II SA/Rz 784/20
WyrokWSA w Rzeszowie2020-10-13
Skład orzekający: Ewa Partyka, Marcin Kamiński, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na braku wymaganego oznakowania środka transportu przy przewozie odpadów, jest zasadna, jeśli przewoźnik podnosi, że rodzaj przewożonych odpadów nie wymagał takiego oznakowania lub że kara jest niewspółmierna do naruszenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo nałożył karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na braku wymaganego oznakowania środka transportu przy przewozie odpadów. Sąd podkreślił, że rodzaj przewożonych odpadów (opakowania z tworzyw sztucznych o kodzie 150102) nie wyłączał obowiązku oznakowania pojazdu, a ilość odpadów znacznie przekraczała limit zwalniający z obowiązku prowadzenia ewidencji. Ponadto, sąd stwierdził, że wysokość kary jest sztywno określona w przepisach i nie podlega miarkowaniu, a odpowiedzialność przewoźnika ma charakter administracyjny i nie jest uzależniona od winy.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. sp. k. została ukarana karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za przewóz odpadów (opakowania z tworzyw sztucznych o wadze 11 900 kg) bez wymaganego oznakowania środka transportu. Spółka odwołała się, argumentując, że rodzaj odpadów nie wymagał oznakowania, a kara jest niewspółmierna w porównaniu do kar za przewóz towarów niebezpiecznych. Organy administracji utrzymały karę w mocy, wskazując na brak podstaw do wyłączenia obowiązku oznakowania oraz na sztywno określone sankcje w ustawie o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Marcin Kamiński NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant referent Patrycja Bar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. sp. k. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], na skutek odwołania A. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W dniu [...] lutego 2020 r. o godz. 14:00 funkcjonariusz Placówki Straży Granicznej w [...] w drogowym przejściu granicznym w Korczowej na kierunku wyjazdowym
z RP dokonał kontroli samochodu ciężarowego marki DAF o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową marki WIELTON o nr rej. [...]. Kierowcą pojazdu był ob. UA R. V., który do kontroli okazał m.in. wypis z licencji nr [...] dotyczącej wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy (licencja ważna od [...]06.2019 r. do [...]06.2024 r.) oraz dokumentację wymaganą przy przewozie odpadów z Polski na Ukrainę, tj. m.in. dokument określony w załączniku nr VII Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r.
w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1 z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem nr 1013/2006. Zgodnie z wpisami w rubrykach 9 "Zwyczajowa nazwa odpadów" i 10 "Kod identyfikacyjny odpadów" ww. dokumentu przemieszczania, przewożony odpad w postaci opakowań z tworzyw sztucznych o łącznej wadze 11900 kg oznaczony był kodem 15 01 02 (wg wykazu odpadów WE) oraz sklasyfikowany został pod kodem B3010, zgodnie z aneksem IX do Konwencji Bazylejskiej.
W oparciu o powyższe, organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy przewóz odpadów wykonywany był bez wymaganego oznakowania pojazdu. Zgodnie z § 10 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. poz. 1742 ze zm.), w przypadku środków transportu, o których mowa w § 9 ust. 1, przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 (napis "ODPADY") dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości, na której umieszcza się wielką literę A koloru czarnego o wysokości minimum 200 mmi szerokości minimum 20 mm. Oznakowanie powinno być umieszczone w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni.
W związku z ustaleniem braku takiego oznakowania, Komendant Placówki Straży Granicznej – decyzją z dnia [...] marca 2020 r. - nałożył na A. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r., poz. 797 ze zm.) tj. naruszenie określone w lp.4.8. załącznika nr 3 do u.t.d.
Spółka odwołała się od tego rozstrzygnięcia. Wskazała, że organ I instancji winien był ustalić w szczególności rodzaj i charakter przewożonych odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady i na podstawie tych ustaleń, jak również na podstawie obowiązujących przepisów ustalić, czy kontrolowany pojazd winien być oznakowany i w jaki konkretny sposób. W jej ocenie, istotny wpływ na oznakowanie środka transportu ma rodzaj przewożonych odpadów. Spółka zauważyła, że zgodnie z lp.4.1 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 382), przewóz towaru niebezpiecznego nieoznakowanym pojazdem (brak wymaganych tablic, nalepek, znaków i napisów) sankcjonowane jest karą w wysokości 2000 zł, a więc pięciokrotnie niższą niż ta zastosowana przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Komendant [....] Oddziału Straży Granicznej w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, że przedmiotem postępowania administracyjnego było nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, a nie nałożenie kary na podstawie ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Organ odwoławczy podniósł, że wysokość kar została precyzyjnie określona w załączniku nr 3 do u.t.d., bez możliwości miarkowania jej wysokości. Stan faktyczny w sprawie nie budził wątpliwości. Środek transportu, którym wykonywany był przewóz drogowy odpadów nie posiadał stosownego oznakowania. W tym stanie, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 92a ust. 1 u.t.d. nakładając na podmiot wykonujący ten przewóz karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Organ II instancji podkreślił, że aby przyjąć, że środek transportu nie wymagał oznakowania tablicą, należało wykazać, że nie było obowiązku prowadzenia ewidencji przewożonych odpadów. Ustawodawca wprowadził bowiem pewne wyłączenie dla podmiotów z obowiązku prowadzenia ewidencji niektórych odpadów. Wyłączenie to wynika z treści ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz z zapisów rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz. U. z 2019 r., poz. 2531). Wymieniono w nim enumeratywnie rodzaje odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, tzn. ani karty przekazania odpadu, ani karty ewidencji odpadu. Zgodnie z pozycją lp. 12 załącznika do tego rozporządzenia nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadu o kodzie 15 01 02, gdy jego ilość nie przekracza 0,5 [Mg]/rok, co świadczy o tym, że na przewożony w dniu kontroli odpad o łącznej wadze 11900 kg został nałożony obowiązek prowadzenia jego ewidencji.
Jednocześnie organ wskazał, że z dniem [...] stycznia 2018 r. uruchomiony został przez Ministerstwo Środowiska, a prowadzony przez marszałków województw, elektroniczny rejestr BDO, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Wpisowi do tego rejestru podlegają wszystkie podmioty działające w zakresie gospodarowania odpadami. Nadawca/eksporter odpadów, których dotyczy sprawa tj. [....] z siedzibą w [...] wpisany jest do ww. rejestru podmiotów - na co trafnie zwrócił także uwagę organ I instancji.
Organ odwoławczy zauważył, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. Regulacja prawna wyrażona w ust. 1 pkt 1 tego przepisu (bo ta ma znaczenie w sprawie) odnosi się do sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy i przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Przesłanki takie w stosunku do strony nie zaistniały. Naruszenie w sprawie bowiem nie powstało wskutek działania siły wyższej, czyli zdarzenia o charakterze przypadkowym lub naturalnym/żywiołowym, nie do uniknięcia, nad którym człowiek nie panuje.
A. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], zarzucając naruszenie art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w wyniku czego organ II instancji błędnie uznał, że organ I instancji właściwie zastosował karę pieniężną, z pominięciem konstytucyjnych zasad państwa prawa i proporcjonalności. Spółka zarzuciła też naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. przez nieprawidłową kwalifikację stwierdzonego naruszenia i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, o które winno być oparte rozstrzygnięcie. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zwróciła uwagę, że art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach jasno mówi, iż Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania, oraz oznakowanie środków transportu, biorąc pod uwagę właściwości odpadów i ich wpływ na środowisko oraz bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi. Jednocześnie art. 24 ust. 2 tego aktu stanowi, że transport odpadów niebezpiecznych stanowiących towary niebezpieczne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych odbywa się z zachowaniem przepisów o transporcie towarów niebezpiecznych.
Wobec powyższego, zdaniem Spółki, istotny wpływ m.in. na oznakowanie środka transportu wykonującego przewóz drogowy ma rodzaj przewożonych odpadów. W rozumieniu ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych oraz ustawy o odpadach - transport ładunku niebezpiecznego, w tym również odpadów niebezpiecznych - podlega zarówno przepisom przywołanych wyżej ustaw, jak również ustawie o transporcie drogowym.
W ocenie strony skarżącej, transport odpadów niebezpiecznych zwolniony jest z umieszczenia białej tablicy z wielką literą "A" koloru czarnego, o czym mówi ustawa o odpadach, podlega natomiast przepisom ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Niedopuszczalne jest, aby przewóz ładunku w postaci odpadu, który nie stwarza zagrożenia dla środowiska i ludzi, był obarczony 5-krotnie wyższą karą niż transport ładunku tego samego rodzaju, który dodatkowo zakwalifikowany jest jako ładunek niebezpieczny dla zdrowia i życia ludzkiego oraz środowiska.
Spółka podkreśliła, że celem ustawodawcy wprowadzającego przepisy sankcjonujące transport odpadów bez oznakowania było przede wszystkim zapobieganie procederowi transportu odpadów w celu ich nielegalnej utylizacji. Transport stanowiący przedmiot niniejszego postępowania nie był ukierunkowany na taki proceder. Odbywał się bowiem przez granicę z państwem zewnętrznym w stosunku do strefy Schengen (Ukraina) i podlegał szczegółowej kontroli granicznej. Ponadto przedmiotem transportu były odpady przeznaczone do ponownego wykorzystania (recykling). Strona skarżąca zwróciła też uwagę, że jej podstawowym przedmiotem działalności jest produkcja i handel płodami rolnymi. Usługi transportowe towarów stanowią natomiast przedmiot działalności dodatkowej, pozwalającej na minimalizację kosztów w trakcje transportu własnych towarów. To powoduje, że jej wiedza w zakresie usług transportowych może być nie zawsze pełna, w szczególności w przypadku transportu tak specyficznego jak transport odpadów podlegających recyklingowi, co powinno mieć wpływ na wymiar kary.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zarzucił, że Spółka nie rozróżnia podstawowych pojęć z zakresu odpadów i towarów niebezpiecznych. Nie każdy odpad niebezpieczny stanowi jednocześnie towar niebezpieczny w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Przewożony przez nią w dniu kontroli odpad nie został zakwalifikowany jako niebezpieczny. Tym bardziej, brak jest podstaw do twierdzenia, ze był to towar niebezpieczny w rozumieniu wymienionej ustawy, na przewóz którego wymagane byłoby użycie tablic barwy pomarańczowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodność z prawem to kryterium, wedle którego dokonywana jest kontrola skarżonego rozstrzygnięcia, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Rodzaje rozstrzygnięć, które takiej kontroli mogą zostać poddane określa z kolei art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wśród nich znajduje się decyzja administracyjna (pkt 1), której uchylenie możliwe jest tylko wówczas, gdy stwierdzone zostanie przynajmniej jedno z uchybień przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tj. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji. Brak wskazanych uchybień przepisom prawa obliguje sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Objętą skargą decyzją Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej
w [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], która nakładała na skarżącą Spółkę karę pieniężną w związku z naruszeniem warunków przewozu drogowego.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] lutego 2020 r. na przejściu granicznym w [...] (kierunek wyjazdowy z Polski do Ukrainy) skontrolowany został zespół pojazdów w postaci ciągnika samochodowego i naczepy ciężarowej, którym kierował obywatel Ukrainy R. V. Wykonywał on na rzecz A. z siedzibą w [...] międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy w postaci odpadów, ścinek i braków z polimerów propylenu o łącznej wadze 11 900 kg brutto, którego nadawcą była [...] z siedzibą w [...], zaś odbiorcą B. W świetle deklaracji MRN [...], faktury dokumentującej sprzedaż nr [...] oraz aneksu VII do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, odpad ten oznaczony był kodem 150102. Kontrolowany środek transportu nie został oznakowany tablicą z napisem "ODPADY", względnie tablicą z literą "A", jak tego wymagają przepisy wykonawcze do ustawy o odpadach, w związku z czym nałożona została na przewoźnika kara pieniężna.
Podmiot wykonujący czynności w zakresie transportu, o których mowa w ustawie
o transporcie drogowym obowiązany jest do spełnienia reguł w tym zakresie, wynikających tak z tego aktu, jak i aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Jeśli reguły te naruszy, wówczas – w świetle art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d. – ponosi z tego tytułu odpowiedzialność.
A. wykonywała w dniu [...] lutego 2020 r. międzynarodowy transport drogowy, którym w myśl art. 4 pkt 2 u.t.d. jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego
i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Przewóz ten, jak wskazują okazane przez kierowcę, a wymienione wyżej dokumenty, dotyczył odpadu
w postaci odpadów, ścinek i braków z polimerów propylenu o łącznej wadze 11 900 kg brutto, oznaczonego kodem 150102. W świetle więc art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach, winien on odbywać się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. W oparciu o delegację umieszczoną w powołanym art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, Minister Środowiska wydał w dniu 7 października 2016 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, w którego § 9 i § 10 określił zasady znakowania środków transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów, w tym przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów. W świetle § 9 tego rozporządzenia, środki transportu odpadów oznacza się więc tablicą koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości, na której umieszcza się napis "ODPADY", naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm, a którą umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Przy czym, jak stanowi § 10 powyższego rozporządzenia, w przypadku środków transportu przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości, na której umieszcza się wielką literę "A" koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm.
Zaznaczenia wymaga także, iż wymogi powyższe nie mają zastosowania – zgodnie z § 11 wskazanego rozporządzenia - gdy nie istnieje obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów, zgodnie z art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach, jak też, kiedy środkiem transportu transportuje się odpady inne niż niebezpieczne, w ilości nieprzekraczającej 100 kg.
W sprawie niniejszej żadne z tych wyłączeń nie zachodzi, bowiem przewożony odpad ważył 11 900 kg, a posiadacz odpadów zobowiązany był do prowadzenia ich ewidencji, a to w myśl art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach, bowiem nie zaistniała żadna z okoliczności wymienionych w art. 66 ust. 4 tego aktu. W świetle tego ostatniego przepisu, obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy: wytwórców odpadów komunalnych (pkt 1 lit. a), wytwórców odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji, jeżeli pojazdy te zostały przekazane do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów (pkt 1 lit. b), wytwórców będących rolnikami gospodarującymi na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1 (pkt 1 lit. c); osób fizycznych i jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8 (pkt 2); podmiotów, o których mowa w art. 45 ust. 1 pkt 1 (pkt 3, chodzi o podmiot prowadzący nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów); jak też rodzajów odpadów lub ilości odpadów określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5 (pkt 4). Ten ostatni wyjątek odwołuje się do rozporządzenia Ministra Klimatu z 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, a który to akt pod pozycją Lp. 12 przewiduje, że do odpadów takich zaliczają się opakowania z tworzyw sztucznych o kodzie 150102 w ilości do 0,5 Mg/rok. Jak już wyżej wskazano, odpad przewożony kontrolowanym zespołem pojazdów ważył 11 900 kg., a zatem znacznie przewyższał podaną wartość. Ponadto, [...] z siedzibą w [...], a zatem nadawca odpadu, wpisana jest do rejestru w postaci Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami jako posiadająca zezwolenie na zbieranie odpadów, co wyklucza zaistnienie wyłączenia z art. 66 ust. 4 pkt 2 i pkt 3 ustawy o odpadach.
W takich okolicznościach organ I instancji zobligowany był do stwierdzenia wykonywania przewozu drogowego odpadów przez transportującego je bez oznakowania środka transportu, o którym to oznakowaniu mowa jest w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, a które to naruszenie jako podlegające sankcji w postaci kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł przewiduje Lp. 4.8. załącznika Nr 3 do u.t.d.
Kwestionując decyzję Spółka podniosła dwie kwestie. Po pierwsze zauważyła, że
w załączniku Nr 1 do ustawy z dnia 19 sierpnia 2001 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, który zawiera wykaz naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z przepisów wymienionej ustawy bądź też z przepisów wiążących Polskę umów międzynarodowych, w zakresie przewozu drogowego znajduje się naruszenie (Lp. 4.1.) w postaci przewozu towaru niebezpiecznego nieoznakowanym pojazdem (brak wymaganych tablic, nalepek, znaków i napisów), które sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 zł. Niedopuszczalne jest, w jej ocenie, by kara ta była pięciokrotnie niższa niż ta, którą wymierzono jej na mocy załącznika do ustawy o transporcie drogowym za przewóz odpadu nie stwarzającego zagrożenia dla ludzi i środowiska.
Jak jednak słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, postępowanie, które toczyło się w niniejszej sprawie miało za swoją podstawę regulacje ustawy o transporcie drogowym i jej załącznika nr 3. Powoływane tymczasem przez stronę unormowanie znajduje się w załączniku do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zaś przewożony przez Spółkę ładunek nie został zakwalifikowany jako towar niebezpieczny w rozumieniu tego ostatniego aktu, o czym wprost przesądzają wskazane wyżej, a okazane przez kierowcę dokumenty przewozu. Tym samym, organy nie procedowały w oparciu o podniesione przez stronę przepisy, a zatem nie mogły w ich oparciu nałożyć kary pieniężnej. Jak stanowi art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, Nie oceniają one zatem obowiązujących przepisów z punktu widzenia ich konstytucyjności, ze względu na fakt, że orzekanie o zgodności przepisów prawa z Konstytucją należy do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Również strona zobligowana jest do respektowania obowiązujących unormowań prawnych, a w razie zaniechania w tym przedmiocie musi ponieść przewidzianą prawem odpowiedzialność z tego tytułu. Profesjonalny uczestnik przewozu towarów powinien więc zapoznać się z aktualnymi przepisami w tym zakresie oraz wykonywać je w sposób właściwy. Oznaczenie w dokumentach przewozowych transportowanego ładunku jako odpadu o kodzie 150102 zdeterminowało rodzaj prowadzonego przez organy postępowania, w tym jego podstawę materialnoprawną, a zatem i wysokość kary.
Sąd zdaje sobie sprawę z tego, że wysokość nałożonej kary pieniężnej może być dla Spółki znacząca, jak też, że może być odczytywana jako niewspółmierna do popełnionego przewinienia, jednak zasady nakładania kar pieniężnych w oparciu o ustawę o transporcie drogowym nie przewidują możliwości ich miarkowania, tak organom, jak i Sądowi. Są one ustalone w sposób sztywny.
Ponadto, należy podnieść, że ustawodawca winien w różnych aktach prawnych dotyczących podobnej materii regulować podobnie kwestie odpowiedzialności za naruszenia unormowań tych aktów, jednak z samego faktu występowania różnicy co do wysokości kary pieniężnej jako sankcji wynikającej z takiego naruszenia nie można jeszcze wyprowadzać wniosku o braku proporcjonalności jednej z tych sankcji w aspekcie konstytucyjności tego rozwiązania. Dolegliwość kary ma za swój cel zapewnienie realizacji określonych rozwiązań prawnych, nie zaś ukaranie tego, który dopuścił się naruszenia sankcjonowanego taką karą.
Po drugie, Spółka zauważyła, że podstawowym przedmiotem jej działalności jest produkcja i handel płodami rolnymi, zaś usługi transportowe towarów stanowią przedmiot jej działalności dodatkowej. To powoduje, że jej wiedza w zakresie usług transportowych "może być nie zawsze pełna". Podkreślenia wymaga, że okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla przypisania jej odpowiedzialności za dokonane naruszenie warunków przewozu drogowego. Wynikająca z art. 92a u.t.d. odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy ma bowiem charakter odpowiedzialności administracyjnej, a więc nie jest oparta na zasadzie winy, a do uznania jej zaistnienia wystarczające jest stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 5 u.t.d. Wprawdzie jest możliwe, by organ w pewnych okolicznościach nie wszczął w ogóle postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a u.t.d., jednak dotyczy to sytuacji wyjątkowych. W świetle więc art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d., który mógłby mieć ewentualnie zastosowanie w sprawie niniejszej, musiałaby zaistnieć sytuacja, w której okoliczności sprawy i dowody wskazywałyby, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Powyższe musiałby jednak wykazać przewoźnik, jako że to w jego interesie jest zwolnienie się z odpowiedzialności. Trudno za taką obiektywną okoliczność uznać niepełną wiedzę podmiotu podejmującego się wykonywania działalności gospodarczej m. in. w zakresie transportu towarów, bowiem wpływ przedsiębiorcy na nią jest niewątpliwy. Nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca, mając na uwadze charakter odpowiedzialności za naruszenie regulacji o warunkach przewozu drogowego, winien najpierw zapoznać się szczegółowo z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Konkludując, należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy, a rozstrzygnięcia powzięte zostały na podstawie właściwie zebranego i ocenionego materiału. W takich okolicznościach Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu i w konsekwencji oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło