II SA/Rz 784/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu J.K. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych), uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W dniu 9 czerwca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J.K. (dalej: "skarżący") na uchwałę Rady Gminy [...] (dalej: "Rada" lub "organ") z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 17 lipca 2025 r. wezwano skarżącego m.in. o wykazanie, że przed wniesieniem skargi wezwał Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa oraz o wyjaśnienie, czy organ udzielił odpowiedzi na wystosowane wezwanie, zaś w przypadku odpowiedzi twierdzącej, również o udokumentowanie daty doręczenia tej odpowiedzi stronie skarżącej. Na wykonanie wezwania wyznaczono skarżącemu termin 7 dni od dnia doręczenia, pod rygorem uznania, że przed wniesieniem skargi nie wezwał Rady do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z dnia 23 lipca 2025 r. skarżący poinformował, że przed wniesieniem skargi nie wezwał oficjalnie Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ w Urzędzie Gminy uzyskał informację, że jedynym sposobem na unieważnienie zaskarżonej uchwały jest skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dodał, że na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465; dalej: "u.s.g.") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem Urzędu Gminy, w myśl powyższego artykułu, pomijając wezwanie do organu do usunięcia naruszenia prawa. Zaznaczył, że powyższe okoliczności nie są jednak poparte żadnymi dokumentami z jego strony oraz ze strony organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy art. 3 – 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wyżej wskazane, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia. Zanim Sąd przystąpi do merytorycznego rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że z uwagi na datę podjęcia zaskarżonej uchwały, tj. [...] sierpnia 2001 r., kwestię terminu do wniesienia skargi i wyczerpania trybu właściwego dla jej wniesienia, należało oceniać przez pryzmat regulacji obowiązujących przed 1 czerwca 2017 r., czyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Wynika to z brzmienia art. 17 pkt 2 tej ustawy stanowiącego, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11 (w tym m.in. ustawy o samorządzie gminnym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Z przytoczonej powyżej regulacji wynika więc, że dla ustalenia, jakie brzmienie przepisów art. 52 i art. 53 P.p.s.a. oraz art. 101 u.s.g. należy stosować w danej sprawie, rozstrzygająca jest nie data wniesienia skargi, lecz data wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie natomiast z art. 52 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W przypadku aktów prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4). Zgodnie zaś z art. 53 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.) w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z cytowanymi wyżej przepisami korespondowało brzmienie art. 101 ust. 1 u.s.g., który przed nowelizacją stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że niewątpliwie warunkiem skutecznego zaskarżenia uchwały podjętej przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie wystąpienie do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesienie skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na to wezwanie, bądź w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. W rozpatrywanej sprawie wniesienie skargi nie zostało poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co wynika z zawartego w odpowiedzi na wezwanie Sądu oświadczenia skarżącego. Wobec brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 52 P.p.s.a. sprzed nowelizacji, należy zatem stwierdzić, że skarżący nie spełnił przesłanki warunkującej skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi bez uprzedniego wyczerpania przysługującego środka zaskarżenia, tj. wymaganego przez ustawę wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w pkt II postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.