II SA/Rz 792/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-12-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, osiągając wraz z żoną stały i stosunkowo wysoki dochód, stabilną sytuację mieszkaniową oraz posiadając środki finansowe po pokryciu podstawowych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i ustanowienia fachowego pełnomocnika. W ocenie Sądu, przedstawione okoliczności nie uzasadniają stwierdzenia, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia podania o ponowne rozpatrzenie sprawy. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, nie przedstawiając jednak nowych okoliczności faktycznych. Sąd rozpoznał wniosek na nowo, analizując sytuację materialną i życiową skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia podania o ponowne rozpatrzenia sprawy - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 roku, sygn. akt II SA/Rz 792/09 referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu S. P. przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw. Nie wskazał w nim żadnych okoliczności odnoszących się do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku, a jedynie odniósł się do sprawy administracyjnej, w której zapadło zaskarżone do Sądu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie udzielenia prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. Warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego określa art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do treści ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z istoty prawa pomocy wynika więc, iż ustawodawca odstępuje od ogólnej zasady odpłatności postępowania – art. 199 P.p.s.a. - na rzecz konstytucyjnego prawa do sądu w sytuacjach, gdy strona nie jest w stanie partycypować w jakichkolwiek kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez nią skargi. W oparciu o przedstawione przez skarżącego okoliczności Sąd ustalił, iż pozostaje on w związku małżeńskim. Dochody jego gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 2357,67 złotych netto miesięcznie – 1445,67 złotych renty chorobowe skarżącego i jego żony oraz 912 złotych wynagrodzenie skarżącego z umowy o pracę w Zakładzie Pracy Chronionej w M. Skarżący posiada spółdzielcze-własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 47,70m2 oraz na zasadzie wspólności małżeńskiej, prawo własności działki o pow. 17 arów, na której znajduje się altana ogrodowa. Skarżący deklaruje, iż nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, jest natomiast zadłużony w banku z tytułu leczenia sanatoryjnego. W stosunku do skarżącego orzeczono na stałe umiarkowany stopień niepełnosprawności, natomiast w stosunku do jego żony lekki stopień niepełnosprawności – również na stałe. Z przedłożonych przez S. P. kserokopii zaświadczeń lekarskich wynika, że choruje on na zwyrodnienie kręgosłupa oraz nadciśnienie dna oka. Na wydatki obciążające budżet domowy skarżącego w skali miesiąca składają się koszty utrzymania mieszkania – 350 złotych, zakup żywności – 500 złotych, koszty zakupu leków oraz wizyt lejkarskich – 300 złotych. Skarżący ponadto pomaga bratu, co wiąże się z wydatkami w kwocie 300 złotych miesięcznie. Łącznie jest to więc kwota 1450 złotych miesięcznie. Całość powyższych okoliczności w ocenie sądu jednoznacznie przesądza o niezasadności wniosku. Ocena sytuacji materialnej i życiowej skarżącego pozwala na przyjęcie, iż jest on w stanie ponieść koszty związane z wniesieniem skargi do sądu. Podkreślenia wymaga fakt, że skarżący łącznie z żoną osiąga stały, dość wysoki dochód, ma stabilną sytuację mieszkaniową i przy uwzględnieniu kosztów potrzebnych na utrzymania gospodarstwa domowego w dzisiejszych czasach, jest on w stanie ponieść koszty związane z wniesioną przez niego skargą oraz ustanowieniem fachowego pełnomocnika. Zdaniem Sądu przedstawione przez skarżącego okoliczności nie uprawniają do stwierdzenia, jak wymaga tego art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedstawionych przez skarżącego okoliczności wynika, iż wszystkie koszty obciążające dochód rodziny, konsumują go jedynie w części, pozostawiając kwotę około 900 złotych miesięcznie. Okoliczność ta przesądza o braku podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i to tak w całości, jak i w części. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło