o dzieło. Nie została wyłączona z definicji utraty dochodu sytuacja przekształceń podmiotowych pracodawcy, nawet jeżeli, tak jak twierdzi skarżąca, praca wykonywana była i jest w tym samym miejscu. W sensie prawnym, w niniejszej sprawie, maż skarżącej pracę od 1 grudnia 2012 r. wykonuje u innego pracodawcy. Okolicznością bezsporną jest, że nastąpiło rozwiązanie dotychczasowej umowy o pracę i nawiązanie stosunku pracy z nowym pracodawcą. Przyjęcie koncepcji dochodu utraconego obligowało organ do zastosowania regulacji zawartej w art. 5 ust. 4 b ustawy, który w całości został prawidłowo przywołany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212) i w wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., a postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto zawiadomieniem organu I instancji w dniu 19 kwietnia 2013 r. Sąd stwierdza też, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji przedstawiono szczegółowe wyliczenie dochodu z przeliczeniem na 1 osobę w rodzinie oraz wykazano, że przekroczenie dochodu na jedną osobę jest wyższe niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego, co stanowi przeszkodę dla kontynuacji pobierania tego świadczenia w kolejnym okresie zasiłkowym. Sąd podziela też pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do związanego charakteru decyzji o świadczeniach rodzinnych, gdyż zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku mogą być przyznane wyłącznie przy spełnieniu wszystkich ustawowych przesłanek Powyższe jednoznacznie wskazuje, że organy orzekające nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego ani przepisów procesowych. Bez wpływu na wynik sprawy jest okoliczność, że organy pomocy społecznej o zmianie zatrudnienia powziął informacje przy okazji ubiegania się przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego na swoją matkę. Należy, bowiem mieć na względzie treść art. 25 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.