II SA/Rz 793/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-03-02

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu do udzielenia nieopłaconej pomocy prawnej przysługuje zwrot kosztów związanych z ustanowieniem substytuta?
Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu do udzielenia nieopłaconej pomocy prawnej przysługuje wynagrodzenie za podjęte czynności oraz zwrot niezbędnych wydatków. Koszty ustanowienia substytuta nie podlegają zwrotowi, jeśli strona nie wykazała obiektywnej potrzeby takiej substytucji dla właściwej ochrony jej interesów prawnych.
Stan faktyczny
Referendarz sądowy rozpatrywał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Adwokat domagał się wynagrodzenia za swoją pracę oraz zwrotu kosztów związanych z ustanowieniem substytuta.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi T. P. od Skarbu Państwa kwotę 295,20 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, w tym opłatę w wysokości 240 zł i podatek VAT w wysokości 55,20 zł. Wniosek o zwrot kosztów związanych z ustanowieniem substytuta oddalono z powodu niewykazania ich niezbędności.

Pełny tekst orzeczenia

2 marca 2011 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. P., o przyznanie kosztów udzielenia pomocy prawnej, skarżącemu A. P. w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, wszczętym ze skargi A. P., na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne, - postanawia – przyznać adwokatowi T. P. od Skarbu Państwa kwotę 295,2 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, na którą składa się : 1) opłata z tytułu reprezentowania strony przed sądem pierwszej instancji w wysokości 240 zł, 2) kwota podatku od towarów i usług w wysokości 55,2 zł. Sygn. II SA/Rz 793/10 Uzasadnienie I. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. II SA/Rz 793/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) oddalił skargę A. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Adwokat I. P., substytut adwokata T. P. wyznaczonego do reprezentowania w sprawie o sygn. II SA/Rz 793/10 skarżącego A. P., w trakcie rozprawy w dniu 12 stycznia 2011 r., wniosła o przyznanie wynagrodzenia za wykonanie nieopłaconej pomocy prawnej stronie skarżącej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W treści wniosku zapisanego w protokole z rozprawy, zostało zawarte wyraźne oświadczenie o tym, iż pomoc prawna nie została opłacona w całości jak i w części przez stronę skarżącą. II. Wyznaczony przez organ samorządu adwokackiego adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej zwana p.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa zostały uregulowane przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348; dalej zwane rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości). Stosownie do treści przepisu § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Stawki minimalne, o których mowa w powołanej wyżej regulacji określa natomiast § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W niniejszej sprawie stawka minimalna wynosi 240 zł, co wynika z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, tego rozporządzenia. Praca pełnomocnika polegała na zapoznaniu się z aktami sądowymi i administracyjnymi sprawy oraz udziałem w rozprawie przed Sądem pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę nakład pracy adwokata ustanowionego z urzędu, referendarz WSA przyznaje wnioskodawcy od Skarbu Państwa kwotę 240 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Ustalona w powyższy sposób opłata podlega podwyższeniu zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o 23 % ustalonej kwoty wynagrodzenia. Stawka 23 % ma w niniejszej sprawie zastosowanie z uwagi na chwilę powstania obowiązku podatkowego, który ustawa podatkowa wiąże z chwilą wykonania usługi /art. 41 ust. 14a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.)/. W myśl tej regulacji: W przypadku czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem, która została wykonana przed dniem zmiany stawki podatku, dla której obowiązek podatkowy powstaje w dniu zmiany stawki podatku lub po tym dniu, czynność ta podlega opodatkowaniu według stawek podatku obowiązujących dla tej czynności w momencie jej wykonania. Pomoc prawna została wykonana przez adwokata na rzecz skarżącego po dniu 1 stycznia 2011 r., czyli po wejściu w życie nowych stawek podatku VAT. Wobec tego stawka 23 %, jest stawką obowiązującą w dniu orzekania o należnej adwokatowi opłacie. Opłata skarbowa opłacona z tytułu udzielonego pełnomocnictwa substytucyjnego nie podlega zwrotowi. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że ustanowienie dalszego pełnomocnika było konieczne do właściwego reprezentowania strony skarżącej. Stosownie do treści § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, podlegają zwrotowi wyłącznie wydatki o charakterze niezbędnym, przez które należy rozumieć koszty wywołane obiektywną potrzebą ochrony interesów prawnych strony. Ciężar wykazania owej niezbędności obciąża wnoszącego o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. W. Maciejko, M. Rojewski, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009 r., s. 269 i 268). W opisany sposób koszty nieopłaconej pomocy prawnej zostały ustalone na łączną kwotę 295,2 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło