II SA/Rz 794/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 31 marca 2025 r. nr SKO.4121.16.2025 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego T. D. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi T.D. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 31 marca 2025 r. nr SKO.4121.16.2025 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, wydana w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2025 r. nr [...], Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], powołując się na art. 75 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1210; dalej: "u.k.p.") zwrócił się do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") o wszczęcie postępowania administracyjnego i skierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Uzasadniając wniosek Prokurator wskazał na opinię [...], z której wynika, że biegli [...] rozpoznali u skarżącego [....] oraz stwierdzili potrzebę zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie [...]. W konsekwencji istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do posiadania przez niego kwalifikacji zdrowotnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Decyzją z dnia 19 lutego 2025 r. nr KD 5430.48.2025.EL, Starosta, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt u.k.p. oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), skierował skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, B1,B, C1, C, D1, D, na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący podniósł, że od 28 stycznia 2025 r. jest na terapii [...]. w [...] w [...], natomiast [...]. Ponadto nigdy nie prowadził pod wpływem [...], nie spowodował wypadku, a prawo jazdy jest mu niezbędne do zarabiania na siebie i swoją rodzinę. Zdaniem skarżącego po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy Starosta powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym przypadku zastrzeżenia te powinny powodować wydanie decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy. Ponadto organ I instancji nie wziął pod uwagę faktu, że skarżący rok temu otrzymał orzeczenia lekarskie nr [...] i [...], wydane przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich ubiegających się do kierowania pojazdami kierowców w dniu 19 lutego 2024 r. i badania te są ważne do 19 lutego 2027 r. Dodatkowo w dniu 19 lutego 2024 r. otrzymał również pozytywny wynik ze zdania tak zwanych psychotestów. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 21 marca 2025 r., SKO działając na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. jedyną przesłanką skierowania kierowcy na badania decyzją starosty jest zaistnienie "uzasadnionych" i "poważnych" zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Oznacza to, że wątpliwości w tym zakresie muszą wynikać z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno z góry zaprzeczyć, bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy, a przy tym inne okoliczności nie mają znaczenia dla praktycznego wykorzystania tego przepisu, w celu skierowania kierowcy na obowiązkowe badania. W ocenie organu, w niniejszej sprawie okolicznością potwierdzającą istnienie takich zastrzeżeń jest bezsprzecznie opinia [....] oraz informacje zawarte w protokole z postępowania przygotowawczego, wskazujące, że skarżący jest osobą [...], a nadto zachodzą przesłanki do zastosowania zamkniętego [....] w celu zapobieżeniu powrotności do przestępstwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – adwokata, zarzucił naruszenie: 1. art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania tego przepisu i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na przedwczesność tej decyzji; 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niezebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego uznania, że decyzja Starosty była zasadna, podczas gdy Sąd Rejonowy w [...] Wydział Karny w wyroku z dnia [...] stycznia 2025 r., sygn. akt [...] w pkt VII, nie przychylił się do sugestii biegłych i uznał, że wystarczające będzie zastosowanie wobec skarżącego środka zabezpieczającego w postaci terapii [...] w systemie ambulatoryjnym, a nie zamkniętym oraz nie wzięcie pod uwagę przez organ odwoławczy wspomnianych w odwołaniu orzeczeń lekarskich nr [...] i [...]. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. z dokumentacji medycznej w postaci orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 16 lutego 2024 r. W uzasadnieniu skargi skarżący ponowił dotychczasową argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji Starosty. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił również, że ani organ administracji ani sąd nie posiadają informacji specjalnych "w sprawie", bowiem z woli ustawodawcy orzekanie w tym zakresie powierzono Wojewódzkim Ośrodkom Medycyny Pracy, które mogą jednoznacznie stwierdzić, czy w tym konkretnym przypadku takie [...] może stanowić przeciwwskazanie do kierowania pojazdami. Organ zastrzegł, że nie kwestionuje stanowiska lekarza uprawnionego w zakresie wydanego przez siebie zaświadczenia, jednak w postępowaniu administracyjnym za zaświadczenia lekarskie można uznać te, które są wydawane w ramach wykonywania funkcji administracyjnych. W tym zakresie dokumentem będzie orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu badań lekarskich wykonywanych celem ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez lekarza uprawnionego zgodnie art. 75 i art. 77 u.k.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Na rozprawie pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na bezsporny fakt niepodpisania przez niego odwołania. Na pytanie Sądu, czy podpisze w związku z tym odwołanie, pełnomocnik oświadczył, że dzisiaj, z uwagi na sytuację procesową skarżącego, odwołania nie podpisze. Podkreślenia wymaga, że warunkiem wszczęcia postępowania odwoławczego jest skuteczne wniesienie odwołania, które przenosi na organ odwoławczy kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Organ, do którego wpłynęło odwołanie, w tzw. postępowaniu wstępnym, zobowiązany jest przede wszystkim do zbadania, czy odwołanie spełnia wszystkie formalne wymagania określone przez przepisy prawa. Z art. 128 k.p.a. wynika, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Zauważyć należy jednak, iż wobec faktu, że odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., powinno ono zawierać pewne niezbędne elementy. Wymagania formalne podania (odwołania, zażalenia, żądania, wyjaśnienia) określa art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów, podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei z art. 63 § 3 k.p.a. wynika, że podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Z powyższego przepisu wynika więc, że podpis jest niezbędnym elementem każdego podania wnoszonego do organu administracji publicznej. Jeżeli natomiast wniesione przez stronę odwołanie od decyzji organu I instancji nie zawiera wszystkich koniecznych elementów, w tym podpisu, wówczas organ odwoławczy zobowiązany jest wezwać wnoszącego odwołanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) W tej sprawie nie ma wątpliwości, że organ II instancji wydał zaskarżone do Sądu rozstrzygnięcie na skutek odwołania obarczonego nieusuniętym brakiem formalnym. Brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania powoduje niemożność rozpoznania go przez organ administracji. W związku z powyższym organ odwoławczy winien był w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. wezwać wnoszącego odwołanie do uzupełnienia wskazanego braku formalnego w postaci wymaganego podpisu pod odwołaniem. Organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na ww. brak formalny i nie wezwał pełnomocnika odwołującego do jego usunięcia, lecz rozpoznał odwołanie, które nie zostało skutecznie wniesione. Powyższe braki formalne powinny zostać uzupełnione w toku ponownego postępowania odwoławczego. Z uwagi na stwierdzony zakres uchybień, przedwczesnym na tym etapie postępowania byłoby odnoszenie się do zarzutów podniesionych w skardze. Z tej przyczyny Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzją. Na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) Sąd zasądził na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 597 zł, na które składa się wpis uiszczony od skargi, koszty zastępstwa procesowego oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.