II SA/Rz 787/07

Dnia 8 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2008 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2007 roku, nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów -postanawia- przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2007 roku, nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów, skarżący – J. S. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2007 roku referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy wskazując, iż nie wykazał ustawowych przesłanek wymaganych do uwzględnienia wniosku. Przedmiotowe postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 3 grudnia 2007 roku. W dniu 10 grudnia 2007 roku skarżący wniósł sprzeciw. Zakwestionował w nim zasadność rozstrzygnięcia referendarza sądowego ponawiając jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi uregulowane jest w ramach instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 P.p.s.a. Skorzystanie z tej instytucji przez osobę fizyczną dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Obowiązek ten nakłada na wnioskujących art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. Z powołanej regulacji wynika zasada, że prawo pomocy jest instytucją polegającą na dofinansowaniu osób o bardzo niskich lub wręcz zerowych dochodach, w celu zapewnienia im dostępu do sądu. Zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem, z jednej strony, realizacją prawa obywateli do sądu, a z drugiej, uszczupleniem dochodów państwa. Z istoty prawa pomocy wynika, iż ustawodawca odstępuje od ogólnej zasady odpłatności postępowania – art. 199 P.p.s.a. - na rzecz konstytucyjnego prawa do sądu w sytuacjach, gdy strona nie jest w stanie partycypować w całości bądź części kosztów związanych z rozpoznaniem wniesionej przez nią skargi. Przyznanie prawa pomocy nie ma charakteru uznaniowego, nie zależy od swobodnej decyzji sądu, lecz podlega ściśle określonym przez wyżej wskazane przepisy regułom, których spełnienie warunkuje zasadność wniosku. Jeżeli osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie wykaże, że spełnia wymogi uzasadniające skorzystanie z tej instytucji, Sąd wniosku uwzględnić nie może. Odnosząc powyższe do sytuacji materialnej i życiowej skarżącego Sąd ocenił jego wniosek jako zasadny. W oparciu o przedstawione przez skarżącego okoliczności Sąd ustalił co następuje: Skarżący pozostaje w związku małżeńskim. Dochody jego gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 1423 złotych netto miesięcznie – 927 złotych emerytura skarżącego i 506 złotych renta żony – dowód: k. 20 -21 oraz druk PPF w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 419/06. Skarżący zamieszkuje wraz z żoną, synem, synową oraz wnukami w domu o powierzchni 130 metrów kwadratowych. Rodzina syna nie partycypuje w wydatkach związanych z utrzymaniem domu. Poza domem skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,15 hektara oraz samochodu osobowego marki Fiat 126 p z 1979 roku. Na wydatki obciążające budżet domowy składają się raty na spłatę kredytu w kwocie około 330 złotych miesięcznie. Ponadto rodzina skarżącego ponosi standardowe koszty związane z koniecznością utrzymania gospodarstwa domowego – wyżywienie, ubiór, niezbędne leki, energia elektryczna; skarżący nie posiada przyłącza gazu ani wody. Uwzględniając powyższe okoliczności – sytuację rodzinną i majątkową skarżącego oraz ogólne koszty utrzymania gospodarstwa domowego w dzisiejszych czasach należy stwierdzić, iż dochód uzyskiwany przez rodzinę skarżącego jest wprawdzie stały, lecz jednocześnie zbyt niski by można było z niego wygospodarować jakiekolwiek oszczędności. Skumulowany wysiłek jaki wiązałby się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania oraz kosztów ustanowienia adwokata, doprowadziłby w ocenie sądu do znacznego pogorszenia sytuacji skarżącego i jego rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 P.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji postanowienia .