II SA/Rz 785/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-10-17

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski, Maria Mikolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przydziału mieszkania komunalnego osobie, która nie jest członkiem wspólnoty samorządowej gminy, nawet w szczególnie uzasadnionych przypadkach zdrowotnych lub rodzinnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić przydziału mieszkania komunalnego osobie, która nie jest członkiem wspólnoty samorządowej gminy, ponieważ prawo do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych w ramach zasobu komunalnego jest ograniczone do mieszkańców danej gminy. Nawet w szczególnie uzasadnionych przypadkach, takich jak trudna sytuacja zdrowotna, organ nie może zwolnić wnioskodawcy z podstawowego warunku bycia członkiem wspólnoty samorządowej, gdyż wykraczałoby to poza jego kompetencje i zakres właściwości terytorialnej gminy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przydział mieszkania komunalnego. Organ odmówił, wskazując, że skarżący nie jest członkiem wspólnoty samorządowej, ponieważ mieszka na stałe w innej gminie. Skarżący powołał się na trudną sytuację zdrowotną rodziny i przepisy uchwały pozwalające na zwolnienie z niektórych warunków. Organ podtrzymał odmowę, argumentując, że nie można zwolnić z warunku bycia członkiem wspólnoty samorządowej, gdyż wynika on z przepisów ustawowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi M. Ś. na czynność Prezydenta Miasta [....] z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr BGM-VII.540.1.6.2023.WM w przedmiocie odmowy przydziału mieszkania komunalnego – skargę oddala – Przedmiotem skargi M. Ś. (dalej: "Skarżący") jest czynność Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ") z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr BGM-VII.540.1.6.2023.WM w przedmiocie odmowy przydziału mieszkania komunalnego. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 9 lutego 2023 r. Skarżący zwrócił się do Prezydenta o przydzielenie mu mieszkania komunalnego na terenie Miasta [...]. W odpowiedzi na wniosek, w piśmie z dnia 7 marca 2023 r. organ, powołując się na przepisy uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [....] lutego 2021 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto [....] (Dz.Urz. Woj. [...] z dnia [...] marca 2021 r. poz. [...] z późn. zm.; dalej: "uchwała") oraz ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 172 z późn. zm.; dalej: "u.o.p.l."), poinformował, że Skarżący nie spełnia jednego z warunków do ubiegania się o mieszkanie na czas nieoznaczony, tj. nie jest członkiem wspólnoty samorządowej, przez co rozumie się osobę zamieszkującą na terenie Gminy miasto [...] z zamiarem stałego pobytu, natomiast Skarżący zgodnie z jego oświadczeniem mieszka w S. przy ul. [...]. W piśmie z dnia 22 marca 2023 r. M. i E. Ś. zwrócili się o podanie informacji, na jakiej podstawie wydano decyzję o niezakwalifikowaniu ich do przydziału mieszkania komunalnego, bez wcześniejszego rozpoznania ich wniosku o zwolnienie z warunków umożliwiających przyznanie prawa do lokalu mieszkalnego, zawartych w ww. uchwale Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r., złożony w oparciu o § 9 ust. 1 pkt 2 tej uchwały. W piśmie z dnia 18 kwietnia 2023 r. Prezydent poinformował, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie, przedstawione w piśmie z dnia 7 marca 2023 r. Wskazał, że Gmina Miasto [...] jak i każda inna gmina wykonuje zadania publiczne w celu zaspokojenia potrzeb wszystkich swoich mieszkańców, natomiast członkiem wspólnoty samorządowej jest osoba zamieszkująca na terenie danej gminy, co wynika z art. 2 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie organu pozytywne rozpatrzenie wniosku byłoby sprzeczne z przepisami ustawowymi, gdyż Skarżący nie jest członkiem wspólnoty samorządowej Gminy Miasto [...]. Organ wyjaśnił, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach prawnych można zwolnić z warunków, które zostały określone w uchwale, jednak powołany przepis § 9 ust. 2 uchwały nie daje możliwości zwolnienia z warunków wynikających z przepisów ustawowych. Zaznaczył przy tym, że ww. przepis jest nieprecyzyjny i w najbliższym czasie zostanie zmieniony. Organ poinformował również, że Gmina Miasto [...] może udzielić pomocy w formie zamiany mieszkania jedynie w trybie zamiany miedzy stronami, tj. pod warunkiem znalezienia osoby wynajmującej mieszkanie komunalne wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto [...] i wyrażającej chęć zamiany na mieszkanie komunalne w [...]. Nie zgadzając się ze stanowiskiem Prezydenta, Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie czynność tego organu z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr BGM-VII.540.1.6.2023.WM w przedmiocie odmowy przydziału mieszkania komunalnego. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że początkowo wnioskiem z dnia 12 września 2022 r. zwrócił się do Prezydenta w sprawie wyrażenia zgody na zamianę mieszkania komunalnego położonego na terenie Miasta [...]. na mieszkanie komunalne dostępne z zasobów Gminy Miasta [...], z uwagi na wyjątkową sytuację życiową i zdrowotną występującą w jego rodzinie. Zaznaczył, że przepisy u.o.p.l. nie wykluczają sytuacji zamiany mieszkań komunalnych należących do różnych zasobów, przy czym niezbędna jest zgoda właściciela lokalu czyli gminy adekwatnej do lokalizacji danej nieruchomości, a na zamianę taką może zdecydować się każdy, kto posiada tytuł prawny do lokalu stanowiącego przedmiot zamiany i nie posiada zadłużenia w opłatach. Dodał, że ustawa nie ogranicza poszukiwań lokalu do lokali już przez kogoś zajmowanych, a chcący zamienić mieszkanie mogą skorzystać z wolnych lokali jakimi dysponuje dana gmina za zgodą tej gminy. Skarżący podał dalej, że w odpowiedzi na wniosek, w piśmie z dnia 22 września 2022 r. organ poinformował, że lokale wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz innego zasobu mogą być zamieniane pomiędzy zainteresowanymi stronami mającymi umowy zawarte na czas nieoznaczony, pod warunkiem uzyskania zgody Gminy na dokonanie zamiany, po spłacie zobowiązań z tytułu najmu, jeśli takowe istnieją oraz pod warunkiem spełnienia przez osoby zajmujące lokal w innym zasobie kryteriów o których mowa w § 9 ust.1 pkt 1 uchwały. W związku z czym Gmina Miasta [...] może jedynie przystać na zamianę mieszkania między stronami, pod warunkiem znalezienia osoby wynajmującej mieszkanie komunalne wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta [...] i wyrażającej chęć na zamianę na mieszkanie komunalne w [...]. Jednocześnie wyjaśniono, że uzyskanie przydziału mieszkania w zasobie Gminy Miasto [....] nie w trybie zamiany lokali, ale na podstawie wniosku o wynajem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz osiągania niskich dochodów możliwe jest pod warunkiem spełnienia kryteriów o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały i w takim przypadku należy wypełnić oraz złożyć wniosek mieszkaniowy. Skarżący podniósł, że niemożliwym jest zrealizowanie przez osobę chcącą dokonać zamiany mieszkania, zajmującą lokal w innym zasobie, kryteriów zawartych w § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały, bowiem przepis ten stanowi, że uprawnionymi do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony są osoby, będące członkami wspólnoty samorządowej. W dalszej kolejności wskazał, że podczas osobistego spotkania z władzami miasta w dniu 12 października 2022 r., po przeanalizowaniu sytuacji rodziny, zostali poinstruowani, aby złożyć wniosek o przyznanie prawa do lokalu mieszkaniowego na zasadach ogólnych. Mając świadomość, że nie spełniają kryteriów zawartych w § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały, w piśmie z dnia 14 października 2022 r. zwrócili się do Prezydenta o wydanie postanowienia o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ww. przepisie, na mocy § 9 ust. 2 uchwały, powołując się na szczególną sytuację zdrowotną, rodzinną i społeczną rodziny. Skarżący podniósł, że ostatecznie organ zajął odmowne stanowisko w sprawie przyznania mieszkania komunalnego, uzasadniając to faktem niespełnienia warunku, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały oraz informując, że nie jest możliwe zwolnienie z warunków wynikających z przepisów ustawowych. Skarżący podkreślił, że nie wnioskował o zwolnienie z przepisów ustawy, a przedmiotem jego wniosku było zwolnienie z warunków konkretnie wskazanych w § 9 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały na mocy przepisu § 9 ust. 2 tej uchwały. W ocenie Skarżącego odmowa zastosowania przez organ wymienionego przepisu, argumentowana tym, że zostanie on w najbliższym czasie zmieniony, jest nie tylko nieuzasadniona, ale również stanowi złamanie prawa. Podniósł, że organ nie może traktować przepisów tej samej uchwały w sposób wybiórczy i ma obowiązek poczynić wszelkie procedury w oparciu o obowiązujące przepisy. Podkreślił również, że wielokrotnie opisywana sytuacja zdrowotna, rodzinna i społeczna spowodowana chorobą, wielopłaszczyznową niepełnosprawnością syna, jego stanem zdrowia, przebytym leczeniem jak i tym przeprowadzanym na obecnym etapie oraz planowanym w przyszłości, brakiem możliwości edukacyjnych i rozwojowych w obecnym miejscu zamieszkania niewątpliwie kwalifikuje się jako "szczególnie uzasadniony przypadek". W oparciu o powyższą argumentację Skarżący stwierdził, że stanowisko organu jest wadliwe i nie może się ostać w porządku prawnym, jako naruszające przepisy prawa procesowego, jak też materialnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że M. i E. Ś. złożyli w dniu 12 września 2022 r. pismo o wyrażenie zgody na zamianę zajmowanego w mieście S. lokalu mieszkalnego na inny lokal o zbliżonym metrażu położony na terenie miasta [...]. W odpowiedzi na to pismo otrzymali pismem z dnia 22 września 2022 r. informację, w której zostali poinformowani o warunkach, w których możliwa jest zamiana lokali mieszkalnych płożonych w odrębnych zasobach mieszkaniowych oraz konieczności złożenia wniosków mieszkaniowych na stosownym wzorze. Organ wskazał, że wyżej wymienieni nie kontynuowali starań o zamianę lokalu mieszkalnego, natomiast wystąpili z pismami do Prezydenta Miasta oraz Zastępcy Prezydenta Miasta o zwolnienie na podstawie § 9 ust. 2 uchwały, z warunków przydziału mieszkania określonych uchwałą oraz przydział lokalu z pominięciem kolejności, wskazując, że posiadają już prawo najmu lokalu komunalnego na terenie miasta [...] i jednocześnie nie zamieszkują na terenie miasta [...], a złożenie wniosku równać się będzie z jego odrzuceniem. Organ wyjaśnił dalej, że w związku z faktem, że podstawą ubiegania się o przydział lokalu komunalnego z zasobów Gminy Miasta [...] jest złożenie wniosku zgodnie z określonym wzorem, wnioskodawcy zostali poinformowani o tym obowiązku pismem z dnia 18 listopada 2022 r., które stanowiło odpowiedź na pismo wnioskodawców, które datowane na 14 października 2022 r. W związku z wezwaniem do złożenia kompletu dokumentów, Skarżący złożył w dniu 9 lutego 2023 r. wniosek mieszkaniowy z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz osiągania niskich dochodów. Wniosek ten został rozpatrzony negatywnie, o czym poinformowano pismem z dnia 7 marca 2023 r. Organ wyjaśnił dalej, że podstawą aktu administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2023 r., stanowiącego negatywne rozpatrzenie wniosku mieszkaniowego był fakt, że Skarżący wraz z rodziną zamieszkują w [...]., a nie w [....], a co za tym idzie nie są członkami wspólnoty samorządowej gminy [....]. Podał również, że powoływany przez Skarżącego przepis § 9 ust. 2 uchwały zakładał, że Prezydent Miasta [...] może zwolnić z warunków w wyjątkowych okolicznościach, a nie zobowiązywał go do określonego postępowania, a biorąc pod uwagę, że przepis ten był nieprecyzyjny w świetle art. 1 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym, Rada Miasta [...] podjęła decyzję o wyeliminowaniu go z treści uchwały ze skutkiem od daty wejścia w życie uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. zmieniającej uchwałę w sprawę zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto [...]. W piśmie z dnia 9 lipca 2024 r. Skarżący szeroko odniósł się do argumentacji organu zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, a także wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści przedmiotowego pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) przedmiotem kontroli sądu administracyjnego są inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 146 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność Prezydenta Miasta [...], która polegała na poinformowaniu Skarżącego, że nie spełnia przesłanek do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu mieszkania komunalnego. Tytułem wstępu wskazać należy, że kontrola tego rodzaju czynności należy do kognicji sądów administracyjnych. Do powyższego wniosku prowadzi po pierwsze stanowisko, jakie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008/6/90). NSA wskazał, że postępowanie w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę składa się z dwóch etapów. W pierwszym, wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega analizie i weryfikacji przez właściwy organ gminy. Następnie wniosek jest rozpoznawany przez organ, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu, bądź o odmowie zakwalifikowania i umieszczenia na liście. Na tym pierwszym etapie, działanie organu ma charakter administracyjnoprawny, bowiem organ decyduje o tym, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie jej potrzeb mieszkaniowych, z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Etap ten jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy. Drugi etap postępowania w zakresie udzielania konkretnej pomocy mieszkaniowej, związany jest natomiast z podjęciem czynności cywilnoprawnych, zmierzających do zawarcia umowy najmu. Z powyższego wynika, że jedynie postępowanie w zakresie zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu podlega kognicji sądów administracyjnych. Czynności organu wykonawczego gminy zatwierdzające listę oczekujących, a także pisma zawiadamiające o niespełnieniu przesłanek do ubiegania się o lokal, są więc czynnościami, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (tak postanowienie WSA w Poznaniu z 24.10.2023 r., IV SAB/Po 126/23, LEX nr 3618154 w oparciu o por. postanowienia NSA: z 12 maja 2016 r., I OSK 3425/15; z 23 marca 2016 r., I OSK 354/16, a także postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 13 października 2020 r., dostępne w bazie CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest opisany powyżej administracyjnoprawny etap postępowania w zakresie udzielania pomocy mieszkaniowej. Skarżący w pismach z 7 marca 2023r. a następnie 18 kwietnia 2023r. został poinformowany o niespełnieniu przesłanek do ubiegania się o lokal komunalny. Sąd stwierdził, że Skarżący zachował termin do wniesienia skargi na tego rodzaju czynność, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a. Pismo informujące o podjętej czynności zostało Skarżącemu doręczone 21 kwietnia 2023r., natomiast pismo, zatytułowane "odwołanie", a zawierające w istocie skargę na ww. czynność zostało wniesione za pośrednictwem Prezydenta Miasta [....]. w dniu 5 maja 2023r. a zatem z zachowaniem 30 – dniowego terminu do wniesienia skargi. Początkowo SKO w [....]. postanowieniem z 15 czerwca 2023r, nr SKO.4114/573/2023 stwierdziło niedopuszczalności "odwołania". Jednak na skutek wyroku WSA w Rzeszowie z 14 lutego 2024r., II SA/Rz 1208/23 ww. postanowienie SKO zostało uchylone. W wyniku tego skarga na czynność w przedmiocie odmowy przydziału lokalu komunalnego stała się przedmiotem merytorycznej kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym. Przechodząc do kontroli zaskarżonej czynności pod względem jej zgodności z prawem należy wskazać, że zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 725, dalej: u.o.p.l.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 u.o.p.l. gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 u.o.p.l.). Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l. to rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Należy wskazać, że ustawodawca nie dopuścił możliwości przyznawania lokali mieszkalnych poza trybem (procedurą) określonym zarówno w ustawie o ochronie lokatorów jak i uchwale określającej zasady wynajmowania lokali. W konsekwencji, nie ulega wątpliwości, że osoby kwalifikowane do najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy muszą spełniać określone w tej uchwale kryteria. Podstawowym jednak warunkiem umożliwiającym skorzystanie z pomocy w ramach mieszkaniowego zasobu komunalnego jest bycie członkiem wspólnoty samorządowego danej gminy. Powyższe wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Zatem zadaniem własnym gminy jest tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych w odniesieniu do wspólnoty samorządowej danej gminy. Pojęcie wspólnoty samorządowej zostało określone w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, dalej; u.s.g.), zgodnie z którym, mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że pojęcie mieszkańca gminy należy utożsamiać z pojęciem "osoby stale zamieszkującej" (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 października 2019 r. III SA/Kr 758/19, dost. baza CBOSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z tym zapatrywaniem zostało również zdefiniowane pojęcie członka wspólnoty samorządowej w § 2 ust. 1 pkt 4 uchwały Nr [....] Rady Miasta [....] z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto [....]. Zgodnie z tym przepisem, przez członka wspólnoty samorządowej należy rozumieć osoby zamieszkujące na terenie Gminy z zamiarem stałego pobytu (centralizujące swoje potrzeby życiowe i prowadzące na tym terenie gospodarstwo domowe), który może być wykazywany w szczególności zaświadczeniami, poświadczeniami lub innymi odpowiednimi dokumentami, w tym: a) zameldowaniem na pobyt stały w granicach administracyjnych [...], b) zatrudnieniem w granicach administracyjnych [....] Potwierdzeniem regulacji ustawowej, zawartej w art. 4 ust. 1 u.p.o.l. jest treść § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...], zgodnie z którym, uprawnionymi do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony, wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu Gminy są osoby, które: 1) spełniają łącznie następujące kryteria: a) są członkami wspólnoty samorządowej, b) nie mogą zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, przez co rozumie się spełnianie warunków określonych w § 2 ust. 1 pkt 19 z uwzględnieniem ust. 2. c) pozostają w trudnych warunkach materialnych, o których mowa w § 2 pkt 10 a Uchwały. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżący nie jest członkiem wspólnoty samorządowej Gminy Miasta [....]. Mieszka na stałe w mieszkaniu komunalnym w [...]. Z tych przyczyn Organ nie mógł rozpatrzyć pozytywnie wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miasta [...]. Nie budzi wątpliwości, że zakres właściwości gminy rozciąga się w granicach jej terytorium i dotyczy tylko tych osób, które są jej mieszkańcami, tj. przebywającymi na jej terytorium z zamiarem stałego pobytu. Świadczy o tym treść art. 1 ust. 2 u.s.g., zgodnie z którym, ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium. Terytorium jako element składowy pojęcia gminy (art. 1 ust. 2 u.s.g.) rozstrzyga także o tym, na jakim obszarze wspólnota administruje, a także o właściwości miejscowej jej władz i organów (tak I. Niżnik-Dobosz [w:] Ustawa o samorządzie gminnym, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2022, LEX/el. art. 1). Odnośnie powoływanego przez Skarżącego § 9 ust. 2 uchwały nr [...] należy wskazać, że przepis ten obowiązywał w czasie rozpoznawania wniosku o przydział lokalu komunalnego i przewidywał, że Prezydent Miasta [...] w szczególnie uzasadnionych przypadkach jak wyjątkowo trudna sytuacja zdrowotna, rodzinna czy społeczna, po uzyskaniu pisemnej i uzasadnionej opinii Komisji Mieszkaniowej, może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że na podstawie tego przepisu Prezydent dysponował uprawnieniem do zwolnienia z wymogów dotyczących trudnych warunków materialnych, czy też mieszkaniowych, związanych z metrażem przypadającym na osobę w rodzinie. Jednak w ocenie Sądu trudno przyjąć, by na podstawie tego przepisu Prezydent był uprawniony do zwolnienia z warunku polegającego na byciu członkiem wspólnoty samorządowej z uwagi na przywołany wyżej przepis art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.s.g. i wynikający z niego zakres władztwa gminy ograniczony do mieszkańców, zamieszkujących na terenie danej gminy. W związku z powyższym, niezależnie od tego, że Skarżący znajduje się w szczególnej i trudnej sytuacji z uwagi na ciężką chorobę syna, która wiąże się z koniecznością ponoszenia nakładów związanych z rehabilitacją, terapią, leczeniem, koniecznością zapewnienia dostępu do odpowiednich placówek leczniczych i terapeutycznych, to jednak nie spełnia kluczowego warunku, jaki wynika z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2021 r., Poz.[...]), gdyż jako mieszkaniec [...]. nie jest członkiem wspólnoty samorządowej Gminy Miasto [...]. Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd stwierdził, że czynność Prezydenta Miasta R., polegająca na poinformowaniu Skarżącego o braku podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu odpowiada prawu. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło