II SA/Rz 8/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-02-06

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 1008 zł netto miesięcznie, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotną córką i posiadająca dom oraz nieruchomości rolne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, której miesięczne dochody wynoszą 1008 zł netto, a która utrzymuje również córkę, stwierdzono brak możliwości partycypowania w kosztach sądowych, nawet przy niskich kwotach wpisów, ze względu na zaspokajanie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
T. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotną córką, a jedynym źródłem ich utrzymania jest jej renta w wysokości 1008 zł netto miesięcznie. Posiada dom i nieruchomości rolne. Wskazała ponoszone wydatki na podatek rolny, media, węgiel i leki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych. T. B. dołączonym do skargi wnioskiem o przyznanie prawa pomocy /złożonym na formularzu PPF/ zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wg zawartych w nim informacji, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z bezrobotną 30-letnią córką. Jedyne źródło ich utrzymania stanowi pobierana przez nią renta w wysokości 1008 zł. netto /1192 zł. brutto/. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. ok. 100 m² wraz z działką na której jest posadowiony oraz nieruchomości rolne o łącznej pow. 0,52 ha. Jako ponoszone wydatki wykazała podatek rolny – 183 zł., opłaty za gaz – 77 zł., energię elektryczną – 87 zł., wodę – 123 zł. /3 m-ce, zakup węgla – 500 zł. i leków – 197 zł. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez osobę wnioskującą braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Stosownie do powyższego, o przyznaniu w tym zakresie prawa pomocy decyduje ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywana z uwzględnieniem sytuacji majątkowej oraz uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków jej oraz osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (jeżeli takie są). Mając na uwadze deklarowane przez T. B. dochody w wysokości 1008 zł. miesięcznie, należy stwierdzić brak możliwości nawet częściowego partycypowania przez nią w kosztach sądowych, mimo że wymagany na obecnym etapie postępowania wpis od skargi warunkujący nadanie jej dalszego biegu (w niniejszej sprawie 100 zł.) obiektywnie nie należy do wysokich (jest do tego najniższym z przewidywanych przez przepisy); do pozostałych, których prawdopodobieństwo wystąpienia w przyszłości jest największe, należy opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku na skutek wniosku o jego sporządzenie w przypadku oddalenia skargi i wpis od skargi kasacyjnej – obydwie również w wysokości po 100 zł. Rozliczenie wskazanych wyżej dochodów względem skarżącej i pozostającej na jej utrzymaniu córki kształtuje je na poziomie minimum socjalnego, a ich odniesienie do przeciętnych kosztów niezbędnego utrzymania i wyszczególnionych we wniosku wydatków wskazuje, że pozwalają one na zaspokojenie wyłącznie ich najbardziej podstawowych potrzeb życiowych związanych z bieżącym utrzymaniem i funkcjonowaniem (w opisanych okolicznościach, na przeszkodzie do takiego stwierdzenia nie stoi brak kwotowego określenia wydatków na zakup żywności, stanowiących z reguły w przypadku niskich dochodów znaczącą pozycję w domowym budżecie). Także rodzaj będących w jej dyspozycji składników majątkowych nie pozwala na uznanie, że w jakikolwiek sposób mogą przyczynić się one do zdobycia w stosunkowo krótkim okresie czasu potrzebnych środków. W sytuacji zatem, w której skarżąca z trudem jest w stanie zaspokoić podstawy egzystencji swojej i córki, nie budzi wątpliwości, że bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania nie będzie także w stanie wygospodarować środków na opłacenie kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Uznając w przedstawionych okolicznościach jej wniosek za uzasadniony w całości, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło