II SA/Rz 789/15

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. w likwidacji o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Dołączonym do wniesionej skargi wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na obowiązującym formularzu PPPr, likwidatorzy uprawnieni do występowania w imieniu "A." Sp. z o.o. w likwidacji, wnieśli o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wskazali, że Spółka została postawiona w stan likwidacji z uwagi na trudną sytuację materialną spowodowaną toczącymi się w urzędach celnych postępowaniami. Z tego też względu nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie wpisu sądowego. Stosownie do zawartego we wniosku oświadczenia o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosiła 1 mln zł, zaś wg bilansu za ostatni rok obrotowy, wartość jej środków trwałych stanowiła kwota 50 837 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka osiągnęła stratę w wysokości 577 250 zł (na dzień otwarcia likwidacji, tj. 10 grudnia 2014 r., wysokość aktywów Spółki wynosiła 751 829 zł i w takiej samej kwocie odpowiadały im pasywa). Stan konta bankowego Spółki wg widniejącej na nim daty 29 maja 2015 r. wynosił 692 zł (wniosek wraz ze skargą – za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej - wpłynął do Sądu 26 czerwca 2015 r.). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie prawnej i jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić po wykazaniu, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa zatem na stronie składającej wniosek, niemniej jak wynika z treści w/w przepisu, ich spełnienie nie wiąże się z obligatoryjnym przyznaniem tego prawa. Dokonana w kontekście powyższych informacji ocena wniosku skarżącej Spółki prowadzi do uznania, że nie zasługuje on na uwzględnienie i to nawet w kontekście takich okoliczności, jak postawienie jej w stan likwidacji. Argumentem przemawiającym za takim stwierdzeniem jest: - fakt wykazania posiadania przez skarżącą Spółkę środków na rachunku bankowym, adekwatnych do wysokości wpisu sądowego w niniejszej sprawie (100 zł) oraz w toczących się jednocześnie przed WSA w Rzeszowie sprawach ze skarg II SA/Rz 790/15 i II SA/Rz 807/15 (odpowiednio 100 i 200 zł), w których Spółka złożyła analogiczne wnioski o przyznanie prawa pomocy; - występowanie w w/w sprawach przez adwokata, któremu mimo postawienia Spółki w stan likwidacji nie zostało wypowiedziane pełnomocnictwo i który cały czas jest uprawniony do jej reprezentowania i działania w tych sprawach; z natury rzeczy jest to związane z określonymi wydatkami (zapewne znacznie większymi niż wpisy od skarg), z pokryciem których to wydatków Spółka (jej likwidatorzy) bez wątpienia muszą się liczyć w przyszłości i zabezpieczyć na to odpowiednie środki z podlegającego likwidacji majątku. Brak jest w tej sytuacji przesłanek, by wydatki związane z wynagrodzeniem pełnomocnika traktowane były w sposób priorytetowy względem kosztów sądowych. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie; wynikający z tego przepisu obowiązek dotyczy każdego podmiotu posiadającego jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (a więc także skarżącej Spółki, mimo objęcia jej procedurą likwidacji). Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko wyjątkowo w sytuacjach, gdy zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania jest faktycznie niemożliwe. Warunku tego Spółka nie spełniła, a fakt że postępowanie likwidacyjne nie zostało jeszcze zakończone dowodzi potencjalnych możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych z posiadanego jeszcze majątku, tj. pozostających w jej dyspozycji środków finansowych i trwałych. Przekłada się to na brak możliwości uwzględnienia złożonego wniosku, gdyż naruszałoby to ustawowe zasady przyznawania prawa pomocy. Ubocznie należy podkreślić, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia wniesionej skargi przez Sąd I instancji, przysługuje stronie skarżącej od organu który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (w tym wpisu od skargi). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w/z z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.