II SA/Rz 789/09

Dnia 26 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2010 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 roku, nr [...] w przedmiocie zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego - postanawia – I. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 23 marca 2010 roku, sygn. akt II SA/Rz 789/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 roku, nr [...] w przedmiocie zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego. W dniu 8 kwietnia 2010 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 roku referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sadowych i jednocześnie odmówił przyznania mu radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu swojego postanowienia referendarz podał, że skarżący w rozpoznawanej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienie od kosztów sądowych stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a., stąd rozstrzyganie wniosku w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Odnosząc się do ustanowienia fachowego pełnomocnika wyjaśnił natomiast, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie jest aż tak, zła by niezbędna była pomoc państwa w zakresie finansowania fachowej pomocy prawnej. Z postanowieniem referendarza sądowego nie zgodził się skarżący B.B. i wniósł od niego sprzeciw. Zarzucił w nim, iż wbrew twierdzeniom zawartym w kwestionowany postanowieniu nie ma możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności celem zgromadzenia środków finansowych na opłacenie fachowego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 P.p.s.a. w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. W pierwszej kolejności należy odnieść się do tego zakresu wniosku skarżącego, który dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych. Zaskarżona decyzja SKO dotyczy zobowiązania do zwrotu wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego. Przedmiot kwestionowanej decyzji mieści się zatem w zakresie szeroko rozumianej opieki społecznej. Jest to o tyle istotne, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strony skarżące decyzje w tym przedmiocie, z mocy ustawy, zwolnione są z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Oznacza to, iż skarżący nie ma obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania związanych z wniesiona przez niego skargą. Podkreślić należy, iż zwolnienie to dotyczy całości postępowania sądowoadministracyjnego, a więc zarówno kosztów, jakie standardowo należy ponieść przy wniesieniu skargi, jak i tych, koniecznych do kwestionowania orzeczeń sądu zapadłych już w toku postępowania. Wnoszenie przez skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem bezprzedmiotowe - badanie przez Sąd czy spełnia on przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych byłoby niecelowe, ponieważ skarżący zwolnienie to uzyskał z mocy ustawy. Z wyłożonych względów wniosek skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd ocenił jako bezprzedmiotowy i w tym zakresie, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., postępowanie umorzył. Wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego, z uwagi na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, należy rozważyć przy uwzględnieniu instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym, uregulowanej w art. 245 § 3 P.p.s.a. oraz 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z treścią ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przytoczona regulacja rodzi więc konieczność odniesienia się do sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Z przedstawionych przez skarżącego okoliczności Sąd ustalił, iż pozostaje on w związku małżeńskim. Rodzina skarżącego składa się z 3 osób: skarżącego, jego żony oraz córki. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do córki skarżącego Innego majątku rodzina skarżącego nie posiada. Źródłem utrzymania rodziny są: emerytura skarżącego – 1380 zł. brutto miesięcznie, emerytura żony skarżącego – 600 zł. brutto miesięcznie, renta socjalna córki skarżącego – 650 zł. brutto miesięcznie Ocena sytuacji materialnej i życiowej skarżącego nie pozwala na przyjęcie, iż jest on w stanie ponieść koszty związane z ustanowieniem radcy prawnego. Miesięczny dochód rodziny w kwocie 2630 złotych brutto jest zbyt niski by można było wygospodarować z niego jakiekolwiek oszczędności. Zdaniem sądu realizacja podstawowych potrzeb trzyosobowej rodziny wymaga poczynienia wydatków, które w całości konsumują dochód o takiej wysokości. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.