II SA/Rz 797/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-09-12

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych. Posiada stałe źródło dochodu oraz dodatkowe dochody z prac zleconych, a wskazane wydatki (wakacje, okulary) mają charakter okazjonalny. Brak jest również dowodów na bezwzględną potrzebę ponoszenia wydatków związanych z ochroną zdrowia. W związku z tym, strona może uiścić koszty sądowe związane z wniesieniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca E.W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Argumentowała wniosek samotnym macierzyństwem, wskazując na dochody z pracy i prac zleconych, a także na stałe wydatki, w tym czynsz, media, alimenty, pomoc finansową dla córki, koszty wakacji i zakupu okularów. Wskazała również na planowany zabieg medyczny i rehabilitację.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 797/17 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca zwróciła się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując wniosek samotnym macierzyństwem. Wskazała, że rodzina (trzy osoby – Skarżąca według oświadczenia pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córkami: 19-letnią i 26-letnią.) utrzymuje się wyłącznie z jej wynagrodzenia za pracę w wysokości 1400 zł (netto) oraz z dochodów z tytułu prac zleconych (ok. 2500-3000 zł od marca do września). Jako majątek zadeklarowała mieszkanie o pow. 70 m². Wskazała, że stałe wydatki w miesiącu to: czynsz 740 zł, opłaty za media ok. 250 zł, alimenty 300 zł, pomoc finansowa dla starszej córki 500 zł, dodatkowe koszty 800 zł (wakacje dla młodszej córki), okulary 400 zł, lekarstwa 300 zł. Skarżąca wyjaśniła, że od września nie będzie mogła uzyskiwać dodatkowych dochodów z powodu wyznaczonego zabiegu medycznego, a potem koniecznej rehabilitacji. Starsza córka uzupełnia kwalifikacje i będzie wymagała pomocy finansowej, zaś młodsza rozpoczyna naukę w szkole policealnej. Jej ojciec nie pomaga córce finansowo. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Co do zasady w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.– zwanej dalej: "P.p.s.a."), a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W przypadku osoby fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w takim jak wnioskowany, może być przyznane gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z treści powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym. Samo zaś zwolnienie powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest przez nią rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku rozpoznający go referendarz uznał, że w istniejącym stanie faktycznym Skarżąca nie pozostaje w sytuacji w której nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co stanowi przesłankę do zwolnienia od ich ponoszenia (wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 260 zł, zaś inne ewentualne przyszłe koszty sądowe w tej sprawie nie przekroczą tej kwoty). Skarżąca posiada stałe źródło dochodu w wysokości 1400 zł oraz dodatkowo uzyskuje ok. 2500-3000 zł z tytułu prac zleconych przez połowę roku. Na utrzymaniu Skarżącej pozostaje praktycznie jedna córka, której potrzeby w części powinny zabezpieczać uzyskiwane alimenty. Starsza córka zgodnie z oświadczeniem zawartym w piśmie z dnia 30 lipca 2017 r. pracuje od niedawna zawodowo i pozostaje poza domem. Skarżąca nie wykazała, że dorosła córka wymaga pomocy i koniecznych, usprawiedliwionych nakładów finansowych. Z kolei wydatki na sfinansowanie wyjazdu wakacyjnego czy zakup okularów, które Skarżąca podała jako stałe są okazjonalne. Nie wykazano natomiast, że istnieje bezwzględna potrzeba ponoszenia wydatków związanych z ochroną zdrowia któregokolwiek z członków rodziny, pomimo wzmiankowania o pewnych niedomaganiach zdrowotnych. Skarżąca nie powołuje się na okoliczności losowe, nadzwyczajne, które uniemożliwiałyby jej pokrycie koniecznych kosztów związanych z postępowaniem przed sądem (na tym etapie sprawy Skarżąca ma obowiązek uiścić wpis od skargi w wymienionej już kwocie 260 zł), dlatego przy uwzględnieniu całokształtu podanych informacji, w tym że osiąga dochody jak w zadeklarowanej wysokości, rozpoznający wniosek referendarz uznał, że Skarżąca może uiścić koszty sądowe związane z wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło