II SA/Rz 80/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala- II SA/Rz 80/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 142 w zw. z art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2, art. 139, art. 140, art. 229 i art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce neiruchomosciami (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o zwrocie na rzecz poprzedniej właścicielki A.G. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w N.S. oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów nr 1127/15 o pow. 4a 93m2, powstałej z podziału działki 1127/12; ustalił zwrot przyznanego za zwracaną nieruchomość odszkodowania po jego waloryzacji w kwocie 234,68 zł w terminie 14 dni od dnia upawomocnienia się decyzji; odmówił zwrotu części działki nr 1127/13 położonej w N.S., stanowiącej obecnie własność Miasta i Gminy N.S. będącej w użytkowaniu wieczystym M. i P.J. oraz umorzył postępowanie w sprawie zwrotu działki oznaczonej nr 1127/8 o pow. 89m2połozonej w N.S., stanowiącej własność Miasta i Gminy N.S. Od decyzji wniosła odwołanie A.G. i zarzuciła, że aktualna decyzja jest powtórzeniem treści wcześniejszej decyzji tego organu z [....]r. a różnica dotyczy tylko kwoty do zapłaty. Wyjaśniła, że została wywłaszczona z nieruchomości o pow. 38a 50m2 pod budowę stołówki i drogi z parceli o łącznej powierzchni 65a 33m2 o nr ewid. 1127/12. Wobec wybudowania stołówki na innej nieruchomości w wyniku podjętych działań doprowadziła do zwrotu 28a 67m2. Pozostałą część działki około 10a została zatrzymana pod budowę drogi. Ta część działki została sprzedana Panu J. bez wyjaśnienia w oparciu o jakie przepisy w sytuacji, gdy skarżąca przez ponad 20 lat ubiega się o zwrot tej części wywłaszczonej nieruchomości. Podniosła, że po kolejnych pomiarach powierzchnia wywłaszczonej działki ulegała zmniejszeniu. Decyzję o wywłaszczeniu otrzymała tylko raz na nieruchomość o powierzchni 38a 50m2. Zwracana aktualnie działka pozbawiona jest możliwości dojazdu lub dojścia i dlatego domaga się ustanowienia dojścia do działki oraz oznakowania zwracanej działki w terenie przy jej udziale. - 2 - Wojewoda decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 136 ust. 3 oraz art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce neiruchomosciami (Dz. U. z 2004r nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Roszczenie to nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo wieczystego użytkowania na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej przed 1 stycznia 1998r. Stosownie do art. 139 ustawy nieruchomość podlega zwrotowi w stanie w jakim znajduje się w dniu zwrotu. Prowadzone postępowanie o zwrot wnioskowanych przez skarżąca działek nr 1516/4, nr 1516/6 i nr 1127/8 położonych w N.S. wykazało, że tylko działka nr 1516/6 o pow. 531m2, odpowiadająca obecnie działce nr 1127/15 o pow. 4a 93m2 będąca własnością Miasta i Gminy N.S. mogła być zwrócona na rzecz byłej właścicielki, gdyż stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej z dnia 20.12.1975r. znak: 403/6/75 - budowa stołówki przyzakładowej i drogi. Sprawa dojazdu do zwracanej nieruchomości nie mogła być przedmiotem niniejszego postępowania, bo zgodnie a art. 139 ustawy nieruchomość jest zwracana w stanie w jakim znajduje się w dniu zwrotu. Dawna działka nr 1516/4 o pow. 462m2 obecnie weszła w skład działki ewidencyjnej nr 1127/13 o pow. 1 ha 86a 59m2 stanowiącej własność Skarbu Państwa i będącej w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych M. i P.J., którzy nabyli to prawo od Zakładów Chemicznych "O.S." w N.S. Z pisma Sądu Rejonowego w L. z dnia [...]r. nr Dz. [...] wynika, że na dzień 1.01.1998r. w księdze wieczystej nr [....] wpisane było prawo wieczystego użytkowania działki nr 1127/13 na rzecz ww. zakładu. Brak było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy w stosunku do działki nr 1127/8 o pow. 89m2 , zatem postępowanie zostało zasadnie umorzone. Działka ta została sprzedana przez Al.G. aktem notarialnym REP.A Nr [....] z dnia 14.02.1995r. na rzecz Zakładów Chemicznych w N.S. Organ wielokrotnie wyjaśniał przyczyny zmiany - 3 - numeracji działek i powierzchni przyjętej do wywłaszczania, a obecnie wykazywaną powierzchnią. W skardze do Sądu skarżąca A.G. nie określiła kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji. Podniosła, że przy wywłaszczeniu dopuszczono się szeregu nieprawidłowości bowiem okazało się, że Zakłady Chemiczne w N.S. zabrały więcej gruntu niż wynikało to z wywłaszczenia. W chwili wywłaszczenia grunt stanowił jedną działkę. Przy odbiorze pola nie przeprowadzono rozgraniczenia, co uniemożliwiło dokonania oceny, które pole zostało wywłaszczone. Stwierdziła, że w wyniku sprzedania działki o pow. 1,5ara zakładom nie znała jej położenia i pozbawiła się dojazdu do zwróconej działki. Skoro ta cześć działki nie była wywłaszczona to znaczy, że nie była potrzebna do budowy drogi. Wskazując na przedstawione argumenty wniosła o przyznanie prawa do zwrotu całej powierzchni działki wywłaszczonej pod budowę drogi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wykazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy - 4 - lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżąca została wywłaszczona z działek nr 1516/4 o pow. 642m2, nr 1516/5 o pow. 2717 m2, nr 1516/6 o pow. 531 m2 na mocy decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w N.S. z dnia [...]r. nr [...] pkt 20 sentencji decyzji. Bezspornym jest też, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z [...]r. nr [...] orzeczono zwrot na rzecz skarżącej działki nr 1127/3 o pow. 2717m2 i odmówiono zwrotu działek nr 1516/4 i nr 1516/6 o łącznej powierzchni 993m2. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy zwrotu działek nr 1516/4 i 1516/6 obecnie stanowiących części działek nr nr 1127/13 i 1127/8 (kopia – wyrys mapy ewidencyjnej gruntów aktualny na dzień 17.08.2005r. oraz mapa z projektem podziału nieruchomości nr 1127/12). Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 art. 216 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. - zwana dalej w skrócie u.g.n.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004r. nr 141, poz. 1492 ze zm.), która weszła w życie 22 września 2004r. Nowela ta nie zawiera żadnych przepisów intertemporalnych odnośnie postępowań, będących w toku, co oznacza konieczność stosowania nowych uregulowań prawnych do takich spraw. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy w istocie odmowy zwrotu części działki nr 1127/13 odpowiadającej wywłaszczonej nieruchomości nr 1516/4 oraz umorzenia postępowania w przedmiocie działki nr 1127/8wcześniej oznaczona nr 1516/3. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dawna działka nr 1516/4 stanowi aktualnie część działki nr 1127/13 położonej w N.S. i prawo użytkowania wieczystego zostało ujawniona w Księdze Wieczystej nr 41505 na rzecz Zakładów - 5 - Chemicznych "O.– S." w N.S. przed 1 stycznia 1998r. (karta akt admin. I inst. nr 21). Zgodnie z art. 229 ustawy u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1998r.) nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Odmowa zwrotu części działki nr 1127 odpowiadającej dawnej działce nr 1516/4 jest zgodna z prawem. Podnoszona przez skarżącą okoliczność zbycia prawa użytkowania wieczystego tej działki na rzecz M. i P.J. w 2003r. nie ma wpływu na rozstrzygniecie o odmowie zwrotu nieruchomości. Organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej zwana w skrócie k.p.a. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca aktem notarialnym z dnia [...]r. Rep. A nr [...] sprzedała Zakładom Chemicznym "O.– S." Przedsiębiorstwu państwowemu w N.S. działki o nr 1150 i działki 1127/8 obydwie położone w N.S. (karta akt admin. nr 29). Z przepisu art. 139 u.g.n. wynika, że nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu. Po pierwsze oznacza to, że strona może domagać zwrotu nieruchomości, która została wywłaszczona, a po drugie, że nieruchomość zwraca się w stanie w jakim znajduje się w dniu zwrotu. Przenosząc tę normę prawną na stan faktyczny sprawy należy stwierdzić, że przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości dotyczą wyłącznie nieruchomości, których własność została odjęta w trybie administracyjnym. Organ prawidłowo przyjął, że do nieruchomości zbytej w drodze cywilnoprawnej nie mają zastosowania przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości i prawidłowo zastosował przepis art. 105 k.p.a., umarzając jako bezprzedmiotowe postępowanie w stosunku do nieruchomości nr 1127/8. Ponadto za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że nieruchomość, w stosunku do której zaistniały przesłanki do zwrotu określone w art. 137 u.g.n. jest zwracana w stanie w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu. Z tego też względu zarzuty - 6 - o braku dojazdu do działki nie mogły być w postępowaniu o zwrot nieruchomości uwzględnione. Dodać wypada, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do oceny treści aktu notarialnego. Mogą tylko na jego podstawie stwierdzić wystąpienie określonych okoliczności, albowiem akt notarialny jest dowodem w sprawie. Mając na względzie stan faktyczny i prawny sprawy Sad stwierdził, ze skarga jest nieuzasadniona i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.