II SA/Rz 789/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-11-04

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która została zwolniona z kosztów sądowych i zamierza złożyć skargę kasacyjną od wyroku oddalającego jej skargę, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli jej dochody i stan zdrowia uniemożliwiają samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego należy uwzględnić, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych, a jej dochody są niskie i przeznaczane na podstawowe potrzeby, a etap postępowania wymaga sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalistę, żądanie ustanowienia radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
L. E., osoba w wieku 73 lat, niepełnosprawna w stopniu znacznym, poruszająca się o kuli, utrzymująca się z niskiej emerytury i dodatku opiekuńczego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wniosek ten miał umożliwić jej złożenie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Strona szczegółowo opisała swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na wysokie wydatki związane z utrzymaniem domu, leczeniem i podstawowymi potrzebami, a także brak możliwości podjęcia pracy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej L. E. prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku L. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - postanawia - przyznać skarżącej L. E. prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 24 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę L. E. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Otrzymawszy odpis powyższego orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem L. E. złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego celem umożliwienia złożenia skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia. Wskazała, że ma 73 lata i jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym; porusza się o kuli w związku z obustronnym wszczepieniem protez biodrowych. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 816,66 zł netto oraz dodatku opiekuńczego w wysokości 153 zł. Ze względu na zaawansowany wiek, kalectwo i stan zdrowia (cierpi m. in. na wadę serca, astmę, nadciśnienie tętnicze) nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy celem zdobycia dodatkowych środków. Mieszka w domu o powierzchni 42 m.kw. w jego dolnej kondygnacji; górną część zajmuje natomiast syn z rodziną. Jest współwłaścicielką nie mającego dostępu do mediów budynku drewnianego (20,5 m.kw.), nieruchomości rolnej (19 arów) oraz budynku mieszkalno-gospodarczego (34,5 m.kw.), w którym mieszka jej córka samotnie wychowująca syna. Comiesięczne wydatki strony to: 275,46 zł (utrzymanie domu), 275,02 zł (lekarstwa), 419 zł (wyżywienie i inne potrzeby). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że postanowieniem referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 4 lipca 2014 r. L. E. zwolniona została od kosztów sądowych. Obecnie, w związku z wydaniem w jej sprawie wyroku oddalającego skargę i zamiarem jego zaskarżenia, strona domaga się ustanowienia radcy prawnego. W takiej sytuacji, ocena przedmiotowego żądania winna się odbyć w aspekcie przesłanki przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej "P.p.s.a.", tego rodzaju wsparcie może zostać udzielone w razie niemożności poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższego spoczywa na składającym wniosek, z którego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikać powinno, że poza zakresem jego możliwości płatniczych pozostaje pokrycie kosztów postępowania sądowego. Zasadniczo bowiem to strony tego postępowania obowiązane są do ponoszenia wszelkich kosztów związanych ze swoim w nim udziałem (art. 199 P.p.s.a.). Analizując wniosek L. E. stwierdzono, że zasługuje on na uwzględnienie, co skutkowało orzeczeniem ustanawiającym dla niej radcę prawnego. Strona złożyła bardzo obszerne oświadczenie odnośnie do swojej sytuacji materialnej, z którego wynika, że nie jest w stanie wygospodarować kwoty potrzebnej do pokrycia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Cały bowiem uzyskiwany przez wyżej wymienioną dochód przeznaczany jest na utrzymanie własne, w tym leczenie oraz utrzymanie domu, a zatem na zaspokojenie podstawowych tylko potrzeb człowieka. Jak podniosła skarżąca, z uwagi na jej wiek oraz stan zdrowia nie może ona podjąć jakiegoś zatrudnienia w celu zwiększenia dochodu otrzymywanego z tytułu emerytury. Mieszka wprawdzie z synem i jego rodziną, lecz prowadzi odrębne od nich gospodarstwo domowe. Jest współwłaścicielką dwóch budynków, z tym, że jeden z nich pozbawiony jest dostępu do mediów, natomiast drugi zajmuje jej córka samotnie wychowująca syna. Skarżąca nie posiada zaś żadnych wartościowych ruchomości, jak też zasobów pieniężnych. Biorąc pod uwagę wysokość kwoty, która pozostaje jej na własne utrzymanie (to jest po opłaceniu rachunków związanych z domem i z zakupem lekarstw) – ok. 420 zł należy uznać za w pełni wiarygodne stwierdzenie strony, iż z kwoty tej trudno jest jej zakupić nawet wszystkie potrzebne artykuły żywieniowe, a co dopiero odzież, obuwie czy środki czystości. Biorąc zatem pod uwagę, że cały swój dochód skarżąca przeznacza na niezbędne potrzeby oraz etap postępowania – wydanie wyroku, którego zaskarżenie wymaga sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalistę (radcę prawnego), uwzględniono jej żądanie. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło