II SA/Rz 787/07

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-08-01

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i rodzinną, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek do jego przyznania. Pomimo wezwania, nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową jej żony, co uniemożliwiło ocenę spełnienia rygorystycznych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Brak współpracy w wyjaśnianiu sytuacji majątkowej i rodzinnej obliguje do odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wcześniej korzystał już z prawa pomocy w zakresie kosztów. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających odmowę przyznania renty jego żonie, co było istotne dla oceny sytuacji majątkowej gospodarstwa domowego. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów ani nie wyjaśnił przyczyn zaniechania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z dnia [...] sierpnia 2007r., nr [...], podjętą w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zmiany w operacie ewidencji gruntów, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 7 lipca 2008r., J. S. złożył do sprawy sygn. II SA/Rz 787/07 wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata. Sprawa o podanej wyżej sygnaturze została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA) na mocy wyroku z dnia 17 czerwca 2008r. sygn. II SA/Rz 787/07 o oddaleniu skargi J. S.. Pismem z dnia 11 lipca 2008r. referendarz sądowy wezwał J. S. o nadesłanie dokumentów źródłowych potwierdzających odmowę przyznania renty żonie skarżącego H. S.. Wezwanie o nadesłanie tych dowodów należało wykonać w terminie 7 dni licząc od dnia jego doręczenia. Wezwanie referendarza sądowego zostało doręczone J. S. w dniu 15 lipca 2008r. (karta akt sądowych nr 113). Odpowiedź J. S. wpłynęła do Sądu 21 lipca 2008r. (data wpływu do WSA). Strona w piśmie nazwanym zażaleniem i "kasacją II" opisuje stan faktyczny sprawy oraz wskazuje zarzuty przeciwko wyrokowi WSA. Do pisma strona skarżąca nie załączyła żądanych przez referendarza dowodów potwierdzających zawarte we wniosku PPF twierdzenie o odmowie przyznania jego żonie renty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nie można też na jego podstawie ustalić przyczyn nie wykonania obowiązku przedłożenia dowodów. Stwierdzono, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż J. S. korzysta już z prawa pomocy w zakresie określonym w treści prawomocnego postanowienia WSA z dnia 8 stycznia 2008r. o sygn. II SA/Rz 787/07. Na mocy powyższego orzeczenia J. S. został zwolniony od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości. Występując z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, J. S. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Działania śledcze referendarza i sądu, podobnie jak główne postępowanie rozpoznawcze, mogą być podejmowane w sytuacji, gdy wniosek strony wzbudza wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Kolejność faz postępowania rozpoznawczego w sprawie przyznania prawa pomocy wyznacza treść art. 252 § 1 oraz 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.). W niniejszej sprawie wątpliwości uzasadniające zastosowanie art. 255 P.p.s.a. zaistniały w związku oświadczeniem J. S. o wydaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji o odmowie przyznania renty H. S.. Według treści wniosku, żona skarżącego nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Sytuacja dochodowa żony skarżącego jest istotna dla spełnienia przesłanek prawa pomocy, skoro przy ich ocenie należy brać pod uwagę nie tylko zasoby i możliwości wnioskującego, ale wszystkich osób, z którymi tworzy on gospodarstwo domowe. Strona, aby udowodnić swe twierdzenia o odmowie przyznania renty została zobowiązana do nadesłania dokumentów źródłowych. Konieczność bardzo skrupulatnego wyjaśnienia stanu majątkowego, na który powołuje się skarżący J. S. wynika z zakresu jego żądania. Strona wnosi bowiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a to wiąże się z wykazaniem bardzo rygorystycznych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być stosowane w sytuacjach szczególnych, gdyż jego skutki przerzucają ze skarżącego wszelkie ciężary finansowe wszczętego postępowania na budżet państwa, a w rezultacie na współobywateli. Przyznając prawo pomocy w zakresie całkowitym wyklucza się stosowanie zasady ustawowej wynikającej z art. 199 P.p.s.a. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania, strona skarżąca nie wykonała wezwania referendarza sądowego. J. S. nie wyjaśnił również przyczyn swego zaniechania. Oświadczenia skarżącego o pozbawieniu jego żony prawa do renty nie można uznać za wiarygodne skoro strona nie przedłożyła dowodów potwierdzających to twierdzenie. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego, J.S. nie starał się współpracować w wyjaśnianiu swej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Umożliwiałoby to dostosowanie zakresu prawa pomocy do możliwości wnioskującego. Należy stwierdzić, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło