II SA/Rz 791/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Zespołu Szkół [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na ocenę [...] Kuratora Oświaty z dnia 18 sierpnia 2009 r. w przedmiocie dorobku zawodowego nauczyciela mianowanego za okres stażu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dyrektor Zespołu Szkół [...] opłacając w wyniku wezwania wpis od wniesionej przez niego skargi w kwocie 200 zł., równocześnie złożonym na formularzu PPPr wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, że w/w Zespół Szkół [...] jest zakładem budżetowym, dysponującym środkami finansowymi przekazywanymi z budżetu Miasta na bieżące funkcjonowanie. Wypracowane środki własne nie są natomiast wysokie i są wykorzystywane na potrzeby szkoły. Każdy dodatkowy wydatek stanowi problem, zwłaszcza jeśli jest nieplanowany. Zawarte we wniosku oświadczenie o majątku i dochodach wykazuje wartość środków trwałych Zespołu Szkół na kwotę 36 495 zł., wysokość zysku za ostatni rok obrotowy 189 587 zł., zaś stan konta bankowego na 1392 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które przyznanie osobie prawnej i jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić po wykazaniu, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa zatem na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Dokonana na podstawie udzielonych informacji ocena sytuacji finansowej Zespołu Szkół [...] nie potwierdza spełnienia tej przesłanki. Wprost przeciwnie, pozwala przyjąć że jest on w stanie ponieść koszty związane ze swym uczestnictwem w sprawie, o czym świadczy chociażby uiszczenie związanego z wniesieniem skargi wpisu. Mimo stosunkowo niedużej ilości zgromadzonych środków, w tym zakresie nie bez znaczenia pozostaje dodatnie saldo rachunku bankowego Zespołu Szkół, a pośrednio także wykazywana wartość środków trwałych i wysokość zysku za ostatni rok obrotowy. Okoliczności uzasadniającej wyłączenie względem Zespołu Szkół ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 200 P.p.s.a.) nie stanowi fakt ich finansowania z budżetu gminnego, co rozciąga się na całokształt działań danej jednostki, nie wyłączając z tego postępowań sądowych. Nie tracąc z pola widzenia szczególnego charakteru placówek oświatowych i specyfiki ich działalności należy zauważyć, że nie znalazły się one w katalogu podmiotów zwolnionych z mocy prawa od ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 239 P.p.s.a). Abstrahując od wysokości, za odmową przyznania takiego zwolnienia świadczy również przytoczona w uzasadnieniu wniosku zdolność do wypracowywania własnych dochodów; twierdzenie, że są one w całości wykorzystywane na potrzeby szkoły nie znajduje uzasadnienia, gdyż przedmiot sprawy – mimo że bezpośrednio nie wpływa na bieżące funkcjonowanie szkoły – to bez wątpienia związany jest z jej działalnością. Przyznanie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez nią środków na koszty postępowania – mimo dopuszczalnych trudności - jest faktycznie i obiektywnie niemożliwe. Tego warunku strona skarżąca nie spełnia, co dotyczy także kosztów sądowych, które mogą ewentualnie zaistnieć w przyszłości (prawdopodobieństwo przewyższenia przez nie wpisu od skargi jest bardzo małe, a w ogóle ich ewentualne wystąpienie zależeć będzie od uznania przez Sąd dopuszczalności wniesienia niniejszej skargi, co słusznie podniósł w odpowiedzi na nią [...] Kurator Oświaty, wskazując na brak legitymacji w tym zakresie Dyrektora Zespołu Szkół [...] działającego jako organ I instancji). Niezależnie od tego należy zauważyć, że nawet jeżeli prawo pomocy zostałoby przyznane, nie rozciąga się ono na koszty sądowe już poniesione (w niniejszej sprawie wpis od skargi) i nie uprawnia do ich zwrotu. Ze względu na powyższe, wobec braku spełnienia ustawowej przesłanki wymaganej do udzielenia zwolnienia od kosztów sądowych (tak w całości, jak i w części), złożony w tym zakresie wniosek nie może zostać uwzględniony. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.