II SA/Rz 790/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę "A." Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. W złożonej w ustawowym terminie skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia sporządzający ją pełnomocnika Spółki – adwokat wniósł o zwolnienie jej od części kosztów sądowych tj. w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej. Zaznaczył, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem postawiono ją w stan likwidacji. Nie posiada ona majątku na zapłatę przedmiotowej opłaty. Pełnomocnik podkreślił, że do takiego stanu rzeczy doprowadziła Spółkę bezprawna działalność organów celnych stosujących przepisy ustawy o grach hazardowych, która nie powinna stanowić podstawy dokonywania jakichkolwiek czynności, co jednoznacznie potwierdza orzecznictwo sądowe. Z dołączonego do skargi kasacyjnej formularza wniosku o prawo pomocy – PPPr wynika, że kapitał zakładowy Spółki to 1 000 000 zł, a wartość środków trwałych to 50 837,58 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka poniosła stratę w wysokości 577 250,48zł. Na formularzu tym zaznaczono również, że stan konta bankowego Spółki wynosi 0 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie nie podlega uwzględnieniu, bowiem Spółka nie dowiodła, że jej sytuacja rzeczywiście nie umożliwia zapłaty kwoty 100 zł z tytułu wpisu od złożonej skargi kasacyjnej. O powyższym świadczą następujące okoliczności. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że wymieniona kwota 100 zł, którą obecnie Spółka jest obciążona w ramach kosztów sądowych jest najniższą opłatą tego rodzaju na gruncie postępowania sądowego. Ponadto, występując już wcześniej w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych Spółka powoływała się także na trudną sytuację finansową (przedstawione na potrzeby uprzedniego wniosku o prawo pomocy dane są w istocie tożsame), a jednak udało się jej zgromadzić środki w łącznej wysokości 200 zł na opłacenie wpisu od skargi oraz opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia i jego doręczenia wraz z wyrokiem. Zaznaczenia wymaga, że Spółka w każdej z kilkunastu spraw, które zainicjowała przed tut. Sądem działa za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika; w niniejszej sprawie występował on w jej imieniu także w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to konieczność poniesienia z pewnością znacznych wydatków na wynagrodzenie wymienionego, którym trudno przyznać pierwszeństwo przed wymogiem uiszczenia kosztów sądowych. Dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku żadnego znaczenia nie ma podniesiona we wniosku kwestia "bezprawnych" działań organów celnych w sprawie. Legalność poddanego kontroli rozstrzygnięcia administracyjnego nie stanowi bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy. Należy też zwrócić uwagę na pojawiające się wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki, w której wniosku podano stan konta bankowego wynoszący 0 zł. Podnieść jednakże należy, że opłata kancelaryjna za odpis zapadłego w sprawie orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem uiszczona została przelewem z konta o numerze innym niż ten wskazany we wniosku. Wniosek ten nie podaje tymczasem stanu środków na tym drugim koncie bankowym. Należy ponadto podkreślić, że sama okoliczność w postaci postawienia Spółki w stan likwidacji nie może jeszcze sama w sobie przemawiać za potrzebą uwzględnienia żądania o prawo pomocy. Zgodnie z art. 282 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), czynności likwidacyjne obejmują zakończenie interesów bieżących spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie majątku spółki. Nie oznaczają natomiast jeszcze niewypłacalności Spółki i braku środków na pokrycie np. kosztów sądowych. Nie można także zapominać o istniejącej w K.s.h. instytucji dopłat wspólników, która powinna znaleźć zastosowanie w sytuacji trudności finansowych spółki. Może więc jak najbardziej dotyczyć sytuacji, gdy spółka nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych w postępowaniu, w którym bierze udział. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest natomiast wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.10.2008 r., II OZ 1114/08, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata, na którą powołuje się zaś Spółka powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania. W art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", ustawodawca postanowił, że w razie zaistnienia przewidzianej w tym przepisie sytuacji osobie prawnej może zostać przyznane częściowe prawo pomocy (np. w zakresie zwolnienia od części kosztów sądowych). A zatem tylko w naprawdę wyjątkowych sytuacjach tzn. gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, których nie jest w stanie samodzielnie zdobyć przy użyciu wszelkich dostępnych jej instrumentów faktycznych i prawnych, może ona uzyskać wsparcie ze środków publicznych. Oczywiście pomoc taka może zostać udzielona tylko wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że jest istotnie zasadna. Wątpliwości takie tymczasem występują w odniesieniu do Spółki, która nie ujawniła stanu wszystkich swoich rachunków bankowych. Uznając więc, że Spółka nie wykazała niemożności poniesienia wydatku na opłatę od złożonej skargi kasacyjnej odmówiono zwolnienia jej od powyższej, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.