II SA/Rz 790/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z miejsca pobytu stałego - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia na rzecz wnioskodawczyni adwokata. E. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z miejsca pobytu stałego. W odpowiedzi na wezwanie o wpis od przedmiotowej skargi w wysokości 100 zł skarżąca wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Żądanie to podtrzymała następnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie dodatkowo wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wymieniona uiściła także kwotę 100 zł tytułem opłaty sądowej od skargi. E. P. wskazała, że sprawuje opiekę nad ubezwłasnowolnionym całkowicie, niepełnosprawnym synem. Wymienieni utrzymują się z emerytury strony wynoszącej 888,33 zł oraz renty jej syna w kwocie 759,13 zł. Jako jedyny majątek skarżąca wykazała udział (1/2) w domu. Podała, że ubezpieczenie tego domu wynosi rocznie 159 zł, opłaty za media miesięcznie 300 zł, zaś comiesięczna rata pożyczki to 152 zł. Z kolei koszt opału na zimę to kwota 4 250 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dotyczące uzupełnienia danych wniosku skarżąca podniosła, że opłaty na utrzymanie domu wynoszą miesięcznie 281 zł (w tym: wywóz śmieci – 26 zł, energia elektryczna – 70 zł, gaz – 90 zł, woda – 95 zł). Na zakup węgla na zimę skarżąca zaciągnęła pożyczkę, bowiem nie jest w stanie odłożyć kwoty 4250 zł na ten cel. Leczenie syna to koszt ok. 100 zł miesięcznie, zaś lekarstwa dla niej wynoszą ok. 80 zł. Skarżąca wskazała, że ojciec jej dziecka nie płaci zasądzonych alimentów. Podała, że nie posiadają wraz z synem pojazdów mechanicznych. Kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi pokrył brat skarżącej, który udziela jej pomocy. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które ubiega się strona domagając się zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata, przeznaczone jest dla osób w rzeczywiście trudnej sytuacji życiowej tj. bez dochodu bądź też dysponujących nim w niewielkiej wysokości. Wynika to z istoty tej instytucji, która ma charakter wyjątkowy, bowiem zasadą jest, że to strony postępowania sądowego ponoszą jego koszty. Ta ostatnia wyrażona została w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Z uwagi na wskazany charakter prawa pomocy, przy podejmowaniu decyzji o uwzględnieniu żądania strony, zwłaszcza w pełnym wymiarze, nie mogą istnieć wątpliwości co do zasadności takiego rozstrzygnięcia. Jeśli takowe się pojawiają, uniemożliwiają faktycznie przychylenie się w całości do złożonego wniosku. Wskazuje na to brzmienie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi to wnioskujący o wsparcie Państwa winien wykazać, że znajduje się w którejś z wymienionych w tych regulacjach sytuacji. Pierwszy z powołanych przepisów (tzn. art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) stanowi, że całkowite prawo pomocy otrzymuje osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postepowania. Z kolei częściowy wymiar prawa pomocy adresowany jest do strony wykazującej, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z przedstawionych przez skarżącą danych wynika, ze jej comiesięczne wydatki (ok. 1130 zł) nie wyczerpują całości uzyskiwanego przez nią i syna dochodu. (ok. 1647 zł). Ponadto, wnioskodawczyni może liczyć na regularne wsparcie swojego brata, która to okoliczność także nie może pozostać bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszego wniosku. Należy w końcu zwrócić uwagę, że E. P. wzywana była do dostarczenia wyciągów z rachunków bankowych własnych i syna. W odpowiedzi podała, że posiada tylko konta bankowe, na które wpływają jej emerytura i renta syna. Nie nadesłała jednakże wyciągów z powyższych, czego dotyczyło wskazane wezwanie. Niezastosowanie się do jego treści powoduje powstanie wątpliwości co do tego, jaka jest faktyczna sytuacja finansowa strony. Te zaś nie mogą skutkować pełnym uwzględnieniem żądania strony. Wzięto jednocześnie pod uwagę, że skarżąca samotnie wychowuje niepełnosprawnego syna, na którego utrzymanie jego ojciec nie łoży zasądzonych od niego alimentów. Zarówno wnioskodawczyni, jak i jej syn wymagają zaś leczenia. Dlatego uznano, że zasadnym jest zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych (które to orzeczenie nie dotyczy jednak uiszczonej już z tego tytułu opłaty sądowej w kwocie 100 zł, a dalszych ewentualnych kosztów w sprawie) oraz odmowa ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika. Należy w tym miejscu podkreślić, że zawodowy zastępca prawny tj. adwokat lub radca prawny nie jest przez regulacje ustawy procesowej tzn. P.p.s.a. wymagany na aktualnym etapie postępowania. Sąd z urzędu zaś uwzględnia wszystkie uchybienia organów administracji. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.