II SA/Rz 796/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ż. i E. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego legalności budowy budynku gospodarczego - postanawia - przyznać skarżącym Z. Ż. oraz E. Ż. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Agata Kosowska-Dudzik Wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego legalności budowy budynku Z. Ż. i E. Ż. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na "bardzo trudną sytuację finansową". Rodzina skarżących oprócz nich samych obejmuje jeszcze czwórkę dzieci, z których najstarsze od maja 2013 r. podjęło pracę w Spółdzielni "[...]". Młodszy syn studiuje, natomiast dwójka pozostałych dzieci uczęszcza do szkoły średniej. Źródłem utrzymania rodziny są renta otrzymywana przez skarżącego w wysokości netto 723,45 zł oraz środki pomocy społecznej (tę ostatnią okoliczność potwierdza zaświadczenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] dotyczące wysokości świadczeń pobranych przez Z. Ż. w styczniu 2014 r. – 770,83 zł). Wnioskodawcy posiadają nieruchomość rolną, która nie przynosi im żadnego dochodu. Mieszkają w domu o powierzchni 90 m.kw. Z uwagi na chorobę E. Ż. znaczną część dochodów pochłaniają wydatki na lekarstwa. Spore wydatki wiążą się także z edukacją dzieci (pomoce naukowe, dojazdy do szkół). Wniosek wskazuje na brak posiadania przez składających go oszczędności oraz przedmiotów wartościowych, które mogłyby podlegać sprzedaży. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Prawo pomocy to instytucja przewidziana przez ustawodawcę jako wyjątek od ustanowionej przez niego zasady odpłatności postępowania sądowego (art. 199 oraz art. 243 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej w dalszej części "P.p.s.a."). Umożliwia ona osobom o określonej ustawowo sytuacji uczestnictwo w postępowaniu na koszt Skarbu Państwa. W art. 245 § 1 P.p.s.a. wskazane zostały dwa zakresy prawa pomocy tj. całkowity oraz częściowy. Ten pierwszy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 P.p.s.a.) i o wsparcie w takich właśnie granicach ubiegają się wnioskodawcy. Przesłankę powyższego, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., stanowi niemożność poniesienia przez stronę jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazany wymiar prawa pomocy przeznaczony jest dla osób ubogich o braku dochodów bądź też dysponujących wprawdzie pewnymi środkami pieniężnymi, jednak w wysokości niewystarczającej na pokrycie kosztów swojego udziału w danym postępowaniu. Analizując wniosek Z. Ż. oraz E. Ż. należy stwierdzić, że przedstawiona w nim sytuacja rodzinna oraz majątkowo-dochodowa uprawnia wymienionych do uzyskania pomocy od Państwa. Rodzina skarżących jest liczna, bo sześcioosobowa, zaś pozostający do ich dyspozycji stały dochód niewielki – ok. 728 zł. Należałoby do tego doliczyć jeszcze wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez jednego z synów stron, jednak nie wskazali oni jego wysokości. Poza tym, rodzina uzyskuje także świadczenia z pomocy społecznej. Biorąc jednak pod uwagę liczbę osób, na zaspokojenie potrzeb których dochody te muszą wystarczyć uznano, że skarżący nie są w stanie wygospodarować jakiejkolwiek kwoty na pokrycie kosztów zainicjowanego ich skargą postępowania. Istotne znaczenie ma tutaj także fakt choroby wnioskodawcy, który wymusza określone wydatki na lekarstwa. Znaczną część dochodu – zgodnie z oświadczeniem skarżących – pochłaniają także wydatki na edukację dzieci, zwłaszcza, że oprócz kwestii pomocy naukowych wchodzą w to także koszty dojazdu do szkół. Skarżący nie mają zaś żadnych oszczędności czy wartościowych przedmiotów. Tym samym uiszczając koszty sądowe w niniejszej sprawie (ich obecna wysokość to 500 zł tytułem wpisu od skargi), jak też pokrywając koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru rodzina wnioskodawców z pewnością doznałaby znacznego uszczerbku w odniesieniu do tzw. koniecznego utrzymania. Dlatego też przyznano skarżącym prawo pomocy w żądanym zakresie, zwalniając od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.