II SA/Rz 80/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.D. na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przekazanie sprawy do sądu - postanawia - odrzucić skargę Przedmiotem skargi H.D. jest postanowienie Wójta Gminy [....], dalej "Wójt", z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przekazanie sprawy do sądu w związku z wydaniem decyzji Wójta z [...] listopada 2020 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Wójt wyjaśnił, że doręczając decyzję skarżącym organ pouczył ich o tym, że w przypadku niezadowolenia z przebiegu granic mogą żądać przekazania sprawy do Sądu Rejonowego w [...] sądowi w terminie 14 dni od doręczenie decyzji. Odwołujący nie dostosowując się jednak do pouczenia zamiast wniosku złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium". W dniu 22 grudnia 2020 r. wystąpili do Wójta o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o przekazanie sprawy sądowi powołując się na nieznajomość przepisów prawa, która jednak w ocenie organu nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu w rozumieniu art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej "k.p.a."). W postanowieniu pouczono skarżących, że od wydanego postanowienia przysługuje im prawo do złożenia zażalenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Po myśli art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, natomiast zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm., dalej "P.g.ik.") strona niezadowolona z ustalenia granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji, przekazania sprawy sądowi. "Tryb weryfikacji" decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości przewidziany w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym jest trybem szczególnym, stąd przepis zawarty w art. 33 ust. 3 należy traktować jako lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. dotyczących odwołań od decyzji administracyjnych. Nie obowiązuje tu zasada dwuinstancyjności i dewolutywności. Termin określony w tym przepisie na charakter terminu prekluzyjnego. Jego przekroczenie uniemożliwia rozpoznanie sprawy w postępowaniu sądowym. Dopuszczalne jest natomiast przywrócenie terminu w trybie art. 58 k.p.a. Postanowienie w tym przedmiocie jest zaskarżalne w toku instancji oraz do sądu administracyjnego (wyrok NSA z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 2140/20, www.logowanie.lex.pl) Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "P.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ustawy P.p.s.a.). W przypadku skargi na postanowienie, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy został wyczerpany tryb przewidziany w art. 141 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone skargą postanowienie podlegało zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji w drodze zażalenia do Kolegium. Strony zostały nieprawidłowo pouczone o prawie do wniesienia "zażalenia do WSA w Rzeszowie", do czego się zastosowały, nie wyczerpując właściwego trybu zażaleniowego warunkującego wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W związku z powyższym skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego, warunkiem wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest skuteczne wniesienie skargi spełniającej określone w ustawie warunki formalne i fiskalne, bez których nadanie jej właściwego biegu nie jest możliwe. W przedmiotowej sprawie wobec nieuzupełnienia braków fiskalnych i formalnych skargi mimo prawidłowego wezwania skarżących i pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania skarga podlegałaby odrzuceniu także na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a.