II SA/Rz 789/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-07-27

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, która ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, musi szczegółowo wykazać brak możliwości pokrycia tych kosztów, nawet jeśli posiada stałe źródło dochodu i majątek w postaci nieruchomości rolnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona, mimo posiadania stałego dochodu i majątku w postaci nieruchomości rolnej, nie wykazała w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Szczególny obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie, zwłaszcza gdy jest ona reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, który powinien kompetentnie przygotować wniosek.
Stan faktyczny
Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Argumentował, że jego dochody (1674,05 zł miesięcznie) po opłaceniu rachunków nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb jego i żony. Posiada dom i nieruchomość rolną. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał wystarczająco braku możliwości pokrycia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 789/18 U Z A S A D N I E N I E Skarżący zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że bez zwolnienia z opłaty od skargi nie będzie mógł dochodzić swoich praw przed sądem. Nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z opłatą, ponieważ po opłaceniu rachunków związanych z utrzymaniem domu kwota 600 zł nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb jak żywność, ubranie, obuwie dla siebie i żony. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, wykazał tylko swoje dochody w kwocie 1674,05 zł. Jako majątek zadeklarował dom o pow. 100 m² , a rubryce formularza PPF dotyczącej nieruchomości rolnej (nr 7.1.) uczynił zapis: "jak w załączonym zaświadczeniu", nie wskazał jakichkolwiek przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Do wniosku załączył zaświadczenie o zarobkach za luty, marzec i kwiecień 2018 r.(1674,05 zł na miesiąc) oraz oświadczenie o wydatkach na utrzymanie gospodarstwa domowego. Wynika z niego, że "średnie opłaty domowe" wynoszą: woda i kanalizacja 100 zł, gaz 50 zł, odpady 20 zł, abonament telewizyjny 22 zł, podatek rolny i domowy 26 zł, ubezpieczenie KRUS 133 zł, ubezpieczenie domu 20 zł, ogrzewanie domu 20 zł, telefon 50 zł, ubezpieczenie samochodu i przegląd 60 zł, paliwo do samochodu 200 zł, leki dla obojga małżonków 50 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Co do zasady w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej P.p.s.a, a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami - gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W przypadku osoby fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w takim jak wnioskowany, może być przyznane gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z treści powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym. Samo zaś zwolnienie powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest przez nią rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku rozpoznający go referendarz uznał, że w istniejącym stanie faktycznym Skarżący nie wykazał, że pozostaje w sytuacji w której nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co stanowi przesłankę do zwolnienia od ich ponoszenia. Skarżący posiada stałe źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę, posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej, przy czym w aktach sprawy brak jest zaświadczenia, o którym wspomniano w rubryce formularza PPF dotyczącej posiadanej nieruchomości rolnej i jej charakterystyki. Posiadanie tego rodzaju majątku nieruchomego uprawdopodabnia, to, że jako wydatki podał opłacanie składek KRUS. Gospodarstwo rolne może generować dochody, a co istotne samo posiadanie gruntów rolnych może czynić przysporzenie majątkowe w postaci tzw. dopłat. Skarżący nie powołuje się na okoliczności losowe, nadzwyczajne, które uniemożliwiałyby pokrycie koniecznych kosztów związanych z postępowaniem przed sądem. Zaniechano wezwania skarżącego do dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym i do złożenia wyjaśnień, ponieważ Skarżącego reprezentuje zawodowy pełnomocnik. Zatem wniosek skarżącego być powinien właściwie, szczegółowo i kompetentnie przygotowany w zakresie wykazanie przesłanek przyznania prawa pomocy. Skoro Skarżący nie wykazał okoliczności usprawiedliwiających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wnioskowi temu należało odmówić. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło