II SA/Rz 789/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. w likwidacji z/s w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w likwidacji z/s w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Prawomocnym postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania Spółce prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonej z zachowaniem terminu skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2016 r., Spółka zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadniając żądanie wskazała na trudną sytuacja materialną związaną z toczącymi się względem niej postępowaniami administracyjnymi, z powodu których została postawiona w stan likwidacji i obecnie nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie "należności objętej skargą". Postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. II SA/Rz 789/15 referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Z zachowaniem ustawowego terminu Spółka wniosła sprzeciw podnosząc, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż za rok obrotowy 2014 osiągnęła stratę w wysokości 577 250 zł i "podobną za rok 2015", a stan jej rachunku bankowego wynosi 0. Konieczność poniesienia kosztów sądowych nie powinna ograniczać prawa do sądu, a skoro skarżącej nie stać na ich poniesienie, jej wniosek winien zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skarżąca występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy domaga się zmiany prawomocnego postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 10 sierpnia 2015 r. II SA/Rz 789/15. Wobec powyższego złożony wniosek podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 Ppsa, stanowiącym że postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Spółka ubiegając się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 245 § 3 Ppsa. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób nie budzący wątpliwości, a tym samym jej żądanie jest niemożliwe do uwzględnienia. Po pierwsze, deklarowany brak jakichkolwiek środków pieniężnych na wyszczególnionym rachunku bankowym stoi w oczywistej sprzeczności z faktem uiszczenia przez Spółkę tak wpisu od skargi, jak i opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem z rachunku bankowego innego, niż wskazany we wniosku. Po drugie, sama wysokość kapitału zakładowego uprawnia do stwierdzenia, że Spółka z cała pewnością jest w stanie ponieść jedyny wymagalny na obecnym etapie koszt postępowania, a mianowicie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Po trzecie, skoro wspólnicy Spółki nie skorzystali z możliwości jej dokapitalizowania, a wnioskodawca nie wyjaśnia motywów takiej decyzji, jak i okoliczności jej uzasadniających, nie sposób uznać, że Spółka podjęła maksimum starań aby przezwyciężyć swoją trudną sytuacje finansową, a w konsekwencji wykazała brak środków na poniesienia tak pełnych, jak i częściowych kosztów postępowania. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do akceptacji stanu, w którym w razie wystąpienia trudności finansowych wspólnicy spółki w każdym wypadku i bez względu na okoliczności oraz posiadany przez nich majątek mogą odmówić jej dokapitalizowania, a sąd rozpoznając wniosek o przyznania prawa pomocy winien niejako automatycznie przyznać je w żądanym przez stronę zakresie i w istocie przerzucić ciężar ponoszenia kosztów postępowania na Skarb Państwa. Stanowiłoby to obejście wyrażonej w art. 199 Ppsa zasady udziału stron w kosztach postępowania. Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa, Sąd postanowił odmówić zmiany postanowienia z dnia 10 sierpnia 2015 r. II SA/Rz 789/15.