II SA/Rz 798/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej - postanawia - odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. W. P. do skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie ma żadnych dochodów i pozostaje wraz z dziećmi (15 i 25 lat) na utrzymaniu żony, która uzyskuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 1 500 zł. W związku z uznaniem, że oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jest niewystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie jego wniosku, wezwano składającego go do podania szczegółowo wskazanych danych. W odpowiedzi W. P. podał, że miesięcznie rodzina ponosi następujące wydatki: 450 zł – czynsz, 115 zł – gaz, 85 zł – prąd, 66 zł – woda, 600 zł – żywność, 150 zł – utrzymanie samochodu (Opla Vectry z 1995 r.), 200 zł (na inne np. ubranie, przybory szkolne). Wnioskodawca wskazał, że starszy syn (A.) jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Dodatkowo skarżący przedłożył faktury potwierdzające wymienione wyżej wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, które stanowi przedmiot umowy użyczenia zawartej z K. M. W. P. dostarczył także zaświadczenie, iż wynagrodzenie netto jego żony wynosi 1181,38 zł oraz kserokopię ugody pozasądowej z 11.12.2012 r., z której wynika, że skarżący i jego żona mają dług w wysokości 12 902,63 zł z tytułu nienależytego wywiązywania się z umowy leasingu autobusu turystycznego, do którego spłaty zobowiązali się do 25.03.2014 r. w ratach po 860 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Wniosek W. P. dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem prawa pomocy w częściowym zakresie, na co wskazuje art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.". Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uwzględnienie wniosku w powyższym zakresie możliwe jest po wykazaniu przez składającego go, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynym zatem kryterium w oparciu, o które rozstrzyga się w przedmiocie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Obowiązek udowodnienia, że istnieją przesłanki poczynienia odstępstwa od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie spoczywa na tej stronie, która ubiega się o pomoc ze środków Skarbu Państwa. Związane jest to z faktem, iż prawo pomocy to instytucja o wyjątkowym charakterze, która pozwala skarżącym pozostającym w trudnej sytuacji materialnej na ochronę ich interesu prawnego na drodze sądowej. Skoro więc to sprawą wnioskującego o pomoc jest wykazanie zasadności swojego żądania, to od niego zatem w istocie zależy rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Winien on w składanym wniosku przedstawić w sposób pełny swoją sytuację obejmującą okoliczności dotyczące stanu rodzinnego, posiadanego majątku i uzyskiwanych dochodów. W razie zaś wezwania go o podanie dodatkowych danych, czy przedłożenie dodatkowych dokumentów, obowiązkiem jego jest rzetelne wykonanie takiego wezwania. W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, składający go nie uczynił w należyty sposób zadość temu obowiązkowi. Podane przez niego informacje odnośnie do sytuacji majątkowej budzą wątpliwości. Skarżący wskazuje bowiem, że sam nie posiada żadnych dochodów, pozostając wraz z dziećmi na utrzymaniu żony, której wynagrodzenie za pracę wynosi 1181 zł netto. Podaje jednocześnie, że miesięczne wydatki rodziny na własne utrzymanie, utrzymanie mieszkania oraz na spłatę długu wynoszą ok. 2 500 zł. W takiej sytuacji rodzi się pytanie o źródło, z którego skarżący pokrywa wspomniane wydatki, które przecież ponad dwukrotnie przewyższają deklarowaną przez niego wysokość środków, z których utrzymuje się rodzina. Podniesiona wyżej niejasność nie pozwala na obiektywną ocenę sytuacji wnioskodawcy w aspekcie przesłanek przyznania prawa pomocy. Jak już zaś wyżej zaznaczono, z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji, przy rozstrzyganiu w jej przedmiocie nie może być miejsca na jakiekolwiek wątpliwości. Mogłoby to bowiem prowadzić do nieuzasadnionego sfinansowania udziału danego podmiotu w zainicjowanym przez niego postępowaniu, w sytuacji, gdy jego rzeczywista sytuacja materialna nie kwalifikowałaby go do przyznania tego rodzaju pomocy. Z podanych wyżej przyczyn (tzn. z uwagi na brak wyjaśnienia znacznej dysproporcji między wskazanym dochodem rodziny oraz jej wydatkami), odmówiono uwzględnienia wniosku W. P., działając na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.