II SA/Rz 800/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Ryszard Bryk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. do wyroku z dnia 17 lutego 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację określonego przedsięwzięcia, działając na podstawie art. 123 § 1 oraz art. 58 § 1 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej KPA oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), umorzyło postępowanie. W uzasadnieniu wskazano, iż w piśmie z dnia 9 lipca 2008 r. A. Sp. z o.o. w L. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., która umarzała postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą: Budowa hali produkcyjnej H1 w ramach Parku Przemysłowego "S." w gminie L. w miejscowości S. na działce nr 2066/15 z przeznaczeniem na produkcję opakowań kartonowych. Wniosek wskazywał na brak winy w uchybieniu powyższego terminu z uwagi na niedoręczenie przez organ kwestionowanego rozstrzygnięcia, pomimo posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony przedmiotowego postępowania. Umarzając postępowanie wskazanym wyżej postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że uprawnienie do złożenia odwołania od decyzji wydanej w I instancji służy, w świetle art. 127 § 1 KPA, stronie postępowania, którą jest podmiot posiadający interes prawny. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż przymiot strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia przysługuje inwestorowi oraz właścicielom nieruchomości sąsiadujących z inwestycją w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza ich uzasadnione, prawem chronione interesy. Ze względu na fakt, że A. Sp. z o. o. w L. nie jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z tą, na której planowana jest inwestycja, tym samym nie występuje w jego wypadku interes prawny uzasadniający przymiot strony niniejszego postępowania. Skoro zatem Spółka, nie będąc stroną przedmiotowego postępowania, nie miała legitymacji do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy, należy uznać, iż nie mogła tym samym wnosić o przywrócenie terminu do dokonania takiej czynności. Powyższe oznacza zaś, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe a zatem podlega umorzeniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na wymienione wyżej rozstrzygnięcie złożył A. Sp. z o.o. w L., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Strona skarżąca postawiła zarzut naruszenia art. 58 § 1 i art. 28 KPA w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz art. 46 ust. 4d i ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.). Zdaniem składającej skargę, stanowisko organu co do braku w jej wypadku przymiotu strony niniejszego postępowania jest nieuzasadnione w świetle brzmienia art. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (...) oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo wodne, wedle których strona skarżąca ma obowiązek - jako eksploatujący ujęcia wody służące do zaopatrzenia mieszkańców L. i okolic, w strefie ochrony których realizowana jest planowana inwestycja - zapewnić odpowiednią ilość i jakość tej wody oraz ochronę zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem. Niewydanie przez Wójta Gminy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i umorzenie postępowania w tym przedmiocie uniemożliwia wywiązywanie się z tych obowiązków. Wnosząca skargę podkreśliła, iż jest właścicielem urządzeń podziemnych w rozumieniu art. 49 kodeksu cywilnego, co nakazuje potraktowanie jej na równi z właścicielami sąsiednich - w stosunku do realizowanej inwestycji - działek. Skarżąca Spółka podniosła również, iż w postępowaniu odnoszącym się do środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przez inwestora (B. Sp. z o.o.) całości przedsięwzięcia w postaci budowy hal magazynowych występowała jako jego strona. Dopiero po uzyskaniu przez tegoż inwestora pozwolenia na budowę całego przedsięwzięcia, Spółka B. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie poszczególnych obiektów przedmiotowej inwestycji; jeden z tych wniosków rozstrzygnięty został decyzją Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2008 r., która nie wymienia skarżącej Spółki jako strony postępowania. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, powielając argumentację uzasadnienia skarżonego postanowienia. Ponadto Kolegium podkreśliło, iż przymiotu strony postępowania nie można wyprowadzać z ogólnych przepisów prawa, takich jakie wskazano w skardze. Tylko bowiem konkretny przepis prawa materialnego decyduje komu i kiedy przyznać prawo udziału w danym postępowaniu, określając konkretne uprawnienia czy obowiązki, które można w tym postępowaniu realizować. Natomiast fakt występowania w charakterze strony w innym postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację danego przedsięwzięcia, nie może decydować o posiadaniu takiego przymiotu na gruncie niniejszego postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiot postępowania każdorazowo wyznaczany jest wnioskiem inwestora, który może mieć kilka zamiarów inwestycyjnych i dla każdego z nich ma prawo ubiegać się o stosowne decyzje administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 KPA lub w innych przepisach. Zaznaczyć także trzeba, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a ponadto stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie w obrocie prawnym ostać się nie może, jednak z innych przyczyn niż te, które zostały podniesione w skardze. Poza sporem pozostaje, że strona skarżąca nie wzięła udziały w postępowaniu przed organami administracji i ze nie doręczono jej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].06.2008 r. W postępowaniu tym organ uznał za strony postępowania "B." Sp. z o.o. w W. i Gminę [...], nie przyznając przymiotu strony A. Sp. z o.o. w L. Objętą odwołaniem decyzję doręczono stronom biorącym udział w postępowaniu w dniu 13.06.2008 r. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i utrwalonym orzecznictwem po upływie terminu do wniesienia odwołania osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a twierdzi, że przysługuje jej w sprawie przymiot strony może się skutecznie bronić przez złożenie wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 KPA. Taka forma obrony interesu prawnego strony pozbawionej udziału w postępowaniu zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania otwiera dla strony ponowne postępowanie przed organem I instancji z możliwością wniesienia odwołania. Obrona interesu strony poprzez instytucję przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zapewnie stronie udział tylko w postępowaniu odwoławczym. Termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 KPA odnosi się tylko do osób, którym decyzja została doręczona, nie dotyczy osób, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie doręczono im decyzji. Natomiast w sytuacji, kiedy decyzja uprawomocniła się wobec niewniesienia od niej odwołania, osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a jest stroną w rozumieniu art. 28 KPA nie ma prawa wniesienia odwołania, może żądać wyłącznie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA. Skoro osoba, która nie wzięła udziału w postępowaniu zakończonym prawomocną już decyzją nie może złożyć od nie odwołania, nie może jej być również przywrócony termin do wniesienia tegoż odwołania. W takiej sytuacji obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o przywrócenie termin do wniesienia odwołania było wydanie decyzji o odmowie przywrócenia tegoż terminu. Ponownie rozpatrując sprawę organ wyda postanowienie stosownie do zaprezentowanego wyżej stanowiska Sądu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie po myśli przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 200 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.